သီတင္းကၽြတ္လ အေၾကာင္း

သီတင္းကၽြတ္လ အေၾကာင္း

သီတင္းကြ်တ္လ သည္ ျမန္မာတို ့၏ ၁၂ လရာသီတြင္ သတၱမ ေျမာက္လၿဖစ္ၿပီး ၀ါတြင္းကာလ၏ ေနာက္ဆံုးလၿဖစ္ပါသည္။ ရာသီခြင္မွာ တူရာသီ ၿဖစ္ၿပီး အႆ၀တီၾကယ္ႏွင့္ လမင္းတို ့စန္းယွဥ္ကာ မြန္းတည့္ၾကသည္။ ဤရာသီ၏ ပန္းမွာ ၾကာၿဖဴပန္း (Nymphaea Lotus) ၿဖစ္ပါသည္။ ယင္းတို႔ကိုပင္ မနဳႆေဗဒ (Athropology) သေဘာအရလူ႔ယဥ္ေက်းမွဳသမိုင္း ေၾကာင္းတစ္ခု အျဖစ္ ျမင္နိဳင္ၾကပါသည္။

သီတင္းကြ်တ္လကို ေရွးၿမန္မာေက်ာက္စာမ်ား၌ `သႏ ၱဴလ´ ဟုေရးထိုး ၾကသည္။ ခ်ိန္ခြင္ပံု ၾကယ္

တာရာ နကၡတ္တို ့ စုေ၀းေသာမိုးကာလဟုလည္းေကာင္း၊ ေတာင္သူလယ္သမားတို႕ စိုက္ပ်ိဳးထား ေသာ စပါးပင္မ်ား သန္စြမ္းစြာေထာင္မတ္ေသာလဟုလည္းေကာင္း ပညာရိွမ်ား ဖြင့္ဆိုၾကပါသည္။

 ျမန္မာတို႔သည္ စိတ္ရင္းရိုးသားတည္ၾကည္ၾကသူမ်ား ၿဖစ္သည္ႏွင့္အညီ စစ္မွန္ေသာ ဗုဒၶသာသနာ ေတာ္ကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ သိကၡာကာမ၊ ဂႏၳကာရက၊ ပရိယတၱိ၀ိသာရဒ၊ လဇၨီေပသလ စသည့္တစ္ျဖာ ဂုဏ္ေ၀ျဖာသည့္ သာသနာျပဳ ရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ တိုင္းခ်စ္ ျပည္ခ်စ္ မင္းတရားစစ္တို႔ေၾကာင့္ သက္၀င္ယံုၾကည္ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ခြင့္ ရၾကၿပန္ေသာအခါ ဗုဒၶၿမတ္စြာ၏ အဆံုးအမတရားေတာ္မ်ားႏွင့္လိုက္ေလ်ာညီေထြစြာ ေအးခ်မ္းေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ ေကာင္းေသာ လူေနမႈ ဘ၀မ်ားၿဖင့္ ေလာကဓံတရားမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေက်ာ္လႊားႏိုင္ေသာ၊ ေရာင့္ရဲ တင္းတိမ္တတ္ေသာ စိတ္ႏွလံုးကို ေခတ္အဆက္ဆက္ ပိုင္ဆိုင္ခဲ့ၾကသူမ်ားၿဖစ္ၾကသည္။

ဤစိတ္ဓာတ္မ်ား အရင္းခံၿဖင့္ ၁၂ လရာသီရိွသည့္ အနက္ လၿပည့္လကြယ္ ေန႔တိုင္းတြင္ ရတနာ သံုးပါးအား ရည္စူး၍ အလွဴအတန္းမ်ား၊ ေကာင္းမႈကုသိုလ္မ်ား ၿပဳလုပ္ေလ့ရိွၾကသည္။ သီတင္းကြ်တ္ မီးထြန္းပြဲေတာ္သည္ ၿမန္မာတို႔၏ ၁၂ ရာသီ ပြဲေတာ္မ်ားတြင္ ထင္ရွားေသာပြဲေတာ္ တစ္ခုၿဖစ္ၿပီး ပြဲေတာ္စတင္က်င္းပခဲ့သည္ အစဥ္အလာမွာ ဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွား ရွိခဲ့စဥ္ အခါကပင္ ၿဖစ္ပါသည္ဟု ေျပာဆိုနိဳင္ေကာင္းပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ယခုက်င္းပသည့္ သီတင္းကၽြတ္လ မီးထြန္းပြဲေတာ္အစဥ္အလာမ်ားသည္ ယင္းမွတစ္ဆင့္ ကူးစပ္ဆင့္ပြားလာျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းေခတ္အခါႏွင့္ ယခုေခတ္အခါတို႕မတူေသာ္ျငားလည္း ရည္႐ြယ္ခ်က္မ်ား တူညီနိဳင္ ၾကမည္ပင္။

ဗုဒၶၿမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ သတၱမေၿမာက္၀ါကို တာ၀တိ ံသာ နတ္ၿပည္၌ ၀ါကပ္ေတာ္မူၿပီး မယ္ေတာ္ၿဖစ္ခဲ့ဖူးေသာ သႏၱဳႆီတ နတ္သားအား အမႈးၿပဳ၍ စၾက၀ဠာေနရာ အႏံွ ့မွ နတ္ၿဗဟၼာ အေပါင္းတို ့အား အဘိဓမၼာ တရားေတာ္ၿမတ္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူသည္။ သီတင္းကြ်တ္ လၿပည့္ ေန ့ ေရာက္ေသာအခါ ဘုရားရွင္သည္ နတ္ၿဗဟၼာ အေပါင္းၿခံရံကာ ေရႊေစာင္းတန္း၊ ေငြေစာင္းတန္း၊ ပတၱၿမားေစာင္းတန္းမ်ားၿဖင့္ စီခ်ယ္အပ္ေသာ ရတနာေစာင္းတန္းၿဖင့္ လူ ့ၿပည္ၿဖစ္ေသာ သကၤႆနဂိုရ္ၿပည္သို ့ၿပန္လည္ဆင္းသက္ၾကြၿမန္းေတာ္မူသည္ ဟု ဗုဒၶဘာသာစာေပ အ႒ကထာ မ်ားက ဆိုၾကပါသည္။

ထိုအခါ သမယတြင္ ၿပည္သူၿပည္သားအေပါင္းတို႔က မီးရွဴး မီးတိုင္မ်ား၊ မီးပန္းမ်ား၊ ဆီမီးမ်ား၊ ဆြမ္းပန္းေရခ်မ္းမ်ားၿဖင့္ ကပ္လွဴပူေဇာ္ၾကသည္။ တာ၀တိ ံသာနတ္ၿပည္ရိွ စူဠာမဏိ ေစတီေတာ္ ကိုလည္း ပူေဇာ္သည့္ အထိမ္းအမွတ္ၿဖင့္ မီးပံုးမ်ားၿပဳလုပ္၍ ေကာင္းကင္သို ့လႊတ္တင္ ပူေဇာ္ၾက သည္။ ထိုကဲ့သို ့ပူေဇာ္ၾကသည္ကို အေၾကာင္းၿပဳကာ ယေန ့ေခတ္အခါတိုင္ေအာင္ ၿမန္မာတစ္ႏိုင္ငံ လံုး၌ ႏွစ္စဥ္က်င္းပၿပဳလုပ္ၿမဲ ၿဖစ္သည္ဟု မွတ္သားရပါသည္။

ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမ၌ တည္ၾကေသာ ၿမန္မာတို ့သည္အသက္ဂုဏ္၀ါၾကီးသူ၊ ၿမင့္ၿမတ္သူတို ့အေပၚတြင္ ငယ္သူ၊ နိမ့္က် သူတို ့က ရိုေသေလးစား၍ ပူေဇာ္ ကန္ေတာ့ေလ့ရိွၾကသည့္အတိုင္း ၀ါကြ်တ္ေသာ အခ်ိန္ ဤထူးၿမတ္ေသာ အခါသမယတြင္ တတ္ႏိုင္သမွ် ပူေဇာ္္ သကၠာရတို ့ၿဖင့္ သက္ၾကီး၀ါၾကီးမ်ား၊ မိဘဆရာမ်ားကို ပူေဇာ္ကန္ေတာ့ၾကသည့္ ဓေလ့မ်ားကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ၾကရပါသည္။

ထို႔အၿပင္ ဤအခ်ိန္ကာလသည္ ၿမန္မာတို ့၏ တစ္ဦးကိုတစ္ဦး ရိုေသေလးစားတတ္ေသာသေဘာ၊ မာန္မာနကုိ ႏိွမ့္ခ်တတ္ေသာသေဘာ၊ အၿပန္အလွန္ ေမတၱာေစတနာထားတတ္ေသာသေဘာ စသည့္ အမ်ိဳးေကာင္း သားသမီးတို႔၏ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ေသာ စိတ္ေနစရိုက္ကို ေဖာ္က်ဴးၿပသ ေနေသာ အမ်ိဳးဂုဏ္ကို ၿမွင့္တင္ေပးေနသည့္ ရိုးရာအစဥ္အလာ အခ်ိန္အခါ ၿဖစ္သည္ႏွင့္အညီ အစ္ကို၊ အစ္မမ်ား ညီငယ္ညီမငယ္မ်ားအားလံုးတို႔သည္လည္း ေလာကသာရ ရခိုင္သူျမတ္ ေရးသည့္ ဆံုးမစာအတိုင္း `ေကာင္းေသာအၾကံ၊ မွန္ေသာအက်င့္၊ သင့္ေသာအယူ၊ ၿဖဴေသာႏွလံုး´ တို ့ၿဖင့္ သီတင္းကြ်တ္လ မီထြန္းပြဲေတာ္ကို ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ပါ၀င္ဆင္ႏြဲ ႏိုင္ၾကပါေစဟု ဤစာ၏ နိဒါန္းအခ်ီ အေနျဖင့္ ဆုေတာင္း ဆႏၵၿပဳလိုက္္ပါသည္။

ျမတ္စြာဘုရားရွင္ အေလာင္းေတာ္ကုိ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ တြင္ မိခင္မာယာေဒ၀ီ မွ ဖြားျမင္ေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ ဖြားျမင္ေတာ္မူၿပီးသည့္ေနာက္ (၁၆)ႏွစ္ အရြယ္မွာ ယေသာ္ဓရာ ႏွင့္ ထိမ္းျမား လက္ထပ္ေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ အသက္ (၂၉)ႏွစ္မွာ သားေတာ္ ရာဟုလာ ကို ဖြားျမင္ေသာ ညမွာပင္ ကာမဂုဏ္၏ အျပစ္တုိ႔ကုိေတြ႕ၿပီး ၿငီးေငြ႕ေတာ္မူသျဖင့္ နန္းစည္စိမ္ ႏွင့္တကြ အားလံုးကုိ စြန္႔လႊတ္ၿပီး ဥ႐ုေ၀လေတာ ကုိ ၀င္ခဲ့ပါသည္။ ဥ႐ုေ၀လမွာ ပင္ပန္းဆင္းရဲေသာ ဒုကၠရစရိယ အက်င့္ကုိ ၆ႏွစ္ ကာလပတ္လံုး က်င့္ခဲ့ပါသည္။

 ဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္ မဂ္ဉာဏ္ဖုိလ္ဉာဏ္ႏွင့္ သဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ အတြက္ မည္သုိ႔မွ် အေထာက္အကူ မျပဳေသာ ထုိအက်င့္မ်ားကုိ စြန္႔လႊတ္ၿပီး မဇၥ်ိမပဋိပဒါ ဆုိတဲ့ မဂၢင္ရွစ္ပါး အက်င့္ကုိ ကိုယ္ေတာ္ တုိင္ က်င့္သံုးေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ ထုိမဂၢင္ရွစ္ပါး အက်င့္ျဖင့္ ေဂါတမ ဘုရားရွင္သည္ မဟာသကၠရာဇ္ (၁၀၃)ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ မွာ သမၼာသမၺဳဒၶ ဘုရားအျဖစ္ကုိ ေရာက္ရွိေတာ္ မူခဲ့ပါသည္။ ဘုရားျဖစ္ၿပီးေနာက္-

(၁)ပလႅကၤသတၱာဟ။        ။ဘုရားျဖစ္ေသာ ေဗာဓိပင္ရင္းေနရာ (ပလႅင္)ထက္တြင္ ကဆုန္ လျပည္႔ေက်ာ္ (၁) ရက္ေန႔မွ (၇) ရက္ေန႔အထိ ၀ိမုတၱိသုခ (သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ျခင္း ခ်မ္းသာ) ကုိ ခံစားလွ်က္ သီတင္းသံုးေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

(၂)အနိမိသ သတၱာဟ။          ။ေဗာဓိပင္၏အနီး အေရွ႕ေျမာက္အရပ္ တည့္တည့္ (၁၄)လံအကြာ ေနရာမွာ ကဆုန္လျပည္႔ ေက်ာ္ (၈)ရက္ေန႔မွ (၁၄) ရက္ေန႔အထိ (၇)ရက္ ထပ္မံ သီတင္းသံုး ေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ ငါသည္ ပါရမီမ်ား ျဖည္႔ခဲ႔ေသာေၾကာင့္ ဤပလႅင္ထက္မွာ မာရ္(၅)ပါးကို ေအာင္ျမင္ျပီး ဘုရားျဖစ္ခဲ႔ျပီ ဟုဆင္ျခင္ကာ ေျဖာင္႔ေျဖာင္႔မတ္မတ္ ရပ္ေနေတာ္မူကာ အပရာဇိတပလႅင္ကို မမွိတ္ေသာ မ်က္စိျဖင္႔ (၇)ရက္လံုး ၾကည္႔ရႈ ၀မ္းေျမာက္ေနေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ (အ= မ။ နိမိသ= မ်က္စိမွိတ္သည္။ အနိမိသ= မ်က္စိမမွိတ္ပဲ)

(၃)စကၤမ သတၱာဟ။           ။ကဆုန္လကြယ္ေန႔မွ နယုန္လဆန္း (၆)ရက္ေန႔အထိ(၇)ရက္တြင္
 ေဗာဓိပင္ပလႅင္နဲ႔ အနိမိသ သတၱာဟ အၾကား စႀကၤ ံေလွ်ာက္ေတာ္မူကာ (၇)ရက္ ထပ္မံ သီတင္း သံုးေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ ယင္းေနရာမွာ နတ္တို႔က “ရွင္ေဂါတမသည္ ေဗာဓိပလႅင္၌ တပ္မက္ေန ေသးသည္၊ ဘုရားစင္စစ္မျဖစ္ေသး”ဟု ယံုမွားသံသယျဖစ္ၾကသည္။ ထိုယံုမွားေပ်ာက္ေစရန္ ေရအစံု၊ မီးအစံု ယမကျပာဋိဟာ ျပေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ စႀကၤ ံ ၾကြရင္း တရားဆင္ျခင္၊ ဖလသမပတ္ ၀င္စားေသာေၾကာင္႔ စကၤမ သတၱာဟ ဟုေခၚပါသည္။

(၄)ရတနာဃရ သတၱာဟ။          ။ေဗာဓိပင္၏ အေနာက္ေျမာက္ (၁၀)လံ အကြာတြင္ နတ္မ်ား ဖန္ဆင္းပူေဇာ္ေသာ ရတနာ ေရႊအိမ္ထက္၌ နယုန္လဆန္း (၇) ရက္ေန႔မွ (၁၃)ရက္အထိ အဘိဓမၼာတရားေတာ္ကို ဆင္ျခင္ေတာ္မူပါသည္။ အဘိဓမၼာ ေရွးဦး (၆)က်မ္းကို ဆင္ျခင္ရာတြင္ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ကြန္႔ျမဴးျခင္း မရွိေသးပါ။ ေနာက္ဆံုး ပ႒ာန္းေဒသနာ ေတာ္ၾကီးကို ဆင္ျခင္ သံုးသပ္ေတာ္မူေသာ အခါမွသာ ေရာင္ျခည္ေတာ္ (၆)သြယ္ ကြန္႔ျမဴး ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါသည္။

(၅)အဇပါလသတၱာဟ။         ။ဒီေနရာကုိ ဆိတ္ေက်ာင္းသမားေတြ ေနတဲ့ ေညာင္ပင္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ေဗာဓိပင္ရဲ. အေရွ.ဘက္ (၃၂)လံ အကြာမွာ နယုန္လဆန္း (၁၄)ရက္ေန႔မွ နယုန္ လျပည္႔ေက်ာ္ (၅)ရက္အထိ (၇)ရက္ သီတင္းသံုးေတာ္ မူပါတယ္။ ဒီေနရာမွာပဲ မာရ္နတ္ရဲ. သမီး (၃) ေယာက္ ျဖစ္တဲ့ (တဏွာ၊ အရတီ၊ ရာဂါ) တုိ႔က ဘုရားရွင္ကို မိန္းမမာယာျဖင္႔ ျဖားေယာင္းဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ႔ၾကပါတယ္။ သို႔ေပးမယ့္ ဘုရားရွင္က တုန္လႈပ္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။

(၆)မုစလိႏၵ သတၱာဟ။        ။ေဗာဓိပင္၏ အေရွ.ေတာင္ဘက္ (၁၅)လံ အကြာ၊ မုစလိႏၵာအိုင္ အနီး က်ဥ္းပင္ေအာက္မွာ နယုန္လျပည္႔ေက်ာ္ (၆)ရက္ေန႔မွ နယုန္လျပည္႔ေက်ာ္ (၁၂)ရက္ေန႔ထိ (၇)ရက္ သီတင္းသံုးေတာ္ မူခဲ့ပါသည္။ ထိုေနရာကုိ သီတင္းသံုးစဥ္မွာ အခါမဲ႔ မိုးရြာခဲ႔ေသာေၾကာင့္ မုစလိႏၵာအိုင္ နဂါးမင္းသည္ တန္ခိုးနဲ႔ လိုတာကို ဖန္ဆင္းႏိုင္ေသာ္လည္း သူ၏ပကတိ ကိုယ္ေတာ္ႏွင့္သာ ပါးျပင္းမိုးျပီး ရာသီဥတုဒဏ္ကေန ကာကြယ္ပူေဇာ္ခဲ႔ပါသည္။

(၇)ရာဇာယတန သတၱာဟ။               ။ေဗာဓိပင္၏ ေတာင္ဘက္ (၄၀)လံ အကြာ လင္းလြန္းပင္ ရင္းမွာ နယုန္လျပည္႔ေက်ာ္ (၁၃)ရက္မွ ၀ါဆိုလဆန္း (၄)ရက္ေန႔ အထိ (၇)ရက္ ပတ္လံုး ဖလသမာပတ္ ၀င္စားပါတယ္။(၇) ရက္ျပည့္တဲ့ေန႔ ဘုရားရွင္ အစာအာဟာရမွီ၀ဲရန္ လိုအပ္ေန ခ်ိန္မွာ ရာမညတိုင္း၊ ဥကၠလာဇနပုဒ္၊ ေပါကၠရ၀တၱီဇနပုဒ္မွ ကုန္သည္ညီေနာင္ တဖုႆ၊ ဘလႅိက တုိ႔က ဘုရားရွင္ကုိ မုန္႔က်စ္ဆုပ္ ဆပ္ကပ္ခဲ့ပါသည္။

ယင္းကုန္သည္ညီေနာင္ကို သံဃာ မရွိေသးသည့္ကာလျဖစ္သည့္ အတြက္ ေဒြ၀ါစိက သရဏဂံု (၂)ပါးကုိသာခ်ီးေျမွာက္ခဲ့ပါသည္။ ဆံေတာ္ (၈)ဆူ စြန္႕ေတာ္မူပါတယ္။ ယင္းဆံေတာ္တို႔ကို သူတို႕၏အရပ္ျပန္ေရာက္ေသာအခါ ေစတီထဲမွာ ဌာပနာျပဳခဲ့ေၾကာင္း မွတ္သားရပါသည္။

ဗုဒၶစာေပမ်ားအရ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ပထမ၀ါကို မိဂဒါ၀ုန္ မွာ ၀ါကပ္ေတာ္မူၿပီး ဒုတိယ၀ါ၊ တတိယ၀ါ၊ စတုတၳ၀ါ တို႔ကို ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည္ ေ၀ဠဳ၀န္ေက်ာင္း၊ ပဥၥမ၀ါ ကို ေ၀သာလီျပည္၊ ဆ႒မ၀ါ ကို မကုဠေတာင္ စေသာ ေနရာဌာနမ်ားမွာ ၀ါကပ္ေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ သတၱမ၀ါကို တာ၀တႎသာ နတ္ျပည္မွာ ၀ါကပ္ေတာ္မူၿပီး မယ္ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာ သႏၲဳႆိတ နတ္သား ကို အမွဴးထားကာ တာ၀တႎတာ နတ္ျပည္ရွိ ပင္လယ္ကသစ္ပင္ရင္း ပ႑ဳကမၺလာ ျမေက်ာက္ျဖာထက္တြင္ အဘိဓမၼာ ေဒသနာေတာ္ ကို ၀ါတြင္းသံုးလပတ္လံုး အသံမစဲ ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ မယ္ေတာ္မိနတ္၊ ေက်းဇူးဆပ္၊ ေဟာလတ္ဘိဓမၼာ ဟုလည္း ေရွးလူႀကီးသူမမ်ား ေျပာဆုိေရးသားခဲ့ၾကပါသည္။

၀ါဆုိလျပည့္ေက်ာ္ (၁) ရက္ေန႔မွ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔ အထိ ရက္ေပါင္း (၉၀)၊ ၀ါတြင္း (၃) လ - မွာ
၁။ ဓမၼသဂၤဏီက်မ္း ကို (၁၂) ရက္
၂။ ၀ိဘင္းက်မ္း ကို (၁၂) ရက္
၃။ ဓာတုကထာက်မ္း ကို (၆) ရက္
၄။ ပုဂၢလပညတ္က်မ္း ကို (၇) ရက္
၅။ ကထာ၀တၳဳက်မ္း ကို (၈) ရက္
၆။ ယမိုက္က်မ္း ကို (၂၀) ရက္
၇။ ပ႒ာန္းက်မ္း ကို (၂၅) ရက္ေဟာေတာ္မူခဲ႔ပါတယ္။

အဘိဓမၼာတရား ေဒသနာေတာ္ကုိ နည္း (၃) နည္း ျဖင့္ ေဟာၾကားခဲ့ပါသည္။
(၁) အတိ၀ိတၳာရ ေဒသနာ (အက်ယ္နည္း)
ဗုဒၶျမတ္စြာသည္ မယ္ေတာ္ကို ေက်းဇူးဆပ္လိုျခင္း၊ မိဘေက်းဇူးကို သတၱ၀ါတို႔နားလည္ေစလိုျခင္း၊ အဘိဓမၼာတရားကို အစအဆံုး တထိုင္တည္း ေဟာၾကားလိုျခင္း၊ အစ အဆံုး တထိုင္တည္းေဟာမွ နာၾကားရေသာ တရားနာသူတို႔ အက်ဳိးထူး ရႏိုင္ျခင္း၊ အဘိဓမၼာေဒသနာေတာ္၏ က်ယ္၀န္း နက္နဲမႈကို သိေစလိုျခင္း၊ လူတို႔သက္တမ္းႏွင့္ သံုးလေလာက္ေဟာမွ ကုန္ႏိုင္မည့္ တရားျဖစ္သည္ ့အတြက္ လူတို႔႔ ဣရိယာပုထ္ျဖင့္ ေဟာသူေရာ နာသူပါ မေနႏိုင္ျခင္း တို႔ေၾကာင့္ အဘိဓမၼာ အက်ယ္နည္းကို တာ၀တိ ံ သာနတ္ျပည္၌ ေဟာရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

(၂) အတိသေခၤပေဒသနာ (အက်ဥ္းနည္း)
ျမတ္စြာဘုရားသည္ လူသားျဖစ္ေတာ္မူသည့္အတြက္ ဆြမ္းခံျခင္း ဆြမ္းစားျခင္း ေရခ်ဳိးသန္႔စင္ျခင္း စသည္ ျပဳလုပ္ရန္ နိမၼိတ႐ုပ္ပြားေတာ္ကို အဓိ႒ာန္ျဖင့္ ဖန္ဆင္းၿပီး လူ႔ျပည္သို႔ ၾကြေတာ္မူရာတြင္ ဟိမ၀ႏၱာစႏၵကူးေတာ၌ ေန႔သန္႔စင္ (အနားယူ) ေတာ္မူပါတယ္္။ ထို စႏၵကူးေတာတြင္ အရွင္သာရိပုတၱရာ မေထရ္သည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ၀တ္ႀကီး၀တ္ငယ္ ျပဳစုခစားခိုက္ ျမတ္စြာဘုရားက ရွင္သာရိပုတၱရာအား အဘိဓမၼာ တရားကုိ အက်ဥ္းခ်ဳပ္နည္းျဖင့္ ေဟာေတာ္ မူပါသည္။

(၃) နာတိ ၀ိတၳာရ နာတိသေခၤပ ေဒသနာ (မက်ဥ္းမက်ယ္နည္း)
အရွင္သာရိပုတၱရာက ျမတ္စြာဘုရား ေဟာခဲ့သည့္ အက်ဥ္းနည္းကို တပည့္ ရဟန္းငါးရာတို႔အား မက်ဥ္းမက်ယ္နည္းျဖင့္ ျပန္လည္ ေဟာေတာ္မူပါသည္။ ေနာက္တေန႔တြင္ အရွင္သာရိပုတၱရာက တပည့္ရဟန္း ငါးရာကုိ ေဟာၾကားေသာအဘိဓမၼာ ေဒသနာေတာ္အား ျမတ္စြာဘုရား ထံေမွာက္၌ ျပန္လည္တင္ျပ အစစ္ေဆးခံရာ ျမတ္စြာဘုရားက နားေထာင္၍ လက္ခံအတည္ျပဳ ေတာ္မူခဲ့ ပါသည္။

ဤသို႔ျဖင့္ အဘိဓမၼာ ေဒသနာေတာ္ႀကီးသည္ ခုနစ္၀ါေျမာက္ျဖစ္ေသာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၉ ခု ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ (၁)ရက္ မွ သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေန႔အထိ (၃)လအတြင္း နည္း(၃)နည္းျဖင့္ လူ႔ျပည္၊ နတ္ျပည္ တျပိဳင္တည္း ေပၚထြန္းခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ အဘိဓမၼာေဒသနာေတာ္ကုိ ေဟာၾကားၿပီး တာ၀တႎသာနတ္ျပည္မွ သကၤႆနဂိုရ္ျပည္သို႔ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔တြင္ ဆင္းသက္ေတာ္မူခဲ့သျဖင့္ ထူးျမတ္ေသာေန႔ အျဖစ္သတ္မွတ္ၾကပါသည္။ ဘုရားရွင္ ဆင္းသက္ၾကြျမန္းလာသည္ကို ရည္စူးၿပီး ဘုရားရွင္အား ပူေဇာ္ေသာအားျဖင့္ ဆီမီးထြန္းကာ မီးထြန္းပြဲက်င္းပေသာ အစဥ္အလာသည္ ေရွးဘိုးေဘး ဘီဘင္မ်ား လက္ထက္ကပင္ ရွိခဲ့ပါသည္။ ထို႔အျပင္ဘုရားရွင္သည္ မယ္ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာ နတ္သားကို တာ၀တႎသာနတ္္ျပည္၌ အဘိဓမၼာခုႏွစ္က်မ္းကို ေဟာၾကားေတာ္မူၿပီးေနာက္ သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေန႔တြင္ လူျပည္သို႔ သက္ဆင္းေတာ္မူသည္ကုိ အေၾကာင္းျပဳလွ်က္ ဤေန႔ကို “အဘိဓမၼာအခါေတာ္ေန႔” ဟု သမုတ္ကာ အဘိဓမၼာ ရြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ပြဲမ်ားလည္း က်င္းပၾကပါသည္။

တစ္နည္းဆုိလွ်င္ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔ကုိ “ဘုရားဆုပန္ေန႔” ဟူ၍လည္း ေခၚဆုိႏိုင္ပါတယ္။ ဘုရားရွင္ တာ၀တႎသာမွ ဆင္းသက္ေတာ္မူေသာအခါ လက်ာၤဘက္ေရႊေစာင္းတန္းက နတ္ေဒ၀တာမ်ား၊ လက္၀ဲဘက္ ေငြေစာင္းတန္းက ျဗဟၼာမ်ားျခံရံလိုက္ပါကာ ကိုယ္ေတာ္တုိင္ အလယ္က ပတၱျမားေစာင္း တန္းျဖင့္ ဆင္းသက္ေတာ္မူပါသည္။ ထုိသို႔ နတ္ျဗဟၼာမ်ားျခံရံလိုက္ပါ၍ ဆင္းသက္ေတာ္မူလာသည့္ ဘုရားရွင္၏ တုႏႈိင္းဖြယ္မရွိ တင့္တယ္ျပည့္စံုေသာ အသေရ ေတာ္ကို ဖူးျမင္ၾကရေသာအခါ (၃၆)ယူဇနာ အတြင္းရွိေသာ ပရိသတ္အားလံုး ဘုရားကိုအားက်၊ ဘုရားျဖစ္ခ်င္ စိတ္ေတြ ေပၚလာကာ ဘုရားဆုကို ေတာင္းၾကပါသည္။ ထုိ႔အတြက္ေၾကာင့္ “ဘုရားဆုပန္ေန႔” ဟုေခၚဆုိထုိက္ပါသည္။

သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔တြင္ ၀ါတြင္းသံုးလကုန္ဆံုး ကၽြတ္လြတ္ေသာေန႔ျဖစ္သျဖင့္ ၀ါဆုိေတာ္မူၾက ကုန္ေသာ သံဃာေတာ္ အရွင္ျမတ္တုိ႔ လြတ္လြတ္ကၽြတ္ကၽြတ္သြားလာ သီတင္းသံုးႏိုင္သည့္ အခြင့္အေရးကို ရရွိၾကပါသည္။ ထုိေန႔အထိ၀ါဆိုၾကသည့္ သံဃာမ်ားသည္ အလြန္အက်ိဳးထူးေသာ ကထိန္အလွဴကို ခံယူထုိက္ေသာ အခြင့္အေရး လည္းရရွိၾကပါသည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆုိရေသာ္
သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔သည္ ရဟန္းေတာ္မ်ား ၀ါကၽြတ္ေသာေန႔၊ အျပစ္ရွိက ေျပာၾကားပါရန္ အခ်င္းခ်င္း ဖိတ္ပန္အမႈျပဳၾကေသာ ပ၀ါရဏာေန႔၊ ဘုရားရွင္ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္၌ အဘိဓမၼာတရားေတာ္ကို ေဟာၾကားၿပီးေျမာက္ ေအာင္ျမင္ေတာ္မူေသာ အဘိဓမၼာအခါေတာ္ေန႔၊ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းျခံရံလ်က္ တာ၀တႎသာမွ သကၤႆနဂိုလ္ျပည္သို႔ ဆင္းသက္ေတာ္မူေသာေန႔၊ ထုိသို႔ဘုရားရွင္ ဆင္းသက္ ေတာ္မူသည္ကုိ ရည္စူးပူေဇာ္ေသာအားျဖင့္ ဆီးမီးစသည့္ ထြန္းညွိ ပူေဇာ္ေသာေန႔၊ ျဗဟၼာနတ္ လူ သံုးဘံုသူတုိ႔ ဘုရားရွင္အား အတူတကြ ၾကည္ျဖဴပူေဇာ္ေသာေန႔၊ နတ္လူအမ်ား ဘုရားဆု ပန္ေသာေန႔ စေသာ ဂုဏ္ထူး၀ိေသသအဖံုဖံုႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ေန႔ထူးေန႔ ျမတ္ ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ဤကဲ့သို႔ေန႔ထူး၊ ေန႔ျမတ္မွာ ဓမၼမိတ္ေဆြ သူေတာ္ေကာင္းမ်ားအားလံုး သတိပ႒ာန္ တရားေတာ္မ်ားကုိ နာယူက်င့္ၾကံ အားထုတ္ႏုိင္ၾကသျဖင့္ ဒုကၡခပ္သိမ္းကင္းၿငိမ္းရာ အၿမိဳက္ နိဗၺာန္ကုိ ရႏုိင္ၾကပါေစဟု ဆုေတာင္းၿပီး ဤေဆာင္းပါးကို နိဂံုးခ်ဳပ္လိုက္ရပါသည္။

Credit: ေအာင္ျမင္ေဌး

မဟာသမယအခါေတာ္ေန႔

မဟာသမယအခါေတာ္ေန႔

 နယုန္လျပည့္ေန႔ကို မဟာသမယအခါေတာ္ေန႔ဟု ေခၚဆိုပါသည္။ ထုိေန႔တြင္ ဘုရားျမတ္စြာသည္ မဟာသမယ သုတ္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

မဟာသမယအခါေတာ္ေန႔  ျဖစ္ေပၚလာပံု

ကပိလ၀တ္ျပည္ႏွင့္ ေကာလိယျပည္ ႏွစ္ျပည္ေထာင္တုိ႔အၾကား ေရာဟဏီျမစ္ကို ကန္ေပါင္ တာ႐ိုးတစ္ခုတည္းျဖင့္ တာဖို႔ၿပီး ျမစ္ေရကိုသိုေလွာင္ၾကလ်က္ ႏွစ္ျပည္ေထာင္ လယ္သမားတို႔ သူတစ္ခါ၊ ကိုယ္တစ္လွည့္ ညီညြတ္စြာျမစ္ေရကို ေျမာင္းသြယ္ေရသြင္း ခြဲေ၀စိုက္ပ်ဳိးၾကရ၏။

တစ္ႏွစ္ေသာနယုန္လတြင္ ေရနည္းပါး၍ ေအာင္ေရလံုေလာက္ေအာင္ မသြင္းႏုိင္သျဖင့္ ေကာက္ ပင္မ်ား ညိႇဳးေရာ္လာ၏။ ႏွစ္ျပည္ေထာင္လယ္သမားတို႔၏ ျမစ္ေရကို “သူတုိ႔သာ ရသင့္တယ္။ ငါတို႔သာ ရသင့္တယ္” ဟု အခ်င္းမ်ားကာ အေ၀မတည့္ျဖစ္ၾကၿပီး တုတ္ဆြဲ၊ ဓားဆြဲ ႐ိုက္ႏွက္ၾက ကုန္၏။ ျပႆ နာသည္ ေနာက္ဆံုး ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းတို႔ ပါ၀င္လာၿပီး စစ္တပ္ႀကီးမ်ားခ်ီလ်က္ ေရာဟဏီျမစ္ကမ္းသို႔ စစ္ပြဲႀကီးဆင္ႏႊဲရန္ ေရာက္ရွိလာၾကပါသည္။

ေရကိုအေၾကာင္းခံလ်က္ စစ္ခင္းၾကမည့္ ထုိႏွစ္ျပည္ေထာင္သည္ သာကိယႏြယ္၀င္ ဗုဒၶ၏ ေဆြမ်ဳိး မ်ားျဖစ္ၾက၏။ ေရာဟဏီျမစ္ ေသြးေခ်ာင္းစီးမည့္အေရး၊ ေဆြမ်ဳိးမ်ားပ်က္စီးမည့္အေရး အခင္းႀကီး ေပၚေပါက္လာသျဖင့္ ဘုရားျမတ္စြာသည္ “ငါဘုရားသည္ ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းတုိ႔ စစ္ခင္းမည့္ အရပ္သို႔ သြားေရာက္ၿပီးလွ်င္ စစ္ေျပၿငိမ္းေစေသာငွာ ခိုက္ရန္၏ ဆိုးျပစ္မ်ားကိုျပဆိုေသာ ဖႏၵနဇာတ္၊ ဒုဒၵဳဘဇာတ္၊ လဋဳကိကာဇာတ္တို႔ကို ေဟာၾကား၍ စစ္ပြဲကိုေျပၿငိမ္းေစအံ့။

ညီညြတ္ျခင္း၏အက်ဳိးကိုျပဆိုေသာ ႐ုကၡဓမၼဇာတ္၊ ၀႗ကဇာတ္တို႔ကို ေဟာၾကားၿပီး ညီညြတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစအံ့၊ မိမိတို႔၏ မေကာင္းေသာအက်င့္ေၾကာင့္ မိမိတို႔ေရာ သူတစ္ပါးတို႔ပါ ဒုကၡ ေရာက္ၾက ရေသာ အတၱဒ႑သုတ္ကို ဆက္လက္နာယူၾကၿပီး ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းတို႔သည္ မင္းသား ႏွစ္ရာ့ငါးဆယ္စီ ရဟန္းျပဳရန္ ေပးလွဴၾကအံ့။ ထုိမင္းသားငါးရာတို႔ ရဟႏၲာျဖစ္ၾကၿပီးလွ်င္ မဟာသမ (ႀကီးက်ယ္ေသာအစည္းအေ၀းပြဲႀကီး) ျဖစ္အံ့” ဟု ဥာဏ္ေတာ္ျဖင့္ သိျမင္ေတာ္မူ၍ ေရာဟဏီ ျမစ္ကမ္းသို႔ တစ္ပါးတည္းၾကြေရာက္ေတာ္မူပါသည္။

ဘုရားရွင္သည္ ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းတို႔ ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႕ေစရန္ ဆံေတာ္မွ ညိဳေသာ ေရာင္ျခည္ ေတာ္မ်ား လႊတ္ေတာ္မူ၍ အေမွာင္ႀကီးက်ေစၿပီး ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းတို႔ ေၾကာက္ရြံ႕စိုးထိတ္ ေနစဥ္မွာပင္ ႏွစ္ဖက္ေသာ စစ္သားမ်ားအၾကား ေကာင္းကင္ယံတြင္ ထက္၀ယ္ဖြဲ႕ေခြ ထိုင္ေနေတာ္ မူေသာ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ကိုျမင္ေစရန္ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ေျခာက္သြယ္ကို လႊတ္ေတာ္္မူ၏။

မင္းမ်ားဦးေဆာင္ေသာ ႏွစ္ျပည္ေထာင္ စစ္သားတုိ႔သည္ ဘုရားျမတ္စြာကို ဖူးျမင္ရလွ်င္ “ငါတို႔၏ ေဆြမ်ဳိးျမတ္ျဖစ္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား ၾကြေတာ္မူလာၿပီ။ ငါတို႔ မ်ဳိးႏြယ္တူအခ်င္းခ်င္း စစ္တိုက္ မည္ကို ေကာင္းစြာသိျမင္ေသာေၾကာင့္ ၾကြေရာက္ေတာ္မူလာျခင္း ျဖစ္ဟန္တူ၏။ ငါတို႔သည္ အေလးအျမတ္ျပဳအပ္ေသာ ဘုရားရွင္ေရွ႕ေတာ္ေမွာက္တြင္ မ်ဳိးႏြယ္တူခ်င္း စစ္ခင္းျခင္းငွာ မသင့္။ တစ္ဖက္စစ္တပ္က သတ္လွ်င္ သတ္ပါေစေတာ့။ ဖမ္းလိုကလည္း ဖမ္းပါေစေတာ့” ဟု ၾကံေတြး ၿပီး လက္နက္မ်ားကို စြန္႔ပစ္ၾကကာ ဘုရားရွင္ကို ရွိခိုးၾကလ်က္ လက္အုပ္ခ်ီထိုင္ေနၾကကုန္၏။

ဘုရားျမတ္စြာသည္ သိေတာ္မူလ်က္ပင္ မတ္ေသာမင္းအေပါင္းတို႔ အဘယ္ေၾကာင့္ ဤအရပ္သို႔ ေရာက္လာၾက ပါသနည္း” ဟု ေမးေတာ္မူေသာ္ “တပည့္ေတာ္တို႔သည္ ေရာဟဏီျမစ္ကိုၾကည့္ရန္၊ ေရကစားရန္ လာၾကသည္မ ဟုတ္ပါ။ စင္စစ္ေသာ္ကား ဤေရာဟဏီျမစ္ကမ္းမွာ စစ္တိုက္ရန္ လာခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္ ဘုရား”

“ျမတ္ေသာမင္းအေပါင္းတို႔ အဘယ္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ စစ္တိုက္ၾကမည္နည္း”

“ေရာဟဏီဆည္ေရကို အေၾကာင္းျပဳလ်က္ စစ္တိုက္ၾကပါမည္”

“ျမတ္ေသာမင္းအေပါင္းတို႔ ေရာဟဏီဆည္ေရသည္ အဘယ္မွ် တန္ဖိုးႀကီးပါသနည္း”

“တန္ဖိုး အလြန္မႀကီးလွပါ ဘုရား”

“ျမတ္ေသာမင္းအေပါင္းတို႔ ေျမႀကီးသည္ အဘယ္မွ် တန္ဖိုးႀကီးပါသနည္း”

“တန္ဖိုးအလြန္မႀကီးလွပါ ဘုရား”

“ျမတ္ေသာမင္းအေပါင္းတို႔ ခတိၱယဇာတ္ လူသားမ်ဳိးႏြယ္တို႔၏ အသက္သည္ အဘယ္မွ် တန္ဖိုးရွိပါသနည္း”

“ခတိၱယႏြယ္႐ိုး လူသားမ်ဳိးတို႔၏ အသက္သည္ အဖိုးအတိုင္းအဆမရွိ ထိုက္တန္ပါသည္ဘုရား” ဟူ၍ ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းတို႔သည္ တညီတညြတ္တည္း ေျဖၾကားၾက၏။

“ျမတ္ေသာမင္းအေပါင္းတို႔၊ လူတို႔အသက္ကို ေထာက္ဆ တန္ဖိုးမမွ်ေသာေရျဖင့္ လူ႔အသက္ေပါင္း မ်ားစြာတို႔ကို အဘယ္ေၾကာင့္ သတ္ျဖတ္ဖ်က္ဆီးလိုၾကရပါသနည္း။ ခိုက္ရန္ျငင္းပြား အခ်င္းမ်ား စစ္တိုက္ၾကျခင္း၌ တစိုးတစိ အက်ဳိးမရွိႏိုင္ေခ်” ဟု မိန္႔ေတာ္မူလ်က္ ႀကိဳ႕ပင္ေအာက္အိပ္ေနသည့္ ၀က္၀ံသည္ သစ္ကိုင္းေခ်ာက္က်ဳိးက်ၿပီး သူ႔ေက်ာက္ကုန္းထက္၌ ဖိမိေလေသာ္ အနည္းငယ္ နာက်င္၍ အလန္႔တၾကားထေျပးၿပီး ေနာက္ျပန္လွည့္ၾကည့္ရာ မည္သည့္ရန္သူကိုမွ် မေတြ႕မျမင္ ရသျဖင့္ “ဒီႀကိဳ႕ပင္ကို ေစာင့္တဲ့နတ္က ငါအိပ္ေနတာကို မနာလိုမ႐ႈလို႔ အကိုင္းခ်ဳိးခ်တာေနမွာ။ ရွိေစေတာ့ သူ႔ဗိမာန္ (ႀကိဳ႕ပင္) ကို ငါဖ်က္ဆီးပစ္မယ္” ဟု အရာမဟုတ္သည္၌ ရန္ၿငိဳးဖြဲ႕ေလ၏။

သစ္ေကာင္းတို႔ျဖင့္ လွည္း၊ ရထား အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို လုပ္ကိုင္ေရာင္းခ်ေနသူအား သစ္တကာတို႔တြင္ ႀကိဳ႕ပင္၏ အသားသည္ လွည္း၊ ရထားလုပ္ရန္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားၿပီး ႀကိဳ႕ပင္ကို ခုတ္လွဲေစေတာ့၏။ ႀကိဳ႕ပင္ေစာင့္နတ္ကလည္း “ငါသစ္ကိုင္းေျခာက္ ပစ္မခ်ပါဘဲ သူ႔အလိုလို က်ဳိးက်တာကို ဒီ၀က္၀ံ ငါ့ကိုရမယ္ရွာ ရန္ၿငိဳးဖြဲ႕ၿပီး ငါ့ဗိမာန္ကို ဖ်က္ဆီးရက္တယ္။ ရွိေစ သူ႔အသက္လည္း ေသေစရမေပါ့” ဟု ၾကံေတြးၿပီး ႀကိဳ႕ပင္ခုတ္သူတို႔အား လွည္းရထားကို ခိုင္ျမဲစြာ ခ်ည္ေႏွာင္ရာမွာေတာ့ ၀က္၀ံ၏ လည္ပင္းအေရသည္ အေကာင္းဆံုးပါဟု ေျပာဆိုၿပီး ၀က္၀ံကိုပါ သတ္ေစ၏။

“မင္းအေပါင္းတို႔ ဤအတူပင္ လူသားတို႔ အခ်င္းခ်င္းခိုက္ရန္ျဖစ္ပြား အခ်င္းမ်ား တိုက္ခိုက္ျခင္းသည္ ဥစၥာပစၥည္းႏွင့္ လူ႔အသက္တို႔သာလွ်င္ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးရ၏။ မည္သည့္ ေကာင္းက်ဳိးမွ် မရွိ။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းအေပါင္းတို႔သည္လည္း ဂဂၤါယမံုနာ ျမစ္ေရႏွစ္ျဖာကဲ့သို႔ ေကာင္းစြာႏွီးေႏွာ ေမတၱာခ်င္းေရာယွက္ၾကပါကုန္ေလာ့။ ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြား စစ္တိုက္ျခင္း မျပဳပါကုန္လင့္။ ၀က္၀ံႏွင့္ ႀကိဳ႕ပင္ေစာင့္နတ္ကဲ့သို႔ မျဖစ္ၾကပါကုန္လင့္။ ေသြးစည္းညီညြတ္ၾကပါကုန္ေလာ့။

ညီညြတ္ျခင္း၌သာ ေမြ႕ေပ်ာ္ၾကပါကုန္ေလာ့။ အခ်င္းခ်င္းညီညြတ္ျခင္းကို အဆူဆူကုန္ေသာ ဘုရားရွင္တို႔ ခ်ီးမြမ္းၾက ပါသည္” ဟူ၍ ဖႏၵနဇာတ္ေတာ္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ဥသွ်စ္ပင္ေအာက္ ထန္းလက္ရိပ္ကိုခိုလ်က္ ယုန္ငယ္တစ္ေကာင္ ၀ပ္၍ေနရာ ထန္းရြက္ေပၚသို႔ ဥသွ်စ္သီးေၾကြသျဖင့္ “ေျမၿပိဳၿပီ၊ ေျမၿပိဳၿပီ” ဟု ေျပာဆိုျမည္တမ္းလ်က္ အလန္႔တၾကား ေျပးသြားေသာ ယုန္ေနာက္သို႔ မဆင္မျခင္ ယံုၾကည္၍ ဟိမ၀ႏၲာေတာအတြင္းရွိ သတၱ၀ါအေပါင္းတို႔ သမုဒၵရာသို႔ ေရွး႐ႈစုေပါင္း ေျပးလႊားသြားၾက၏။ ဘုရားအေလာင္း ျခေသၤ့မင္းႏွင့္ေတြ႕ပါမွ အျဖစ္မွန္ကိုသိရွိၾကကာ သမုဒၵရာ အတြင္း သက္ဆင္း က်ေရာက္မည့္ ေသေဘးမွ လြတ္ေျမာက္ျခင္းကိုျပဆိုေသာ ဒဒၵဳဘ ဇာတ္ေတာ္ ျဖင့္ သူတစ္ပါး ေျပာစကားကို မစူးစမ္းမဆင္ျခင္ဘဲ ယံုၾကည္ၾကသူမ်ား မျဖစ္သင့္ေၾကာင္းကို လည္းေကာင္း၊

ဘီလံုးငွက္ငယ္မ၏ သားေပါက္ကေလးမ်ားကို ဆင္႐ိုင္းႀကီးတစ္ေကာင္က နင္းေျခ သတ္ျဖတ္သျဖင့္ ဘီလံုးငွက္ငယ္မသည္ က်ီးကန္း၊ ယင္မမဲ႐ိုင္း၊ ဖားတို႔ႏွင့္ အေဆြခင္ပြန္း မိတ္ေဆြဖြဲ႕လ်က္ ဆင္႐ုိင္းႀကီး၏ မ်က္လံုးမ်ားကန္းေအာင္ က်ီးကန္းက ထိုးေဖာက္၊ ယင္မမဲ႐ိုင္းက ဥေတြဥခ်ၿပီး ပိုးေလာက္မ်ား ေပါက္ဖြားေစ၊ ပိုးေလာက္တို႔ ကိုက္ခဲဆင္းရဲျခင္းဒုကၡကို ခံစားရေစ၊ ဆင္႐ိုင္းႀကီး ေရအလြန္ဆာေသာ္ မ်က္စိကန္းေနသျဖင့္ ေရရွိရာအရပ္သို႔ မသြားႏိုင္။ ဖားက ျမည္သံေပး။ ဖားရွိလွ်င္ ေရရွိမည္အထင္ျဖင့္ ဆင္ကန္း ေတာတိုးသြားရာ ေခ်ာက္ထဲထိုးက်ၿပီး ေသဆံုးေစရန္ အစီအစဥ္တက်ေဆာင္ရြက္ေစၿပီး ဆင္႐ိုင္းႀကီးကို အေသသတ္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္းကို ေဟာျပၿပီး

“အို မင္းအေပါင္းတို႔၊ ကိုယ္အားထက္ ဥာဏ္အားက ပိုလို႔ႀကီးမား၏။ တစ္စံုတစ္ေယာက္သူႏွင့္မွ် ရန္အမႈကို မျပဳသင့္ေခ်။ အင္အားနည္းပါးၾကသည့္ ဘီလံုးငွက္၊ က်ီးကန္း၊ ယင္မမဲ႐ုိင္း၊ ဖား ေလးဦးသားတို႔ ေပါင္းစုအားျဖင့္ ညီညြတ္စြာ မိမိတို႔ထက္ အင္အား အဆမတန္ႀကီးမားလွေသာ ဆင္ေျပာင္ႀကီးကိုပင္ အသက္ကုန္ဆံုးျခင္းသို႔ ေရာက္ေစႏိုင္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ မခ်စ္လံုးလံုး အမုန္း တရား ပြားေစမည့္ စစ္တိုက္ျခင္းကို မျပဳၾကပါကုန္လင့္” ဟု လဋဳကိကဇာတ္ေတာ္ျဖင့္လည္းေကာင္း ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြား အခ်င္းမ်ား စစ္တိုက္ျခင္းကို မျပဳၾကရန္ ဆံုးမေတာ္မူပါသည္။

ဖားက ေထာင္ထိပ္မွေန ျမည္သံေပးၿပီး၊ ဆင္ႀကီးကို မွ်ားေခၚျခင္း၊ ဆင္ကန္းႀကီး ေတာင္ထိပ္ ေရာက္ေသာအခါ ေခ်ာက္ထဲမွ တစ္ဖန္ ဖားသံေပးျခင္းျဖင့္ လွည့္စားျခင္းတို႔ကို အျမင္ကန္းေနေသာ၊ အလြန္ဆာေလာင္ မြတ္သိပ္ေနေသာ၊ ဒုကၡေ၀ဒနာေၾကာင့္ ေဒါသူပုန္ထေနေသာ ဆင္ကန္းႀကီး မသိရွာခဲ့။ ဥာဏ္ပညာႀကီးမားသူ၊ အင္အားႀကီးသူမ်ားပင္ ျဖစ္ေစဦးေတာ့ ဖားျမည္သံၾကားတိုင္း ေရမရွိတတ္၊ လွည့္စားျခင္းဖားသံတို႔ကိုလည္း သတိသမၸဇဥ္ဥာဏ္ယွဥ္လ်က္ ခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္စြမ္း ရွိၾကရ ပါမည္။ သို႔မဟုတ္ပါက ဆင္ကန္းေတာတိုးအျဖစ္ဆိုးႏွင့္ ၾကံဳရတတ္သည္ကို လည္းေကာင္း၊ ဘီလံုး ငွက္မ ကဲ့သို႔လည္း ရည္မွန္းခ်က္ ေပါက္ေျမာက္ေစရန္ အစီအစဥ္တက် ေဆာင္ရြက္တတ္ရမည္ကို လည္းေကာင္း ဇာတ္ေတာ္ထဲမွာ သင္ခန္းစာေပးပါသည္။

“အို မင္းအေပါင္းတို႔ သင္တုိ႔သည္ ေဆြရင္းမ်ဳိးခ်ာမ်ား ျဖစ္ၾက၏။ ေဆြမ်ဳိးတို႔မည္သည္ ညီညြတ္ၾက မွသာ ရန္သူတို႔အခြင့္ေရးမရႏိုင္။ လူသားတို႔သာမဟုတ္ သစ္ပင္တို႔ပင္ ညီညြတ္မႈရွိပါမွ သင့္ေလ်ာ္ ၏” ဟု ဟိမ၀ႏၲာေတာအရပ္၌ စုဖြဲ႕၍ ပင္ခ်င္းဆက္လ်က္ ႏြယ္ခ်င္းယွက္ၿပီး ေပါက္ေနေသာ သစ္ပင္ငယ္တို႔သည္ ေလျပင္းတိုက္ခတ္ေသာ္လည္း က်ဳိးေၾကၿပိဳလဲျခင္းမရွိဘဲ လြင္တီေခါင္တြင္ တစ္ပင္တည္းေပါက္ေနေသာ သစ္ပင္ႀကီးမွာ ၿပိဳလဲသြာရေသာ ႐ုကၡဓမၼ ဇာတ္ေတာ္ျဖင့္ လည္း ေကာင္း၊

“အိုမင္းအေပါင္းတို႔၊ ငွက္မုဆိုး၏ ဖမ္းဆီးျခင္းကို အႀကိမ္ႀကိမ္ခံၾကရေသာ ငံုးငွက္ အေပါင္းသည္ ညီညြတ္စြာျဖင့္ ပိုက္ကြန္ကို ကိုက္ခ်ီလ်က္ပ်ံႏိုင္ၾကသျဖင့္ အသက္ေဘးမွ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ၾက၏။ မုဆိုးကို ပိုက္ကြန္မ်ားစြာ ဆံုး႐ံႈးေစ၏။ ေနာက္တြင္ ငံုးငွက္တို႔သည္ “သူ႔ေၾကာင့္လြတ္ေျမာက္တယ္၊ ငါ့ေၾကာင့္သာ လြတ္ေျမာက္တယ္” ဟု ျငင္းခံု၍ ညီညြတ္ျခင္းၿပိဳကြဲလ်က္ ငံုးငွက္ အားလံုး မုဆိုး ပိုက္ကြန္မွာ အမိခံၾကရ၏။ ေသေက်ပ်က္စီးၾကရ၏” ဟု ၀႗ကဇာတ္ေတာ္ျဖင့္ လည္းေကာင္း မ်ဳိးႏြယ္တူအခ်င္းခ်င္း ျငင္းခုံၾကျခင္းသည္ ပ်က္စီးဖုိ႔ရန္ အေၾကာင္းရင္းခံ ျဖစ္ေၾကာင္းကို ဆံုးမေတာ္မူသည္။

ထို႔ေနာက္ အတၱဒ႑သုတ္ေတာ္ကို ဆက္လက္ေဟာၾကားၿပီး ႏွစ္ျပည္ေထာင္မင္းတို႔သည္ အညီအမွ် ၀မ္းေျမာက္ၾကလ်က္ “ငါတို႔သည္ ဘုရားျမတ္စြာၾကြေရာက္မလာလွ်င္ အခ်င္းခ်င္း သတ္ၾကေပလိမ့္မည္။ ဘုရားရွင္ကို အမွီျပဳ၍ ငါတို႔ အသက္ခ်မ္းသာရာ ရေပၿပီ” ဟု အခ်င္းခ်င္းတိုင္ပင္ၾကၿပီး ဘုရားျမတ္စြာထံ မင္းသားႏွစ္ရာ့ငါးဆယ္စီ ရဟန္းျပဳရန္ လွဴဒါန္းၾကပါသည္။

မင္းသားငါးရာတို႔အား ဧဟိဘိကၡဳအျဖစ္ ရဟန္းျပဳေပးၿပီး ဇနီးမယားတို႔ကို လြမ္းဆြတ္တသ သတိတရျဖစ္ေနၾကေသာေၾကာင့္ ဟိမ၀ႏၲာအရပ္ရွိ ေတာခုနစ္ထပ္၊ ေတာင္ခုနစ္ေထြ စိမ့္စမ္းေရ အသြယ္သြယ္ ငွက္မ်ဳိးစံုတို႔ျဖင့္ အဆန္းတၾကယ္ တင့္တယ္သာယာ လွပေမြ႕ေပ်ာ္ ေကာင္းေသာ ကုဏာလအိုင္သို႔ တန္ခိုးေတာ္ျဖင့္ေခၚေဆာင္၍ ကုဏာလဇာတ္ေတာ္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူပါ သည္။ ရဟန္းငါးရာတို႔ ေသာတာပန္အရိယာအျဖစ္သို႔ ဆိုက္ေရာက္ၾကသည့္အျပင္ ေျမလွ်ဳိးမိုးပ်ံ ႏိုင္ေသာ တန္ခိုးစ်ာန္တို႔ကိုလည္း ရရွိၾက၍ ဘုရားႏွင့္အတူ ကပိလ၀တ္ၿမိဳ႕ေတာ္အနီး မဟာ၀ုန္ ေတာႀကီးသို႔ ေကာင္းကင္ခရီးျဖင့္ ၾကြခ်ီေတာ္မူၾကပါသည္။

ဘုရားရွင္သည္ ယင္းရဟန္းငါးရာတို႔အား အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ ကမၼ႒ာန္းတရားကို ေပးေတာ္မူ ပါသည္။ ဇနီးမယားတို႔ကို လြမ္းတသ သတိရေနၾကသည္ကို သိေတာ္မူသျဖင့္ ကုဏာလအိုင္သို႔ ေခၚေဆာင္ၿပီး မေမြ႕ေပ်ာ္ျခင္းကို အလွ်င္းပယ္ေဖ်ာက္ေစ၍ ေသာတာပန္အျဖစ္သို႔ ေရာက္ေစေတာ္ မူခဲ့သည္။ အရိယာျဖစ္ၾကေသာ ငါတို႔သည္ ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ ေပါ့ေပါ့ဆဆေနၾကရန္ မသင့္ေခ်ဟု ၾကံေတြးၾကလ်က္ သစ္တစ္ပင္ရင္း ၀ါးတစ္ပင္ေအာက္တို႔၌ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တင္းတင္းရင္းရင္း တရားအားထုတ္ၾကရာ ရဟႏၲာမ်ား ျဖစ္သြားၾကပါသည္။

ထို႔ေနာက္ ဘုရားရွင္ထံေမွာက္သို႔ ရဟႏၲာငါးရာလံုး ေရာက္ရွိလာၾကကုန္၏။ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္း တို႔ကလည္း “လာသြားၾကစို႔။ ဘုရားဖူးျခင္း၊ တရားနာျခင္းသည္ အက်ဳိးမ်ားလွ၏။ ျဖစ္စ ရဟႏၲာ ငါးရာတို႔ကို ဖူးေျမာ္ရျခင္းသည္လည္း ေက်းဇူးႀကီးလွ၏” ဟုဆိုကာ စၾက၀ဠာတိုက္တစ္ေသာင္းမွ နတ္ျဗဟၼာအေပါင္းတို႔လည္း ေရာက္ၾကကုန္၏။ ထိုသို႔ ရဟႏၲာငါးရာႏွင့္ နတ္ျဗဟၼာမ်ားစြာတို႔ စည္းေ၀းဆံုစည္းရာအခါ (မဟာသမယ) ႀကီး၌ နတ္ျဗဟၼာတို႔၏ မ်ဳိးႏြယ္တို႔ကိုျပဆိုေသာ မဟာသမယသုတ္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူပါသည္။

ထိုေန႔ကား အေရွ႕ေလာကဓာတ္ ယုဂႏၶိဳရ္ေတာင္ထိပ္မွ အညစ္အေၾကးမ်ဳိးကင္းစင္လ်က္ လျပည့္၀န္းႀကီး ထြန္းလင္းေတာက္ပ ေပၚထြက္လ်က္ရွိေသာ၊ က်က္သေရမဂၤလာအေပါင္း ခေညာင္းလ်က္ရွိေသာ နယုန္လျပည့္ေန႔ ျဖစ္ပါ၏။

ထို႔ေၾကာင့္ ၀ိ၀ါဒကြဲျပား အခ်င္းမ်ားမေနၾကဘဲ အခ်င္းခ်င္းညီညြတ္စြာျဖင့္ မဟာသမယေခၚ ႀကီးေလးႀကီးတို႔ ေပါင္းစည္းႏိုင္ၾကပါေစေၾကာင္း မဟာသမယအခါေတာ္ေန႔ မွာ ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းလိုက္ပါသည္။

Written by: အရွင္ပညာသီဟာဘိ၀ံသ (တရားဓမၼစၾကာ)

http://www.news-eleven.com/

ဝါေခါင္လျပည့္ ေမတၱာေန႔

ဝါေခါင္လျပည့္ ေမတၱာေန႔

ပန္းရနံ႔ ခတၱာတုိ႔ ခ်ပ္ဝတ္လႊာ အစုံစုံ လွပေသာ လဝါေခါင္ ေမတၱာေန႔ကုိ မၾကာခင္ ေရာက္ လာေတာ့မည့္မုိ႔ အစဥ္လာေကာင္းတဲ့ ျမတ္ဗုဒၶရဲ႕ ရင္ခြင္မွာ ေမြးဖြာၾကေသာ သူေတာ္စင္ေတြ အတြက္ (Discourse on Loving-kindness) ေမတၱာသုတ္လာ တရားအေၾကာင္းေလးကုိ ေရး စပ္မိပါတယ္။

ယေန႔ သာသနာေတာ္ႏွစ္ ၂၅၅၆ ခုႏွစ္၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၃၇၄ ခုႏွစ္၊ ခရစ္ႏွစ္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ (The full moon day of Wagaung) ဝါေခါင္လျပည့္ေန႔ဟာ ခတၱာငုံ-ခ်ပ္လႊာမႈန္ ရနံ႔သင္းပါလုိ႔ ဝါေခါင္မုိးစက္ေတြကုိ သယ္ေဆာင္ၿပီးကာ စုိေျပလန္းဆန္းစြာ ေရာက္ရွိလာသည့္ အခ်ိန္အခါ ပင္ ျဖစ္သည္။

Loving-kindness or compassionate love purifies the mind and the mind becomes a very energetic force to radiate for the well-being of others. Loving-kindness is the basic of morality, concentration and wisdom as to the way of meditation.

When practiced together with wisdom and insight, loving-kindness or metta will indeed become a powerful healing force which will transform us into a more compassionate and caring community, as well as transmuting all negative energies and entities into light, love and harmony. ဟု အဂၤလိပ္ လုိ အဓိပၸာယ္ အနည္းငယ္ ဖြင့္ဆုိလုိက္ပါတယ္။

ထုိ႔အျပင္ *ဝါဆုိပန္း မင္းလြင္ပုန္းညက္ႏြမ္းရက္ အလြန္ေၾကြ ၿပီ မုိ႔ သိဟ္ရာသီ ဝါေခါင္မုိး နဲ႔ လွမ္းလာခဲ့ေတာ့ ခတၱာ ေရ* လုိ႔ ဆုိၾကတာလည္း ၾကားဖူး ၾကမည္သာ ျဖစ္သည္။

၀ါေခါင္လျပည့္ေန႔ကို ေမတၱာအခါေတာ္ေန႔ (Loving-kindness Day) လို႔ ေခၚရတာက ပါဠိ အ႒ကထာဋီကာ (According to Pali Canon, Commentaries, Sub-Commentaries) အသြားအလာ အဆိုအမိန္႔တို႔ကိုၾကည့္႐ႈ ေရွ႕ေနာက္ေထာက္ထား၍ (Loving-kindness Sutra or Discourse) ဆုိတဲ့ ေမတၱာသုတ္ေတာ္ကို ဒီေန႔မွာ (သို႔မဟုတ္) ၀ါေခါင္လမျပည့္မီေလးမွာ ၁-ရက္၊ ၂-ရက္ အလုိမွာ ေဟာေတာ္မူခဲ့တာပဲလို႔ တြက္ခ်က္ ယူဆၿပီး ေမတၱာအခါေတာ္ေန႔ (Loving-kindness Day) လို႔ ဆိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ျမတ္စြာဘုရား သက္ေတာ္ထင္ရွား ရွိေတာ္မႈစဥ္ ျမတ္စြာဘုရား ေကာသလတုိင္း သာဝတၳိ ၿမိဳ႕ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းမွာ ကိန္းေအာင္း စံေပ်ာ္ေတာ္မူေသာ ကာလ၊ တခုေသာ ၀ါဆိုဦးမွာ သံဃာေတာ္ (၅၀၀) တုိ႔ ဘုရားထံမွာ (Meditation method or how to practice meditation) ဆုိေသာ ကမၼ႒ာန္းနည္း ေတာင္းခံၿပီး ေတာအုပ္တစ္ခုသို႔၀င္၍ ၀ါကပ္ကာ တရားအားထုတ္ေန ၾကပါတယ္။ သံဃာေတာ္တို႔၏ (Observing Sila or Moralities) သီလအရွိန္ကုိ ေတာအုပ္ထဲ တြင္ ရွိေနၾကေသာ နတ္မ်ားက လြန္စြာေလးစား ႐ိုေသၾကေသာေၾကာင့္ မိမိတို႔ ေနရာမ်ားမွ ဖယ္ရွားေပးၾကလုိ႔ ေရွာင္ေနၾကပါတယ္။

ဥပမာ ေျပာျပရရင္ မိမိအိမ္ကုိ ေလးစားထုိက္ေသာ သူတုိ႔လာလွ်င္ ေနရာဖယ္ေပးရသလုိ လူသားတုိ႔၏ (Method of Association) တစ္ခု လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ အေနၾကာ လာေသာအခါ အိမ္ရွင္တုိ႔မွာ ေနထုိင္ရတာ ၾကပ္တည္းသလုိ ျဖစ္ၾကရပါတယ္။

ျပီးေတာ့ အဲဒီေတာထဲမွာ တရားအားထုတ္ေနတဲ့ သံဃာေတြကို ၾကည္ညဳိေလးစား သည့္ ေတာေစာင့္နတ္မ်ား၊ ေတာင္ေစာင့္နတ္မ်ား၊ ႐ုကၡစိုး၊ ဘုမၼစိုးမ်ားေတြ အေနၾကပ္ၾကတဲ့ အတြက္ သူတို႔ေနရာမွာ တရားအားထုတ္ေနၾကသည့္ သံဃာေတာ္မ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္ ၾက၊ ေခ်ာက္လွန္႔ၾကပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ပုထုဇဥ္နယ္တြင္းမွာသာ ရွိေနေသးတဲ့ သံဃာေတာ္ မ်ား သမာဓိပ်က္ၿပီး ၀ါဆိုၿပီးစ ၀ါတြင္းကာလ မွာပဲ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ သီတင္းသုံးေတာ္ မႈေသာ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္သို႔ ျပန္လာခဲ့ရတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားက တရားအားထုတ္ၾက သည့္ ရဟန္းေတြကုိ ေမးစစ္ ၾကည့္ေတာ့ ေတာေခ်ာက္လို႔ ျပန္လာခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္း ေလွ်ာက္ တင္ၾကပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျမတ္ဘုရားက ခ်စ္သား ရဟန္းတုိ႔ သင္ခ်စ္သားတို႔သည္ အဲဒီေတာထဲက နတ္ေတြ ကို မိတ္မဖြဲ႕ၾကလို႔ သူတို႔ ေခ်ာက္လွန္႔ တာျဖစ္ပါတယ္။ ခ်စ္သားရဟန္းတုိ႔ သူတုိ႔ေနရာမွာ သူတို႔ ကို ေကာင္းစြာ မိတ္ဖဲြ႕ၿပီးမွ ေနၾကမယ္ဆိုလွ်င္ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးေနၾကလိမ့္မယ္။ ရဟန္းတို႔ မိတ္ဖဲြ႔ေၾကာင္း အက်င့္ေကာင္းကို သင္ယူသြားၾက၊ ဒီေနရာ ဒီေတာထဲကိုပဲျပန္သြားၾက၊ ေတာ အုပ္ထဲသို႔မ၀င္ခင္ အဲဒီထဲမွာရွိတဲ့ နတ္ေတြကို မိတ္ဖဲြ႕ၾက၊ မိတ္ေဆြဖြဲ႕ေၾကာင္း အက်င့္ေကာင္း ကေတာ့ ေမတၱာတရားပဲဟု မိန္႔ေတာ္မူကာ ေမတၱာသုတ္ကို ေဟာေတာ္မူ ပါတယ္။ ေမတၱာ သုတ္ကို နာၾကားသင္ယူၿပီး ထိုရဟန္း(၅၀၀)တို႔ ထိုေတာအုပ္ထဲကို ျပန္သြားၾကရပါတယ္။ ေတာ မ၀င္ခင္ ေမတၱာပြားၾကတဲ့ အတြက္ ယခင္ ၿခိမ္းေျခာက္လႊတ္ခဲ့တဲ့ နတ္မ်ားဟာ ယခုေတာ့ ေက်ာင္းသား၊ ကပၸိယ၊ တပည့္မ်ားကဲ့သို႔ တ႐ိုတေသ ခရီးဦးႀကိဳဆို ၍ ေနရာေပး ၾက၊ ျပဳစုလုပ္ေကၽြးၾကပါတယ္။ ေမတၱာသုတ္ေတာ္ျဖင့္ နတ္မ်ားကို မိတ္ဖြဲ႕ၿပီး နတ္မ်ား အေစာင့္အေရွာက္ျဖင့္ အထက္ပါ ရဟန္း (၅၀၀) တို႔ အဲဒီေတာထဲမွာပဲ ၀ါဆို၀ါကပ္ျပဳ၍ တရားအားထုတ္ၾကရာ ရဟန္းေတာ္ အားလံုး ၀ါတြင္းမွာပဲ ရဟႏၱာျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ရဟႏၱာေတြျဖစ္ျပီးေနာက္ပုိင္း မၾကာခင္တြင္ ရဟန္းေတာ္အားလုံး ဘုရားဖူးဖို႔၊ ျပန္လည္ အစီရင္ ခံဖို႔ ေဇတ၀န္သို႔ ျပန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အထက္ပါ အတၳဳပၸတၱိအသြားအလာကိုၾကည့္လွ်င္ နတ္ မ်ားေခ်ာက္သျဖင့္ ေဇတ၀န္ ျပန္ေရာက္တာ ၀ါေခါင္လျပည့္ ဒုတိယ၀ါဆိုေန႔ပါပဲ။ (Metta or Loving-kindness Discourse) ေမတၱာသုတ္ကို ဝါေခါင္လျပည့္ေန႔မွာ နာၾကားၿပီး ထိုေတာ သို႔ျပန္၍ ၀ါကပ္ခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။႔ ဒါေၾကာင့္ ၀ါေခါင္လျပည့္ေန႔ကို ေမတၱာ သုတ္ေတာ္ေန႔၊ ေမတၱာအခါေတာ္ေန႔ရယ္လို႔ ေခၚဆိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ (Loving-kindness) ေမတၱာဆိုတာကို (According to Abhidhamma) အဘိဓမၼာမွာ (Respective Dhamma) တရားကိုယ္အားျဖင့္ (Non-Hatred) အေဒါသ ေစတသိက္လို႔ ဆိုပါတယ္။ (Non-Anger) အမ်က္မထြက္ျခင္း၊ (Non-Hatred) စိတ္မဆိုးျခင္း၊ (Non-violence) မဖ်က္ဆီးျခင္း၊ (Non-Revulsion) မေႏွာင့္ယွက္ျခင္း၊ ရန္မျပဳျခင္း စသည္ (Meaning) အဓိပၸာယ္မ်ား ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း (Association or Environment) မွာပဲ ၾကည့္ၾကည့္ မိမိ သူတစ္ပါး အသုိင္းဝုိင္းထဲမွာ (Hatred) ေဒါသတရားက ရန္ညွိဳးရန္သူဖြဲ႕တဲ့ (Unwholesome Dhamma) မေကာင္းတရားျဖစ္လို႔ (Non-Hatred) အေဒါသတရားက မိတ္ေဆြဖြဲ႕တဲ့တရား၊ ခ်စ္ခင္သူမ်ားျပားေအာင္ စည္း႐ံုးတဲ့ (Wholesome Dhamma) အေကာင္းတရား ကုသုိလ္တရားေတြ ျဖစ္သည္။ အဲဒီေတာ့ (Hatred) ေဒါသသည္ (Element of Fire) အပူဓာတ္ျဖစ္လို႔ (Association or group) အဖြဲ႕အစည္းကို ပ်က္ျပယ္ေစတတ္ပါတယ္။ (Non-Hatred) အေဒါသကေတာ့ (Element of peace) အေအးဓာတ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ (Association or group) အဖြဲ႕အစည္းကို (Root of Encourage) အားေပးခိုင္ျမဲေစပါတယ္။

ထုိသေဘာတရားမ်ားသည္ မွန္ကန္ပါတယ္။ ေဒါသအားႀကီးတဲ့ သတၱ၀ါမ်ားမွာ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ သေဘာေတြ လႊမ္းမုိးေနတာေၾကာင့္ (Approaching and Association Method) ခ်ဥ္းကပ္ေပါင္းသင္းဖို႔ နည္းလမ္းက အလြန္ခက္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ ေဒါသအားၾကီးေသာ သတၱဝါမ်ားသည္ သူတို႔မွာ ခ်စ္ခင္သူမိတ္ေဆြ ရွားပါးေနတတ္ပါတယ္။

ဥပမာ က်ားေတြ၊ ျခေသၤ့ေတြ၊ ေျမြေပြး၊ ေျမြေဟာက္ေတြ အနီးအနားသို႔ လူေတြ၊ တိရိစၧာန္ေတြဟာ ခ်ဥ္းကပ္ဖို႔ရန္ မ၀ံ့မရဲ ခက္ခဲ ေနသလိုပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ လူသားတုိင္း ရွိသင့္တဲ့ (Loving-kindness meditation or Observing Loving-kindness) ေမတၱာဘာ၀နာ ဆိုတာဟာ က်ား၊ ျခေသၤ့၊ ေျမြေပြး၊ ေျမြေဟာက္နဲ႔တူတဲ့ ေဒါသစိတ္ကို ေခါင္းပါးေအာင္၊ ပယ္ႏႈတ္ႏိုင္ေအာင္ ေလ့က်င့္တဲ့ က်င့္စဥ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ (Loving-kindness meditation) ေမတၱာဘာ၀နာျဖင့္ (Hatred) ေဒါသကို (Reduce) ေလ်ာ့၍ ေလ်ာ့၍၊ (burn down) ႏွိမ္၍ ႏွိမ္၍၊ (Remove) ပယ္၍ ပယ္၍ လာခဲ့ရာ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေဒါသေခါင္းပါးလာေသာအခါ အတၳကုသလ၊ သကၠ၊ ဥဇု စေသာ ေကာင္းျမတ္သည့္ (Respective qualification) ဂုဏ္အရည္အခ်င္းမ်ား (Development) တိုးတက္လာမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အတၳကုသလဆိုတာ (Benefit) အက်ိဳးစီးပြားရွိသည့္ အလုပ္၌ (Skillful)ကၽြမ္းက်င္ႏိုင္နင္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒါေသာ အတၳ န ဇာနာတိ စသည္ျဖင့္ ေဟာေသာေဒသနာမ်ားမွာ ေဒါသသည္ (Good Result) ေကာင္းက်ိဳး၊ (Bad Result) ဆိုးက်ိဳးကို မသိ၊ မျမင္ဟု ေဟာေတာ္မူ ပါသည္။

အဲဒါေၾကာင့္ ေဒါသကင္းေသာစိတ္ = အေဒါသစိတ္ကို ပိုင္ဆိုင္သူသည္သာလွ်င္ အတၳကုသလ = အက်ိဳးစီးပြား၌ ကၽြမ္းက်င္ႏိုင္နင္းသူ၊ သေကၠာ = မိမိ သူတပါး အက်ိဳးမ်ားသည့္ လုပ္ငန္း၌ စြမ္းႏိုင္သူ စသည္ ျဖစ္လာပါလိမ့္မည္။ ေဒါသအေမွာင္တြင္း၌ က်ေရာက္ေနသူသည္ မိမိႏွင့္ လူအမ်ား အက်ိဳးျဖစ္မည့္ လုပ္ငန္းမ်ိဳး၌ ကၽြမ္းက်င္မႈႏွင့္ စြမ္းရည္မ်ားမရွိေတာ့သည့္အျပင္ ပ်က္စီးျခင္းသို႔ပင္ က်ေရာက္သြားႏိုင္ ပါသည္။

ေဒါသစိတ္ကို ေမတၱာျဖင့္ ပယ္ရွားႏိုင္သူသည္-

၁။ မိမိ သူတပါး ေကာင္းက်ိဳးမ်ားသည္ လုပ္ငန္းမ်ား၌ ကၽြမ္းက်င္ႏိုင္နင္းလာမည္။ (One who can be a skillful in goodness)

၂။ ထိုလုပ္ငန္းမ်ိဳး၌ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေသာ အစြမ္းသတၱိမ်ား ရွိလာမည္။ (One who can keep on work as skillful power)

၃။ ေဒါသကင္းသည့္ ထိုသူသည္ ကိုယ္ႏႈတ္စိတ္သံုးပါး အလြန္ေျဖာင့္မတ္လာမည္။ (upright, Straightforward)

၄။ စိတ္ထားႏူးညံ့လာသည့္အတြက္ ေျပာဆိုဆက္ဆံရာမွ အလြန္လြယ္ကူလာမည္။ (gentle in speech)

၅။ အေျခအေန အရပ္ရပ္မွာ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ေအာင္ ေနတတ္သူ ျဖစ္လာမည္။ (Humble and not conceited)

၆။ ေဒါသကင္းသည့္ ထိုသူကို ျပဳစုလုပ္ေကၽြးဖို႔ လြယ္ကူေခ်ာမြတ္ေနမည္။ (Contented and easily satisfied)

၇။ အရာရာကို ေက်နပ္ေအာင္ ႏွလံုးသြင္းတတ္သည့္အတြက္ အမႈကိစၥ မမ်ားေတာ့ေပ။ (Unburdened with duties and frugal in their ways)

၈။ အပိုကိစၥ၊ အပိုအလုပ္ေတြ နည္းသြားၿပီး ကိုယ္ႏႈတ္စိတ္မ်ား ေပါ့ပါး သြက္လက္လာမည္။ (Unburdened with duties and softness of mind and matter)

၉။ တည္ၿငိမ္ေသာ စိတ္ထား၊ ရင့္က်က္ေသာ အသိဉာဏ္၊ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕ ခ်ိဳသာေသာ စကားရွိသည့္ ဂုဏ္သေရရွိ လူႀကီးလူေကာင္း (Gentleman) တေယာက္ ျဖစ္လာလိမ့္မည္။ (Peaceful and calm and wise and skillful)


၁၀။ ေဒါသကင္းသည့္ ေမတၱာရွင္သည္ မိမိပတ္၀န္းက်င္ ေလာကႏွင့္လူသားတုိ႔ အေပၚမွာ ေဒါသျဖင့္ ရန္ညွိဳးဖြဲ႕၍လည္း ညိကပ္၍မေနဘဲ ထိုေဒါသျဖင့္ပင္ အမ်က္ထြက္၍ေမာင္းႏွင္ မထုတ္ဘဲ တြယ္တာျခင္း (Attachment) ႏွင့္ တြန္းထုတ္ျခင္း (Detachment) တို႔မွ လြတ္ေျမာက္၍ တနည္းအားျဖင့္ (Fire of Craving) ရာဂျဖင့္ ညိကပ္ျခင္း၊ (Fire of Hatred) ေဒါသျဖင့္ စက္ဆုတ္ျခင္းတို႔မွ လြတ္ေျမာက္၍ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ လူသားတို႔အေပၚမွာ ခ်စ္သူ၊ မုန္းသူ၊ ေ၀းသူ နီးသူ၊ ယုတ္သူ ျမတ္သူ စသည္ မခြဲျခား တသားတညီတည္း သေဘာထား၍ အပိုင္းအျခားမရွိ၊ ခြဲျခားမႈမရွိ အစြန္းႏွစ္ဘက္မွ လြတ္ေျမာက္လာမည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေမတၱာကို ေစေတာ၀ိမုတၱိဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ အပရိမာဏ ဟူ၍ လည္းေကာင္း ေဟာေတာ္မူပါသည္။


ျမတ္ဗုဒၶ ကုိယ္ေတာ္တုိင္ ေပးေသာ ေမတၱာတရားေတာ္သည္ (According to Pali) ပါဠိေတာ္ကုိ ျပန္ေထာက္ၾကည့္ျပန္ေသာအခါ (Loving-kindness) ေမတၱာ၏ (Meanings) အနက္အဓိပၸာယ္မ်ားသည္ (Measureless) အတုိင္းတာ ပမာဏမရွိေအာင္ မ်ားျပားလွသျဖင့္ အနည္းငယ္ (Pali and Commentaries) ပါဠိေတာ္ အ႒ာကထာတုိ႔ကုိ ထုတ္ႏုတ္၍ တင္ျပျခင္းပါတယ္။ အခ်ဳိ႕ေသာ ေနရာတြင္ (မဇၨတိ သိေနသတီတိ ေမတၱာ) လုိ႔ အဘိဓာန္ဋီကာ စာမ်က္ႏွာ (၁၆၁) မွာ လာရွိသည္အတုိင္း ေဖာ္ျပရလွ်င္ ေမတၱာ၏ အဓိပၸာယ္မ်ားသည္ (ခ်စ္တတ္ေသာ သေဘာတရား၊ ခ်စ္တတ္-အက်ိဳးစီးပြါးကို အလိုရွိတတ္-ေသာ ခႏၶပဗႏၶ၌ ျဖစ္တတ္ေသာ သေဘာတရား၊ ခ်စ္အပ္ေသာ ပိယပုဂၢိဳလ္ဟူေသာ အာ႐ုံ၌ ျဖစ္ တတ္ေသာ သေဘာတရား၊ ထုိသေဘာတရားမ်ားကုိ ေမတၱာ) ဟု ေခၚပါတယ္။

ထုိ႔အျပင္ (ဧတာသု ဟိ ေမတၱာက႐ုဏာမုဒိတာဥေပကၡာသု အတၳေတာ တာဝ ေမဇၨတီတိ ေမတၱာ, သိနိယွတီတိ အေတၳာ။ မိေတၱ ဝါ ဘဝါ, မိတၱႆ ဝါ ဧသာ ပဝတၱတီပိ ေမတၱာ။ ပရဒုေကၡ သတိ သာဓူနံ ဟဒယကမၸနံ ကေရာတီတိ က႐ုဏာ။ ကိဏာတိ ဝါ ပရဒုကၡံ ဟႎသတိ ဝိနာေသတီတိ က႐ုဏာ။ ကိရီယတိ ဝါ ဒုကၡိေတသု ဖရဏဝေသန ပသာရိယတီတိ က႐ုဏာ။ ေမာဒႏၲိ တာယ တံသမဂႋေနာ, သယံ ဝါ ေမာဒတိ, ေမာဒနမတၱေမဝ ဝါ တႏၲိ မုဒိတာ။ ‘အေဝရာ ေဟာႏၲဴ’တိအာဒိဗ်ာပါရပၸဟာေနန မဇၩတၱဘာဝူပဂမေနန စ ဥေပကၡတီတိ ဥေပကၡာ။) (အဘိ၊ ႒၊ ၁၊၂၃၇) မွာလည္း ေမတၱာ၏ အဓိပၸာယ္မ်ားကုိ ဖြင့္ဆုိထားပါသည္။

ေရွးဆရာေတာ္ၾကီးမ်ားကလည္း ေအာက္ျပကဗ်ာေလးကုိ ေရးသြားတာလည္း ေတြ႔ရွိႏုိင္ပါတယ္။

တေန႔သုံးခါ အုိးတစ္ရာျဖင့္
ခ်က္ခါထမင္း ေကၽြးေမြးျခင္းထက္
မယြင္းစင္စစ္ ႏုိ႔တစ္ညွစ္စာ
ၾကိမ္သုံးခါပြား ေမတၱာပြားမ်ား
အက်ဳိးမ်ားသည္ ဘုရားျမတ္စြာ မိန္႔ခြန္းတည္း.....။

ေမတၱာသုတၱန္လာ ေအာက္ျပအတုိင္း ပါဠိေတာ္ႏွင့္ အနက္အဓိပၸာယ္မ်ား

( ၁ ) ေဟ ၊ အိုသူေတာ္ေကာင္းတို႕ ။ ယႆပရိတၱႆ ၊ အၾကင္ေမတၱာသုတ္ပရိတ္ေတာ္၏။ အႏုဘာ၀ေတာ၊ အစြမ္းရွိန္ေစာ္အာႏုေဘာ္ေၾကာင့္။ ယကၡာ၊ နတ္ဘီလူးအမ်ားတို႔သည္။ ဘီသနံ၊ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ အာရံုမ်ိဳးကို။
ေန၀ ဒႆႏၱိ၊ မျပႏိုင္ၾကကုန္။ ယမွိေစ၀၊ အၾကင္ေမတၱာသုတ္ ပရိတ္ေတာ္၌ သာလွ်င္။ ရတၱိႏၵိ၀ံ၊ ေန႕ည မပ်က္ အခါခပ္သိမ္း။ အတႏၵိေတာ၊ ပ်င္းရိျခင္းမရွိဘဲ။ အႏုယုဥၨေႏၱာ၊ ထပ္တလဲလဲ စြဲၿမဲရြတ္ပြား အားထုတ္သူသည္။

( ၂ ) သုခံ၊ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ။ သုပတိ၊ အိပ္စက္ရ၏။ သုေတၱာ၊ အိပ္ေပ်ာ္သည္ရွိေသာ္။ ကိဥၥိ၊ တစ္စံု တစ္ခုေသာ။ ပါပံ စ၊ အိပ္မက္ဆိုးကိုလည္း။ နပႆတိ၊ မျမင္မက္ရ။ ဧ၀ါမာဒိဂုဏူေပတံ၊ ဤသို႕အစ ရွိေသာ
အက်ိဳးဂုဏ္အင္ အာနိသင္ႏွင့္ျပည့္စံုေသာ။ တံပရိတၱံ၊ ထိုေမတၱာသုတ္ ပရိတ္ေတာ္ကို။ မယံ၊ ငါတို႕သည္။ ဘဏာမ ၊ ရြတ္ၾကကုန္စို႔။

( ၃ ) သႏၱံ၊ ၿငိမ္သက္ေအးခ်မ္းေသာ။ ပဒံ၊ နိဗၺာန္ကို။ အဘိသေမစၥ၊ အာရံုယူဘိ ထြင္းေဖာက္ ျမင္သိ၍။ (၀ိဟရိတုကာေမန၊ ေနျခင္းငွာ အလိုရွိေသာ) အတၳကုသေလန၊ အက်င့္အမ်ိဳမ်ိဳးအက်ိဳးစီးပြား၌ လိမၼာသူသည္။ ယံ ကရဏီယံ၊ ျပဳက်င့္ရမည့္သိကၡာ သံုးရပ္ အက်င့္ျမတ္သည္။ အတၳိ၊ ရွိ၏။ တံ၊ ထိုသိကၡာသံုးရပ္အက်င့္ ျမတ္ကို။ ကရဏီယံ၊ ျပဳက်င့္ထိုက္ေပ၏။ သေကၠာ စ၊ စြမ္းနိဳင္သူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ ဥဇူ စ၊ ေျဖာင့္မတ္သူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ သုဟုဇူ စ၊ အလြန္ေျဖာင့္မတ္သူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ သု၀ေစာ စ၊ ဆိုဆံုးမလြယ္သူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ မုဒု စ၊ ႏုညံ့ေပ်ာ့ေပ်ာင္းသူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ အနတိမာနိ စ၊ မာန္ေထာင္လႊားျခင္းမရွိသူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။

( ၄ ) သႏၱဳႆေကာ စ၊ တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲလြယ္သူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ သုဘေရာ စ၊ အေမြးအျမဴလြယ္ သူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ အပၸကိေစၥာ စ၊ နည္းပါးေသာကိစၥရွိသူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ သလႅဟုက၀ုတၱိ စ၊ ေပါ့ပါးေသာ အျဖစ္မ်ိဳးရွိသူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။ သႏၱိၿႏၵိေယာ စ ၊ ၿငိမ္သက္ေသာ ဣေျႏၵ ရွိသူလည္း ။ အႆ ၊ ျဖစ္ရာ၏ ။ နိပေကာ စ ၊ ရင့္က်က္ေသာ ပညာရွိသူလည္း ။ အႆ၊ျဖစ္ရာ၏။
အပၸဂေဗၻာ စ ၊ ၾကမ္းတမ္းရိုင္းျပျခင္း မရွိသူလည္း ။ အႆ ၊ ျဖစ္ရာ၏ ။ ကုေလသု ၊ အိမ္သူ လူတို႕၌ ။ အနႏုဂိေဒၶါ စ ၊ တြယ္တာမက္ေမာျခင္း မရွိသူလည္း။ အႆ၊ ျဖစ္ရာ၏။

( ၅ ) ေယန ၊ အၾကင္ဒုစရိုက္စု ယုတ္ညံ့ေသာအမႈေၾကာင့္ ။ ၀ိညဴ ၊ ပညာရွိျဖစ္ကုန္ေသာ ။ ပေရ ၊ သူတစ္ပါးတို႕သည္ ။ ဥပ၀ေဒယ်ံဳ ၊ ကဲ့ရဲ႕ျပစ္တင္ကုန္ရာ၏ ။ ခုဒၵံ ၊ ယုတ္ညံ့ေသာ ။ တံ ၊ ထိုဒုစရိုက္မ်ိဳးကို ။ ကိဥၥိ ၊ အနည္းငယ္ကေလး အေသးအဖြဲမွ်ကိုပင္ ။ န အာစေရ ၊ မျပဳက်င့္ရာ ။ သဗၺသတၱာ ၊ သတၱ၀ါ မွန္သမွ်တို႕သည္ ။ သုခိေနာ ၀ါ ၊ ကိုယ္၏ခ်မ္းသာျခင္းရွိကုန္သည္လည္းေကာင္း ။ ေခမိေနာ ၀ါ ၊ ေဘးရန္ကင္းေ၀း ေအးခ်မ္းသာယာျခင္း ရွိကုန္သည္လည္းေကာင္း ။ ေဟာႏၱဳ ၊ ျဖစ္ၾကပါေစကုန္သတည္း။

( ၆/၇ ) အန၀ေသသာ ၊ ၾကြင္းမဲ့ဥႆံု အလံုးစုန္ကုန္ေသာ ၊ ေယ တသာ ၀ါ ၊ အၾကင္ ထိတ္လန္႕ တတ္ေသာ ပုထုဇဥ္ ေသကၡသည္ လည္းေကာင္း ။ ေယ ထာ၀ရာ ၀ါ ၊ အၾကင္မထိတ္မလန္႕ တည္တန္႕ခိုင္ၿမဲေသာ ရဟႏၱာ တို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ ဒီဃာ ၀ါ ၊ အၾကင္ ခႏၶာကိုယ္ရွည္လွ်ား သတၱ၀ါ တို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ မဟႏၱာ ၀ါ ၊ အၾကင္ခႏၶာကိုယ္ ႀကီးမားသတၱ၀ါ မ်ားသည္လည္းေကာင္း ။ ေယ မဇၥ်ိမ ၀ါ ၊ အၾကင္မတိုမရွည္ မႀကီးမငယ္ အရြယ္အလတ္စား သတၱ၀ါတို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ ရႆကာ ၀ါ ၊ အၾကင္ပုကြနိမ့္တို ခႏၶာကိုယ္ ရွိေသာ သတၱ၀ါတို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ အဏုမာ ၀ါ ၊ အၾကင္ေသးငယ္မႈန္မြား သတၱ၀ါမ်ား တို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ ထူလာ ၀ါ ၊ အၾကင္၀ိုင္းစက္ဆူၿဖိဳး သတၱ၀ါမ်ိဳးတို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ ဒိ႒ာ ၀ါ ၊ အၾကင္ျမင္ဘူးေသာ သတၱ၀ါတို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ အဒိ႒ာ ၀ါ ၊ အၾကင္မျမင္ဘူးေသာ သတၱ၀ါ တို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ ဒူေရ ၀သႏၱိ ၊ အၾကင္အေ၀းအရပ္၌ ေနၾကကုန္ေသာ သတၱ၀ါ တို႕သည္ လည္းေကာင္း ။ ေယ အ၀ိဒူေရ ၀သႏၱိ ၊ အၾကင္အနီးအရပ္၌ ေနၾကေသာသတၱ၀ါ တို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ ဘူတာ ၀ါ ၊ အၾကင္ေနာင္မျဖစ္ရ ျဖစ္ၿပီးသားျဖစ္ၾကေသာ ရဟႏၱာတို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ သမၻေ၀သီ ၀ါ ၊ ေနာင္ျဖစ္ရမည့္ဘ၀ကိုရွာ အၾကင္ပုထုဇဥ္ သကၡ သတၱ၀ါတို႕သည္လည္းေကာင္း ။ ေယ ေကစိ ၊ အလံုးစုန္ကုန္ေသာ ။ ပါဏဘူတာ ၊ သတၱ၀ါတို႕သည္ ။ အတၳိ ၊ ရွိကုန္၏ ။ ဣေမပိသဗၺသတၱာ ၊ ဤအလံုးစုံကုန္ေသာ သတၱ၀ါတို႕သည္လည္းေကာင္း ။ သုခိတတၱာ ၊ ခ်မ္းသာေအးျမ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါး ရွိၾကကုန္သည္။ ဘ၀ႏၱဳ၊ ျဖစ္ၾကပါေစကုန္သတည္း။

( ၈ ) ပေရာ ၊ တစ္ပါးသူတစ္ေယာက္သည္ ။ ပရံ ၊ သူတစ္ပါးအျခားသူတစ္ေယာက္ကို ။ နနိကုေဗၺထ ၊ စဥ္းလဲသမႈ လွည့္ပါတ္ျခင္း မျပဳပါေစလင့္ ။ ကတၳစိ ၊ တစ္စံုတစ္ခုေသာအရပ္၌ (ဘယ္အရပ္မွာမဆို ) ကိဥၥိ ၊ တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာ ။ နံ ၊ ထိုသူတစ္ပါးကို ။ နာတိမေညထ ၊ မာန္ေထာင္သမႈ မထီမဲ့ျမင္ မျပဳပါေစလင့္ ။ ဗ်ာေရာသနာယ ၊ ကိုယ္ႏႈတ္တို႕ျဖင့္ ေစာ္ကားထိပါးႏွိပ္စက္ျခင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း ။ ပဋိဃသညာယ ၊ ေဒါသစိတ္ျဖင့္လည္းေကာင္း ။ အညမညႆ ၊ အခ်င္းခ်င္း (တစ္ေယာက္သည္ တစ္ေယာက္) ၏ ။ ဒုကၡံ ၊ ဆင္းရဲျခင္းကို။ နဣေစၦယ် ၊ အလိုမရွိပါေစလင့္။

( ၉ ) မာတာ ၊ ေမြးသည့္မိခင္ေက်းဇူးရွင္သည္ ။ နိယံပုတၱံ ၊ မိမိရင္ႏွစ္သားရင္းျဖစ္ေသာ ။ ဧကပုတၱံ ၊ တစ္ဦးတည္းေသာသားကို ။ အာယုသာ ၊ မိမိအသက္ျဖင့္ေသာ္ပင္ ။ အနဳရေကၡ ယထာ ၊ အစဥ္မကြာကြယ္ကာ ေစာင့္ေရွာက္သကဲ့သို႕ ။ ဧ၀မၸိ ၊ ဤအတူလည္း ။ သဗၺဘူေတသု ၊ အလံုးစံုေသာသတၱ၀ါတို႕၌ ။ အပရိမာဏံ ၊ အတိုင္းအတာပမာဏမရွိေသာ ။ မာနသံ ၊ ေမတၱာစိတ္ကို ပြားမ်ားပါေလ။

( ၁၀ ) ဥဒၶံ ၊ အထက္ေလာက အရူပဘ၀၌လည္းေကာင္း ။ အေဓာ ၊ ေအာက္ျပည္ေလာက ကာမဘ၀၌လည္းေကာင္း ။ တိရိယံ ၊ အလယ္ေလာက ရူပဘ၀၌လည္းေကာင္း ။ သဗၺေလာကသၼိ ံ၊ အလံုးစံုေသာေလာက၌ ။ အပရိမာဏံ ၊ အတိုင္းအတာ ပမာဏမရွိေသာ ။ ေမတၱံ ၊ ေမတၱာႏွင့္ရွင္ေသာ ။ မာနသံ ၊ စိတ္ကို ။ အေ၀ယံ ၊ ေဒါသဟူဘိအတြင္းရန္လည္းမရွိသည္ကို ။ အသပတၱံ ၊ ႏွိပ္စက္ရန္မူ အပရန္သူလည္း မရွိသည္ကို ။ (ကတြာ ၊ ျပဳ ၍ ) ဘာ၀ေယ ၊ ပြားမ်ားရာ၏။

(၁၁ ) တိ႒ံ ၀ါ ၊ ရပ္လွ်က္ေသာ္လည္းေကာင္း ။ စရံ ၀ါ ၊ သြားလွ်က္ေသာ္လည္းေကာင္း ။ နိသိေႏၷာ ၀ါ ၊ ထိုင္လွ်က္ေသာ္လည္းေကာင္း ။ သယာေနာ ၀ါ ၊ အိပ္လွ်က္ေသာ္လည္းေကာင္း ။ ယာ၀တာ ၊ အၾကင္မွ်ေလာက္ ။ ၀ိတမိေဒၶါ ၊ ကင္းေသာအိပ္ခ်င္ငိုက္မည္းျခင္းရွိသည္ ။ အႆ ၊ ျဖစ္ရာ၏ ။ အထ ၊ ငိုက္မ်ဥ္းျခင္းကင္း ထိုအခ်ိန္အတြင္း၌ ။ ဧတံ သတိ ံ ၊ ထိုေမတၱာယွဥ္ဘိ စ်ာန္သတိကို ။ အဓိေ႒ယ် ၊ စြဲၿမဲမကြာ ေဆာက္တည္ရာ၏။
ဣဓ ၊ ဤဘုရားသာသနာေတာ္၌ ။ ဧတံ ၊ ေမတၱာမကင္း စ်ာန္ျဖင့္ေနျခင္းကို ။ ျဗဟၼံ ၊ ထူးျမတ္ေသာ။ ၀ိဟာရံ ၊ ေနျခင္းမ်ိဳးဟူ၍ ။ အာဟု ၊ ျမတ္ဘုရားတို႕ေဟာၾကားေတာ္မႈကုန္ၿပီ။

( ၁၂ ) ေသာ ၊ ထိုေမတၱာစ်ာန္ရၿပီးေသာ ေယာဂီပုဂၢိဳလ္သည္ ။ ဒိ႒ိဥၥ ၊ အတၱဒိ႒ိသို႕လည္း ။ အႏုပဂၢမၼ ၊ မစြဲမကပ္ေရာက္မူ၍ ။ သီလ၀ါ ၊ ေလာကုတၱရာသီလရွိသူသည္ ။ ဒႆေနန ၊ ေသာတာပတၱိမဂ္ဥာဏ္ ႏွင့္ ။ သမၼေႏၷာ ၊ ျပည့္စံုသူသည္ ။ (သမာေနာ ၊ ျဖစ္လွ်က္ ) ကာေမသု ၊ ၀တၳဳအာရံုကာမဂုဏ္တို႕၌ ။ ေဂဓံ ၊ ကိေလသာျဖင့္ တြယ္တာမက္ေမာျခင္းကို ။ ၀ိေနယ် ၊ တစ္စမၾကြင္း အရွင္းပါယ္ရွားၿပီးေသာ္ ။ ဇာတု ၊ စစ္စစ္ဧကန္အမွန္ပင္ ။ ပုန ၊ ေနာက္ထပ္တစ္ဖန္ ။ ဂဗၻေသယ်ံ ၊ ပဋိသေႏၶေနျခင္းသို႕ ။ နဧတိ၊ မေရာက္ရေတာ့ေပ။

အထက္ပါ ေမတၱာသုတ္ ပါဠိေတာ္ႏွင့္ အနက္အဓိပၸာယ္မ်ားကုိ ၾကည့္ရႈ၍ ေမတၱာသုတ္ေတာ္၌ (Observing wholesome deed) အေကာင္းေတြခ်ည္း ျဖစ္ပါေစဟူ၍ ပို႔ေသာနည္း၊ (Preserving Unwholesome deed) မေကာင္းတာေတြ မျဖစ္ပါေစႏွင့္ဟူ၍ ပုိ႔ေသာ (Method and Characteristics) နည္းအားျဖင့္ (၂) နည္းျဖင့္ က်င့္သံုးႏိုင္ပါသည္။

ပထမနည္း၌ (One who was seeing a visible being in the past) ျမင္ဘူးေသာ သတၱ၀ါ၊ (One who was seeing invisible being in the past) မျမင္ဘူးေသာ သတၱ၀ါ၊ (One who can see a visible being) ျမင္ႏိုင္ေသာ သတၱ၀ါ၊ One who can see an invisible being) မျမင္ႏိုင္ေသာ သတၱ၀ါ၊ One who has defilement) ကိေလသာရွိေသာ သတၱ၀ါ၊ (One who has not defilement) ကိေလသာကင္းေသာ သတၱ၀ါ၊ (One who is born a being) ပဋိသေႏၶေနဆဲ သတၱ၀ါ၊ ဖြားျမင္ေပါက္ေျမာက္ၿပီးေသာ သတၱ၀ါ၊ (One who is in the cycle of Samsara or rebith as a being) ဘ၀သံသရာ က်င္လည္ေနဆဲ သတၱ၀ါ၊ (One who was done in the cycle of rebirth as a being) ဘ၀သံသရာခရီး ၿပီးဆံုးၿပီးေသာ သတၱ၀ါ ဟူ၍ ရွိၾကပါတယ္။

ေကာင္းေသာ သတၱ၀ါအားလံုးတို႔အတြက္

၁။ ကိုယ္ခ်မ္းသာျခင္းႏွင့္ ျပည့္စံုၾကပါေစ။ May all being be bodily-wealthy.
၂။ စိတ္ခ်မ္းသာျခင္းႏွင့္ ျပည့္စံုၾကပါေစ။ May all being be mentally-wealthy.
၃။ ေဘးရန္ခပ္သိမ္း ကင္းၿငိမ္းၾကပါေစ။ အဲဒီလိုပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ May all being be free from all danger peacefully.

ထို႔ျပင္ ကိုယ္ခႏၶာ ရွည္ေသာသတၱ၀ါ၊ တိုေသာသတၱ၀ါ၊ မတိုမရွည္ အလတ္စားသတၱ၀ါ၊ ကိုယ္ခႏၶာ ႀကီးေသာသတၱ၀ါ၊ ငယ္ေသာ မႀကီး မငယ္ အလတ္စား သတၱ၀ါ၊ ကိုယ္ခႏၶာ၀ေသာ ပိန္ေသာ မပိန္မ၀ အလတ္စားသတၱ၀ါ အားလံုးတို႔သည္-

၁။ ကုိယ္ခ်မ္းသာျခင္းႏွင့္ ျပည့္စံုၾကပါေစ။ May all being be bodily-wealthy.
၂။ စိတ္ခ်မ္းသာျခင္းႏွင့္ ျပည့္စံုၾကပါေစ။ May all being be mentally-wealthy.
၃။ ေဘးရန္ခပ္သိမ္း ကင္းၿငိမ္းၾကပါေစ။ အဲဒီလိုလဲ ပြားမ်ားႏိုင္ပါတယ္။ May all being be free from all danger peacefully.

မေကာင္းတာေတြ မျဖစ္ေစဖို႔ဆိုတဲ့ ဒုတိယနည္းမွာ-

ဘံုသံုးဆယ္တစ္ ျဖစ္ျဖစ္သမွ် သတၱ၀ါအားလံုးတို႔သည္-

၁။ အမ်က္ထြက္ျခင္း အခ်င္းခ်င္း ကင္းရွင္းၾကပါေစ။
၂။ လွည့္ပတ္လိုျခင္း အခ်င္းခ်င္း ကင္းရွင္းၾကပါေစ။
၃။ အထင္ေသးျခင္း အခ်င္းခ်င္း ကင္းရွင္းၾကပါေစ။
၄။ ေႏွာက္ယွက္လိုျခင္း အခ်င္းခ်င္း ကင္းရွင္းၾကပါေစ။
၅။ ႏွိပ္စက္လိုျခင္း အခ်င္းခ်င္း ကင္းရွင္းၾကပါေစ။
၆။ ဆင္းရဲလိုျခင္း အခ်င္းခ်င္း ကင္းရွင္းၾကပါေစ။
၇။ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ ေဘးရန္ကြာ ခ်မ္းသာၾကပါေစ။
ဟု နည္းႏွစ္ပါးစံုကို ျခံဳငံု၍ ပြားမ်ားေလ့က်င့္ႏိုင္ပါသည္။
ေမတၱာ၏ အေဒါသလကၡဏာ ပိုမို၍ ထင္ရွားေပၚလြင္ေစရန္ ဤသို႔လည္း ဆင္ျခင္အပ္ပါသည္။

မိမိကိုယ္တိုင္ ရင္၌ လြယ္၍ ေမြးဖြားလာခဲ့ရေသာ တဦးတည္းေသာ သားရွိသည့္ မိခင္သည္ ထိုသားငယ္ရင္ခြင္၌ေနစဥ္ က်င္ႀကီးက်င္ငယ္ကို စြန္႔၍ ေျခလက္တို႔ျဖင့္ တြန္းထိုး ကန္ေက်ာက္ေစကာမူ အမ်က္ထြက္ျခင္း၊ စိတ္ဆိုးျခင္း အလ်ဥ္းမရွိဘဲ ထိုတစ္ေယာက္တည္းေသာ သားရင္း ကို မိမိ၏ အသက္ကိုပင္ စြန္႔လႊတ္၍ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျပဳစုသလို´ သတၱ၀ါအားလံုး၏ အေပၚမွာ အမ်က္ထြက္ျခင္း အလ်ဥ္းမရွိ၊ မေကာင္းျဖစ္ေစလိုျခင္း လံုးလံုးကင္း၍ ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာခ်ည္းသာ ျဖစ္ေစခ်င္ေသာ မိခင္စိတ္မ်ိဳး ထားရမည္ဟု ေဟာေတာ္မူပါသည္။
ထုိတရားမ်ဳိးသည္ မိခင္တုိင္း၏ အပရိမာဏ ေမတၱာမ်ဳိးျဖစ္သည့္အတြက္ အတုိင္းတာ ပမာဏမရွိေသာ အျခားသတၱဝါတုိ႔အေပၚတြင္ ထားရွိရမည္ဟု ေဟာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။


အနႏၱစၾကာ၀ဠာ၊ အနႏၱ သတၱ၀ါတို႔အေပၚမွာ ေဒါသဟူသည့္ အတြင္းရန္ကင္းသျဖင့္ အပိုင္းအျခား အကန္႔အသတ္မရွိ က်ယ္ျပန္႔ မြန္ျမတ္သည့္စိတ္ကို တိုးပြားေအာင္ ႀကိဳးစားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ နိဂံုးမွာ အပိုင္းအျခားမရွိသည့္ သတၱ၀ါအားလံုးတို႔၏ ေကာင္းက်ိဳး ခ်မ္းသာ ျဖစ္ေစခ်င္ေသာစိတ္ မေကာင္းတာႏွင့္ ဆင္းရဲမွန္သမွ် မျဖစ္ေစခ်င္ေသာ က်ယ္ျပန္႔ေသာ မြန္ျမတ္ေသာ ဟိတကာမစိတ္ကို ေန႔ေန႔ ညည မရပ္မနား သြားသြားရပ္ရပ္ ထိုင္ထိုင္အိပ္အိပ္ မတိတ္ဆိတ္ဘဲ အဆက္မျပတ္ ပြားမ်ား၍သာ ေနၾကရာ၏။ ဤသို႔လွ်င္ ေမတၱာအသိ အျမဲရွိသူတို႔၏ ေနျခင္းကို ျဗဟၼ၀ိဟာရ (Noble Abiding) = ျမတ္ေသာေနျခင္းဟု ေခၚပါသည္။

သူေတာ္ေကာင္းအေပါင္းတို႔ ကိုယ္က်ိဳး သူက်ိဳး ဤႏွစ္မ်ိဳးကို သည္ပိုးေဆာင္ရြက္ လုိသူတိုင္း ဤေမတၱာဘာ၀နာကို ပြားမ်ားၾကရပါ သည္။ ေမတၱာျပည့္စံုလွ်င္ ခႏၱီပါ ၿပီးျပည့္စံုေသာေၾကာင့္ ေစေတာ၀ိမုတၱိဟူေသာ အက်ိဳးကို ပြားမ်ားၾကရပါသည္။ ေမတၱာျပည့္စံုလွ်င္ ခႏၱီပါ ၿပီးျပည့္စံုေသာေၾကာင့္ အပရိမာဏေမတၱာႏွင့္ ေစေတာ၀ိမုတၱိဟူေသာ အက်ိဳးကို ဤဘ၀မွာပင္ ရရွိႏိုင္ၾကမည္ ျဖစ္ပါသည္။

တကၠသုိလ္ျမတ္မင္း

ကမၻာ့ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္တြင္ က်င္းပေသာ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ vesak day

သီတဂူဆရာေတာ္ ေဒါက္တာ အရွင္ဥာဏိႆရ တင္သြင္းဖတ္ၾကားခဲ့ေသာ စာတမ္း

၂၀၁၁ ေမလ ၁၆-ရက္ေန႔ (၃) နာရီ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နယူေယာက္ျမိဳ႕ ကမၻာ့ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္ အေထြေထြ ညီလာခံ ခန္းမေဆာင္ၾကီး ၌ သီတဂူဆရာေတာ္ ေဒါက္တာ အရွင္ဥာဏိႆရ တင္သြင္းဖတ္ၾကားခဲ့ေသာ စာတမ္း။

အလြန္အရုိေသျပဳအပ္ပါေသာ ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ား၊
ဂုဏ္သေရရွိ သံတမန္မ်ားအဖြဲ႕၀င္မ်ား၊

ခ်စ္ခင္ေလးစားရပါေသာ ပရိသတ္အားလုံးကို လႈိက္လွဲစြာ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ပါတယ္။

          ဒီေန႔ဟာ ၀ိသာခပုဏၰမာရယ္လုိ႔ ဗုဒၶဘာသာေလာကမွာ လူသိမ်ားထင္ရွားတဲ့ ေမလရဲ့ လျပည့္ေနမွာ ျမတ္ဗုဒၶဖြားျမင္ေတာ္မူျခင္း၊ သစၥာတရားကို ေဖာ္ထုတ္သိျမင္၍ ဗုဒၶအျဖစ္သုိ႔ေရာက္ရွိျခင္းႏွင့္ ဘ၀ႏွင့္ခႏၶာ အၾကြင္းမဲ့ခ်ဳပ္ျငိမ္းျခင္း (ပရိနိဗၺာန္စံျခင္း) ဟူေသာ ထူးျမတ္သည့္ ျဖစ္ရပ္ၾကီးမ်ား ဒီတေန႔တည္းမွာပဲ က်ေရာက္ခဲ့တာျဖစ္လုိ႔ ဗုဒၶဘာသာေလာကတစ္ခုလုံးမွာ အလြန္ထူးျမတ္ေသာ ေန႔ထူးတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

          ယခုလုိ လူနတ္ေလာကၾကီးတစ္ခုလုံး၏ ၾကီးျမတ္ေသာဆရာ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးမ်ားကို ေအာင့္ေမ့တသ ပူေဇာ္ေသာအားျဖင့္ နယူးေယာက္ျမိဳ႕ေတာ္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ့ အေထြေထြ ညီလာခံ ခန္းမေဆာင္ၾကီးမွာ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ၾကီးက ၾကီးမွဴးက်င္းပတဲ့ ႏွစ္ (၂၆၀၀)ျပည့္ ဗုဒၶေန႔ အခမ္းအနားႏွင့္ ဘာသာေပါင္းစုံႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲၾကီးမွာ တက္ေရာက္ပါ၀င္ စကားေျပာခြင့္ရတဲ့အတြက္ အလြန္ႏွစ္သက္ ေက်နပ္ရုံမွ်မက တကယ့္ကိုပဲ ဂုဏ္ယူ၀မ္းေျမာက္မိပါတယ္။
ဤကဲ့သို႔ ဘုရားျဖစ္သည့္ ႏွစ္ (၂၆၀၀) ျပည့္ေျမာက္သည့္အခါေတာ္၀ယ္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္ အေထြေထြ ညီလာခံ ခန္းမေဆာင္ၾကီးမွ ေန၍ ကြ်ႏု္ပ္၏ျဖဴစင္ေသာႏွလုံးသားမွ ေကာင္းျမတ္ေသာဆု ဆႏၵမြန္မ်ား ေအးခ်မ္းေသာေမတၱာေတာ္မ်ား၊ ျငိမ္းခ်မ္းေသာ ကရုဏာဓာတ္မ်ားကို ကမၻာတစ္၀ွမ္းလုံးရွိ သတၱ၀ါအားလုံးထံ ပုိ႔လြတ္ပါတယ္။ သတၱ၀ါေလာကတစ္ခုလုံး စစ္ေဘးႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းမွ လြတ္ေျမာက္ၾကပါေစ။ ညီညြတ္ျခင္း၊ တရားမွ်တျခင္း၊ တန္းတူညီမွ်ျခင္းႏွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းျခင္းတုိ႔ အျမန္ဆုံး ရရွိႏိုင္ၾကပါေစ။

ျမတ္ဗုဒၶသည္ ဗုဒၶအျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ျပီးသည့္ေနာက္ ဗုဒၶအျဖစ္ျဖင့္ (၄၅) ႏွစ္ ေနခဲ့ပါတယ္။ (၄၅) ႏွစ္ အတြင္းမွာ ေဟာေျပာဆုံးမသြားတဲ့ စကားရပ္အားလုံးဟာ ‘‘ဓမၼ’’ ဆုိတဲ့ လွပတဲ့စကားလုံးထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဗုဒၶရဲ့ဓမၼဟာ religious system မ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ဓမၼဆုိတာဟာ သင္ဘုိ႔၊ က်င့္ဘုိ႔၊ ေလ့က်င့္ဘုိ႔၊ သိနားလည္ဘုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘ၀ရဲ့စာမ်က္ႏွာသစ္တစ္ခုလုံးကို ဖြင့္လွစ္ဘုိ႔ စိတ္အား သန္ၾကတဲ့ လူေတြဟာ ဓမၼကို သင္ၾက က်င့္ၾကပါတယ္။ ေလာကရဲ့ ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းတဲ့ ေနရာမွာ ဓမၼဟာ တန္ခုိးစြမ္းအားၾကီးမားသည့္ နည္းစနစ္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ ကမၻာမွာ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာတုိ႔ဟာ လူသားေတြရဲ့ ဘ၀ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းဘုိ႔ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ အသင္းအဖြဲ႕ေတြကို ဖြဲ႕စည္းၾကပါတယ္။ ဒီကုလသမဂၢအသင္းၾကီးဟာ စံနမူနာယူေလာက္တဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ အသင္းၾကီးျဖစ္ပါတယ္။

 သုိ႔-- ညီညြတ္ျခင္းထဲမွ ကြဲျပားျခင္း၊ ကြဲျပားျခင္းထဲမွ ညီညြတ္ျခင္း၊ ခ်စ္ျခင္းထဲမွ မုန္းျခင္း၊ မုန္းတီးျခင္းထဲမွ ခ်စ္ျခင္း၊ လက္တြဲျခင္းထဲမွ လမ္းခြဲျခင္း၊ လမ္းခြဲျခင္းမွာ ျပန္တြဲျခင္းဆုိတဲ့ ဒြႏၵ၀ါဒ၊ ႏွစ္ခုတြဲသေဘာေတြဟာ အျပန္အလွန္ရွိေနၾကပါတယ္။ ဘယ္သူ ဘယ္အဖြဲ႔ကမွ ကမၻာ့လူသားတုိ႔၏ ျပႆနာမ်ားရဲ့ ေနာက္ဆုံးအေျဖကို ယေန႔အထိ ရွာေဖြလုိ႔ မေတြ႕ႏုိင္ၾကေသးဘူး။ သိပၸံပညာ နည္းပညာတုိ႔ဆုိတာဟာလည္း  လူ႕စိတ္ႏွင့္ဆုိင္ေသာ အဆုံးသတ္အေျဖကို ရွာေဖြ မေပးႏုိင္ပါဘူး။ သုေတသနေတြ ဘယ္လုိပဲ လုပ္လုပ္ သိပၸံနည္းပညာသည္ ရုပ္၀တၳဳအေျဖကိုသာ ရွာေဖြႏုိင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သိပၸံနည္းပညာအရ သုေတသန အၾကိမ္ၾကိမ္လုပ္၍ ရုပ္၀တၳဳ၏အေျဖကို ရွာေဖြရာမွာပင္ ေနာက္ဆုံးျပီးေနာက္ဆုံး ေနာက္ဆုံးျပီး ေနာက္ဆုံးေတြပဲျဖစ္ေနပါတယ္။ အျပီးသတ္ အေျဖကို သိပၸံမွာ ရွာမရဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။

လူသားေတြရဲ့ဘ၀ဟာ ရုပ္၀တၳဳတစ္မ်ိဳးတည္းႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ရုပ္၀တၳဳႏွင့္ စိတ္ေစတသိတ္တုိ႔ ဟန္ခ်က္ညီညီ ဖြဲ႕စည္းေပါင္းစပ္ တည္ေဆာက္ထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလုိ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ရာမွာ ရုပ္ကေတာ့ ေလယာဥ္၊ ေရယာဥ္၊ ကုန္းယာဥ္ တစ္ခုလုိ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ေစတသိတ္ဆုိတဲ့ နာမ္တရားေတြကေတာ့ ယာဥ္ေမာင္းသမားနဲ႔ တူပါတယ္။ ယာဥ္ေတြကို ေကာင္းေကာင္း ႏုိင္ႏုိင္ မကိုင္ႏုိင္တဲ့ ယာဥ္ေမာင္းသမားဟာ ယာဥ္စီးတဲ့ ခရီးသည္ေတြကိုသာမက သူကိုယ္တုိင္ကိုပါ သတ္ျဖတ္ႏွိပ္စက္သူ ျဖစ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဗိသုကာ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ျငိမ္းခ်မ္းေရး သတင္းစကား မ်ားစြာထဲက စကားတစ္ခြန္းေလာက္ ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။

‘‘မေနာ ပုဗၺဂၤမာ ဓမၼာ’’ ဆုိတဲ့စကားပါပဲ။ ‘‘စိတ္သည္ လူ႕ဘ၀၏ ေရွ႕ေဆာင္ ေခါင္းေဆာင္’’ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္သည္ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ အေကာင္းအဆုိး အားလုံးကို ဖန္ဆင္းပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင္ ေကာင္းစိတ္သည္ ဘ၀ေကာင္း တစ္ခုကို ဖန္ဆင္းမွာ ျဖစ္ျပီး မေကာင္းေသာ စိတ္သည္ ဘ၀ဆိုးတစ္ခုကို ဖန္ဆင္းပါလိမ့္မယ္။ လူသားေတြရဲ့ ဘ၀ဗိသုကာဟာ လူသားေတြရဲ့ စိတ္ပါပဲ။ လွပေသာဘ၀တစ္ခု တည္ေဆာက္လုိလွ်င္ စိတ္ကို လွပေအာင္ ျပဳျပင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ဆုိးလွ်င္ေတာ့ အရုပ္ဆုိးေသာ ဘ၀ကိုရၾကမွာပဲ။ ယေန႔ ကမၻာေလာကၾကီးဟာ ညစ္ညမ္းမႈေတြ၊ ျပစ္မႈေတြ အမည္းစက္ေတြ၊ လုယတ္လြန္ၾကဴးမႈေတြ၊ ေသာင္းက်န္းမႈေတြ၊ သတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ စစ္ပြဲေတြနဲ႔ အျပည့္ပါပဲ။ ဒီလို အရုပ္ဆုိးေနတဲ့ ေလာကကို စိုးရိမ္ပူေဆြးျခင္း၊ ဆင္းရဲျခင္းေတြနဲ႕ ျပည့္ေနတဲ့ ကမၻာကို ဘယ္ဘုရားသခင္ကမွ ဖန္ဆင္းတာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေသာ သာယာ လွပေသာ ကမၻာၾကီးကို ဖန္ဆင္းဘုိ႔ကေတာ့ ဆုိးသြမ္းေသာ စိတ္ဓာတ္ကို ေကာင္းျမတ္ေသာ စိတ္ဓာတ္သုိ႔ ေျပာင္းဘုိ႔ လုိပါတယ္။

အလြန္စိတ္ဆင္းရဲဖြယ္ ျငီးေငြ႕ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ျဖစ္ရပ္ၾကီးေတြနဲ႔ စီးပြားေရးႏွင့္ လက္နက္ျပိဳင္ဆုိင္မႈေတြဟာ အတၱသန္ေသာကမၻာမွာ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ေသာ စိတ္ဓာတ္က စတင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ျငိမ္းခ်မ္းေရးစကားမ်ားစြာထဲက စိတ္၀င္စားဖြယ္ေကာင္းေသာ စကားတစ္ခြန္းမွာ ‘‘အတၱမွ အနတၱသို႔ ေျပာင္းလဲမႈ’’ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ‘‘ဣႆာမွ မုဒိတာသုိ႔’’ ‘‘ အ၀ိဇၨာမွ ၀ိဇၨာသုိ႔’’ ဟူေသာ ဘ၀စာမ်က္ႏွာသစ္ ဖြင့္လွစ္ဘုိ႔ အၾကိမ္ၾကိမ္ မိန္႔ၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဤယေန႔ဟာ ႏွစ္ေပါင္း (၂၆၀၀) ျပည့္ေျမာက္သည့္ ဗုဒၶေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဤထူးျမတ္သည့္ အခါေတာ္ေန႔မွာ ကုလသမဂၢအေထြေထြ ညီလာခံခန္းမေဆာင္ၾကီးမွာ အစည္းအေ၀းသို႔ ေရာက္ရွိလာၾကကုန္ေသာ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားအားလုံး ႏုိင္ငံေရးေခါင္ေဆာင္မ်ားအားလုံး သံတမန္မ်ား အားလုံး လူ႕ေလာကၾကီး၏ အတြင္းရန္သူၾကီးျဖစ္တဲ့ ယုတ္မာေသာ စိတ္ဓာတ္ (ပဒု႒စိတ္)ကို မြန္ျမတ္ေသာ စိတ္ (ပသႏၷစိတ္)သုိ႔ ၀ုိင္း၀န္းၾကိဳးပန္း ေျပာင္းလဲၾကပါစုိ႔ဟု တုိက္တြန္းလုိပါသည္။ ျမတ္ဗုဒၶ၏ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာင္မႈအတြက္ ေနာက္ထပ္ သတင္းစကားတစ္ခုကေတာ့ ခႏၱီတရားပဲျဖစ္ပါတယ္။ အကၡႏၱီ (၀ိဟိ ံသ)တရားသည္ ဘာသာေရး ႏုိင္ငံေရး လူမႈေရးအားလုံးတို႕၏ ရန္သူၾကီးတစ္ပါးျဖစ္ပါတယ္။ ျမတ္ဗုဒၶက သူ၏တပည့္ေတြကို အျမဲတန္းေျပာတာကေတာ့ မည္သူက မည္သုိ႕ပင္ မေကာင္းေစကာမူ ထုိသူကို စိတ္မဆုိးဘုိ႔၊ မေက်မနပ္မျဖစ္ဘုိ႔ပင္ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ မိမိအား မေကာင္းျပဳ မေကာင္းေျပာ မေကာင္းၾကံလာေသာ သူအား အမ်က္ထြက္လွ်င္ ‘‘ မိမိသည္ပင္ မိမိကိုယ္ကုိ စိတ္ဓာတ္ေရးရာမွာ ဆုံးရႈံးျခင္းဟူေသာ အႏၱရာယ္အတြင္းထဲသို႔ ပုိ႔လုိက္ျပီ ျဖစ္သည္ဟု မွတ္ယူရမည္။

အျခားေလးနက္ေသာ ျမတ္ဗုဒၶ၏ဆုံးမခ်က္မ်ားမွာ- သတၱ၀ါအမ်ိဳးအစား မခြဲျခားဘဲ ေမတၱာတရား ျဖန္႔ခ်ီထားရျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ေမတၱာႏွင့္ ခႏၱီ စိတ္ဓာတ္ႏွစ္ပါးကို ဘာသာေရး ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ အားလုံး တည္ေဆာက္ရမည္။ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမစိတ္၏ အေျခခံအုဌ္ျမစ္ျဖစ္ေၾကာင္း အၾကိမ္ၾကိမ္ အေလးအနက္ ညႊန္ျပခဲ့သည္။ ေမတၱာ ခႏၱီ ကရုဏာ တရားတုိ႔ရဲ့ အရည္အေသြးကို ပညာျဖင့္ ေတာက္ေျပာင္ေစဘုိ႔ အစဥ္တစုိက္ ဆုံးမေတာ္မူသည္မွာလည္း ၾကီးျမတ္ေသာဆရာ ျမတ္ဗုဒၶပင္ျဖစ္သည္။ ဤေမတၱာ ကရုဏာ ခႏၱီ ပညာတရားမ်ားဟာ ေလာကသားတုိ႔ရဲ့ ကယ္တင္ရွင္မ်ားပါပဲ။ ဤတရားမ်ားျဖင့္ လူမ်ိဳး လူတန္းစား ခြဲျခားမႈဆုိတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးရဲ့ အတားအဆီးမ်ားကို ရွင္းလင္းဖယ္ရွားႏုိင္ပါတယ္။

ဘာသာေရး ယုံၾကည္ခ်က္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး လူမ်ိဳးေရး ယဥ္ေက်းမႈမ်ား မတူျခားနားၾကေသာ္လည္း မြန္ျမတ္ေသာစိတ္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ခႏၱီ ေမတၱာ ကရုဏာ ပညာဟူေသာ ဤက်င့္စဥ္မ်ားအေပၚမွာ အားလုံးေသာ ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔လူသားေတြ လက္တြဲလမ္းေလွ်ာက္ၾကရမွာ ျဖစ္လုိ႔ ဘုံလမ္းေၾကာင္းတစ္ခု (Common Platform) လုိ႔ ဆိုလုိခ်င္ပါတယ္။ အကယ္၍သာ ဒီလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔ ႏုိင္ငံေရး ဘာသာေရး လူမႈေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားဟာ ခႏၱီ ေမတၱာ ကရုဏာ ပညာ ဟူေသာ မြန္ျမတ္ေသာ စိတ္ဓာတ္ (ပသႏၷစိတ္)တို႔ျဖင့္ မေတြ႕ဆုံႏုိင္၊ တြဲမေလွ်ာက္ႏုိင္ၾကဘူးဆုိလွ်င္ ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔ ေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီညြတ္ေရးႏွင့္ အတူယွဥ္တြဲ ေနထုိင္ေရးဆုိတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ မေအာင္ျမင္ရုံမွ်မက ဆုံးရႈံးသြားၾကဘြယ္သာ ရွိပါတယ္။

ရုိေသေလးစားအပ္ပါေသာ ဘာသားေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား သံတမန္မ်ား၊ ဂုဏ္သေရရွိ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ဤအစည္းေ၀းၾကီးကို ဦးေဆာင္စည္းရုံးခဲ့တဲ့ သီရိလကၤာႏုိင္ငံ၏ ကုလသမဂၢအျမဲတန္းသံအမတ္ၾကီး ‘‘ဒီလုပ ဥာဏယကရ’’၊ ထုိ႔ျပင္ ႏုိင္ငံ (၁၆) ႏုိင္ငံမွ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္မ်ား၊ တက္ေရာက္လာၾကေသာ ျမန္မာမိသားစု ပရိသတ္အားလုံးကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔ အားလုံးမွာ မတူညီေသာ အခ်က္ေတြ မ်ားစြာ ရွိေပမဲ့ ခႏၱီ ေမတၱာ ကရုဏာ ပညာ ဆုိတဲ့အေပၚမွာ ဘာမွျငင္းခုံစရာ မရွိပါဘူး။ ဒီတရား ေလးပါးဟာ ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔လူသားအားလုံးရဲ့ ဘုံလမ္းေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဘုံလမ္းေၾကာင္းကို ၀ုိင္း၀န္းတည္ေဆာက္ၾကပါစုိ႔၊ ဤဘုံလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ လက္တြဲ ေလွ်ာက္လွမ္းၾကပါစုိ႔။ လူသားေလာကၾကီးတစ္ခုလုံးရဲ့ အတားအဆီး အေႏွာက္အယွက္ ရန္သူမွန္သမွ် ၀ုိင္း၀န္းကာကြယ္ တားဆီးၾကပါစုိ႔-ဟု တုိက္တြန္းေတာင္းဆုိလုိက္ရပါေၾကာင္း။   ။

လူသားအားလုံး ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းမွ လြတ္ေျမာက္ၾကပါေစ။
လူသားအားလုံး စစ္ေဘး စစ္ဒဏ္ အႏၱရာယ္အေပါင္းမွ လြတ္ေျမာက္ၾကပါေစ။
လူသားအားလုံး စိုးရိမ္ပူေဆြး ငိုေၾကြးျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္ၾကပါေစ။

ေဒါက္တာအရွင္ဥာဏိႆရ
သီတဂူကမၻာ့ဗုဒၶတကၠသိုလ္
စစ္ကိုင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ

ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ (သုိ႔မဟုတ္) သဗၺညဳရဲ႕ ႏွစ္ ၂၆၀၀ ျပည့္

ဒီႏွစ္ သာသနာေတာ္ ၂၅၅၅ ကုန္ဆံုးလုိ႔ ၂၅၅၆ အကူး ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဘုရားရွင္ သဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ ရခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၆၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိင္း ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ အေၾကာင္းကုိ သိေစရန္အတြက္ ဒီေဆာင္းပါးကုိ ေရးၿပီး ဘုရားရွင္ကုိ ပူေဇာ္သကၠာရ ျပဳလုိက္ရပါတယ္။
ကဆန္ုလျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာတုိ႔ရဲ႕ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ႀကီးတစ္ေန႔ျဖစ္တယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့
(၁) ဘုရားအေလာင္းေတာ္ ရေသ့သုေမဓာဟာ ဒီဘဒၵကမၻာမွ ေလးဆူေျမာက္ ေဂါတမဘုရားစင္စစ္ ျဖစ္လိမ့္မယ္လုိ႔ ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရားထံ နိယတဗ်ာဒိတ္ခံယူတဲ့ေန႔ဟာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္တယ္။
(၂) ေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားေလး ေမြးဖြားလာခဲ့တဲ့ေန႔လဲ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္တယ္။
(၃) ေဂါတမဘုရားအေလာင္း ေဗာဓိပင္ေအာက္မွာ ဘုရားျဖစ္တဲ့ေန႔လဲ မဟာသကၠရာဇ္ (၁၀၃) ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္တယ္။
(၄)  ေဂါတမဘုရား ပရိနိွဗၺာန္စံတဲ့ ေန႔ဟာလဲ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈ ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္ျပန္တယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအတြက္ အင္မတန္ ထူးျမတ္တဲ့ေန႔တစ္ေန႔ပါ။
ကဆုန္လဟာ ျမန္မာလ ၁၂ ရာသီမွာ ဒုတိယလျဖစ္ၿပီး ၿဗိႆရာသီႏွင့္တူသည္။ ပုဂံေခတ္ေက်ာက္စာမွာ ကဆုန္လကုိ “ကုဆုန္” လုိ႔အေရးမ်ားတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာ “ကု” မွ “က”သုိ႔ ေျပာင္းလဲလာတယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။ (ကုက)ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ “ေရ” ျဖစ္ကာ “ဆုန္” ေတာ့ သြန္းေလာင္းတယ္လုိ႔ အဓိပၸါယ္ရွိလုိ႔ ကဆုန္လကုိ “ေရသြန္းလ” (သုိ႔မဟုတ္) “ေရေလာင္းလ” လုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။
ပါဠိစာေပမွာ ကဆုန္လကုိ “ေဝသာခ” Vesaka လုိ႔ေခၚၿပီး အဲဒီ ေဝသာခ ကေန ပါဌ္ပ်က္ကာ “ေဝသခ္” Vesak ျဖစ္လာတယ္။ သီဟုိအသံထြက္ကေတာ့ ေဝဆတ္ခ္ လုိ႔ ထြက္ၿပီး အေနာက္ႏုိင္ငံသားမ်ားကလည္း သီဟုိသံကုိ အမွီျပဳကာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ ေဝဆတ္ခ္ေဒး Vesak Day လုိ႔ ေခၚၾကတယ္။ ထုိင္းဗုဒၶဘာသာေတြကေတာ့ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ “ဝိဆာခပူခ်ား” (ဝိသာခပူဇာ) လုိ႔ေခၚသတဲ့။

ျမန္မာျပည္မွ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ ေညာင္ေရသြန္းပဲြေတာ္

 ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔

ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔ရဲ႕ အထြတ္အျမတ္ေန႔ျဖစ္လုိ႔ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစုိးရရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ကဆုန္ေညာင္ေရသြန္းပဲြေတာ္အျဖစ္ ထင္ရွားတဲ့ ဘာသာေရးပဲြကုိ ဆင္ႏႊဲတယ္။ ကဆုန္လရာသီဟာ ေနအရွိန္ အျပင္းအထန္ဆံုးျဖစ္လုိ႔ ေရေတြ ခန္းေခ်ာက္ေလ့ရွိတယ္။ ဘုရားပြင့္ေတာ္မူတဲ့ ေဗာဓိပင္ကုိ ရည္မွတ္ကာ ေဗာဓိပင္အပြားေတာ္မ်ားကုိ တေပ်ာ္တပါး ေရစင္သြန္းေလာင္းၾကလုိ႔ “ကဆုန္လ ေညာင္ေရသြန္းပဲြ” လုိ႔ ေခၚလာၾကတယ္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားအတြက္ ေဗာဓိပင္ဟာ ဘုရားရွင္အား ကုိယ္စားျပဳတဲ့ ပရိေဘာဂေစတီေတာ္ျဖစ္လုိ႔ ေဗာဓိပင္ကုိ ေရေလာင္းေပးျခင္းဟာ ေဗာဓိပင္ ပုိမုိရွင္သန္ေစဖုိ႔ ဘုရားသာသနာေတာ္ ဆက္လက္ အဓြန္႔ရွည္ေစဖုိ႔ ေဖၚညႊန္းပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ ျမန္မာလူမ်ဳိးတုိ႔ဟာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာ သံဃာေတာ္မ်ားအား အရုဏ္ဆြမ္း၊ ေန႔ဆြမ္းေလာင္းလွဴျခင္း၊ သီလခံယူျခင္း၊ ပရိတ္တရားေတာ္ တရားေတာ္မ်ား နာၾကားျခင္း၊ ဘာဝနာတရား ပြားမ်ားျခင္း စတာေတြ ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ ဇိဝိတဒါန ငါးလႊတ္ပဲြ၊ ငွက္လႊတ္ပဲြ၊ တိရစၦာန္ေဘးမဲ့လႊတ္ပဲြေတြကုိလည္း တေပ်ာ္တပါး က်င္းပၾကတယ္။

ထုိင္းႏုိင္ငံ ဇင္းမယ္မွာ က်င္းပတဲ့ ကဆုန္လျပည့္ဗုဒၶေန႔ (၀ိဆာခပူးခ်ား)

ထုိင္းႏုိင္္ငံ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔

ထုိင္းႏုိင္ငံဟာ ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံေတာ္ျဖစ္လုိ႔ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ ရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ဘုရင္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္လုိ႔ ဘုရင္နဲ႔တကြ ဘုရင့္ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္ အပါအဝင္ အရာရွိအရာခံမ်ားအားလံုး ကဆုန္လျပည့္ေန႔ အခမ္းအနားျဖစ္တဲ့ “ဝိဆာခပူးခ်ား” ကုိ တျပည္္လံုး ပါဝင္ဆင္ႏႊဲၾကတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာ သာသနာ့အလံေတာ္မ်ားသည္ ထုိင္းႏုိင္ငံ တစ္ဝွမ္းလံုးမွာ တလူလူလႊင့္ထူၾကတယ္။ (ထုိင္းႏုိင္ငံသာသနာ့အလံဟာ ျမန္မာနဲ႔ သီရိလကၤာႏုိင္ငံလုိ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ေျခာက္သြယ္ မဟုတ္ဘဲ အရဟတၱဓဇ သကၤန္းေရာင္ေပၚ တြင္ ဓမၼစၾကာ စက္ဝုိင္းပံု တပ္ထားျခင္းျဖစ္တယ္။)။

ထုိင္းႏိုင္ငံ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ က်င္းပပံု

ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာ ထုိင္းဗုဒၶဘာသာဝင္းမ်ားဟာ နံနက္ပုိင္းမွာ သံဃာေတာ္မ်ားအား ဆြမ္းေလာင္းလွဴၾကတယ္။ ဘုရားေက်ာင္းကန္မ်ားကုိ သန္႔ရွင္းေရးမ်ား ျပဳလုပ္ကာ ကုသုိလ္ယူၾကၿပီး ေန႔လည္ပုိင္းအခ်ိန္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ဓမၼသာလာဇရပ္မွာ တရားနာယူၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ဘာဝနာတရားမ်ား ပြားမ်ားအားထုတ္ၾကတယ္။ ညဦးပုိင္းမွာ စုေပါင္းၿပီး လူတစ္ဦးလ်င္ ဖေယာင္းတုိင္ တစ္တုိင္၊ အေမႊးတုိင္သံုးတုိင္ ထြန္းညိွကာ ပန္းတစ္ပြင့္နဲ႔အတူ ေစတီေတာ္အား လက်ာ္ရစ္ သံုးပတ္ပတ္ကာ ပူေဇာ္ၾကတယ္။ ေစတီေတာ္ကုိ လွည့္ပတ္စဥ္ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ တရားဂုဏ္ေတာ္နဲ႔ သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္မ်ားကုိ ရြတ္ဖတ္သရဇၩာယ္ၾကတယ္။ သံဃာေတာ္မ်ားထံ တရားနာယူၾကတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ ကဆုန္လျပည့္ဗုဒၶေန႔ က်င္းပတဲ့ ေနရာကေတာ့ နခြန္းပထုမ္ရွိ ဗုဒၶမြန္းထုိးဘုရားပဲ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ထုိင္းဘုရင္မင္းျမတ္ (သုိ႔မဟုတ္) ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္မ်ားက ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူထုကုိ ဦးေဆာင္ၿပီး “ဝိဆာခပူးခ်ား” (ဝိသာခပူဇာ) ပဲြကုိ ႏွစ္စဥ္က်င္းပတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ ထုိင္းႏိုင္ငံတကၠသုိလ္ေတြမွာလဲ ဝိဆာသပူခ်ား အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပၾကတယ္။ အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ အစည္းအေဝးမ်ားကုိလည္း က်င္းပခဲ့ၾကတယ္။

သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ေဝဆတ္ေဒး က်င္းပပံု

သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ႏွင့္ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔

သီရိလကၤာႏုိင္ငံသားမ်ားကေတာ့ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ကုိ “ေဝဆတ္ = Vesak” လုိ႔ေခၚကာ ရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ အထူးျခားဆံုး ေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ ပဲြေတာ္ကုိ (၇) ရက္ခန္႔ က်င္းပတယ္။ အစည္ကားဆံုးေန႔ကေတာ့ ကဆုန္လဆန္း (၁၄) ရက္၊ လျပည့္ေန႔နဲ႔လျပည့္ေက်ာ္ တစ္ရက္ေန႔ပါ။ ဗုဒၶဘာသာဝင္အိမ္တုိင္း သာသနာ့ အလံေတာ္ကုိ လႊင့္ထူထားၾကတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ ေစတီေတာ္၊ ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ လမ္းဆံု လမ္းခြေတြမွာ မီးစင္ျမင့္ႀကီး ေဆာက္လုပ္ကာ ဘုရားရွင္ရဲ႕ ေဆးေရးပန္းခ်ီပံုေတာ္ ပတ္ပတ္လည္နဲ႔ ဇာတကေဆးပန္ခ်ီပံုေတာ္ေတြကုိ လွ်ပ္စစ္မီးမ်ား အလွဆင္ကာ မုိးလင္းေပါက္ ထြန္းညိွပူေဇာ္ၾကတယ္။ အဆုိအကပဲြမ်ား မရွိေပမယ့္ အလြန္စည္ကားတယ္။ ေရာင္စံုမီးပံုး အလွျပိဳင္ပဲြမ်ား က်င္းပတဲ့ ေနရာမွာဆုိရင္ ပဲြလာပရိသတ္မ်ား ႀကိတ္ႀကိတ္တုိး စည္ကားလွတယ္။

သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ လမ္းဆံုလမ္းခြမွ ဗုဒၶဝင္ပန္းခ်ီကား

အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား (အထူးသျဖင့္ ရြာသူရြာသားမ်ား)ဟာ ကုိလံဘုိၿမိဳ႕ (သုိ႔မဟုတ္) ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားမွ မိးထြန္းပဲြကုိ လာေရာက္ၾကည့္ရႈၾကတယ္။ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ဆုိင္ကယ္၊ စက္ဘီးစီးၿပီး လည္ပတ္ၾကတဲ့သူေတြ၊ လမ္းေလွ်ာက္လည္ပတ္ၾကတဲ့ သူေတြ တစ္ညလံုး စည္ကားတာ ေတြ႕ရတယ္။ ရြာကေန လာၾကတဲ့ လမ္းေလွ်ာက္တဲ့သူေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဖိနပ္မစီးၾကေပ။
 အခ်ဳိ႕ေသာ ေစတနာရွင္မ်ားက မိမိအိမ္ေရွ႕မွာ ေရေအး၊ အခ်ဳိေရမ်ားနဲ႔လည္းေကာင္း၊ အခ်ဳိ႕ကေတာ့ မ႑ာပ္ေဆာက္ၿပိး ထမင္း၊ ဟင္းမ်ား စတုဒိသာအလွဴမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး ကုသုိလ္ယူၾကတယ္။ အခ်ဳိ႕အိမ္မွာ စပီကာ အႀကီးႀကီးနဲ႔ ဗုဒၶဝင္သီခ်င္းေတြ ဖြင့္၊ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ သီဟုိရုိးရာဗံုတီးကာ ကခုန္ ေပ်ာ္ျမဴးေနၾကတာကုိေတြ႕ရတယ္။ ပဲြေတာ္ကာလအတြင္း ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ မ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚတယ္။

ထင္ရွားတဲ့ လမ္းဆံု လမ္းခြနဲ႔ သမုိင္းဝင္ ကလ်ာဏီယ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး၊ ကာရုုတၱရေစတီေတာ္ႀကီး၊ ကႏၲီၿမိဳ႕ စြယ္ေတာ္ေက်ာင္းတုိ႔ကေတာ့ အလြန္စည္ကားတာ ေတြ႕ရတယ္။
သီရိလကၤာဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားဟာ ေဗာဓိေညာင္ပင္ကုိ ပရိေဘာဂေစတီအျဖစ္ လြန္စြာ ၾကည္ညိဳၾကတယ္။ ေန႔စဥ္ ေန႔တုိင္း ေဗာဓိပင္ကုိ ေရေလာင္းပူေဇာ္ၾကတယ္။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတုိင္းမွာ ေဗာဓိပင္ရွိရတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ မနက္ပုိင္းမွာ သီရိလကၤာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ကေလးလူႀကီးမ်ားဟာ ဝတ္စင္ျဖဴဝတ္ၿပီး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကုိ သြားၾကတယ္။ တံျမက္စည္းလွည္းျခင္း၊ ေဗာဓိပင္အား ပူေဇာ္ျခင္း၊ သီလခံယူျခင္း၊ ပရိတ္ရြတ္ျခင္း၊ ဘာဝနာပြားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကတယ္။ (သီရိလကၤာဗုဒၶဘာသာဝင္ ကေလးလူငယ္ေတြ ပရိတ္ႀကီး ၁၁ သုတ္ကုိ ရၾကတယ္။)

ကဆုန္လျပည့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ ကြန္ဖရင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံ

ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရံုးပိတ္ရက္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္း

ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔ရဲ႕ အထြတ္အျမတ္ေန႔ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၉၈ ခု၊ ႏုိဝင္ဘာလ ၅ ရက္မွ ၁၄ ရက္အထိ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ၊ ကုိလံဘုိၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာကြန္ဖရင့္မွာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ ကမၻာ့ရံုးပိတ္ရက္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ ညိွႏႈိင္းေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီအစည္းအေဝးကေန ၁၉၉၉ ခု စက္တင္ဘာလမွ သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး လက္ရွမန္းကတိဂမ္ ဟာ အဲဒီအဆုိကုိ ကုလသမဂၢသုိ႔ တင္သြင္းခဲ့တယ္။
၅၄ ႀကိမ္ေျမွာက္ ကုသလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ အဲဒီအဆုိကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအဝင္ အာရွတုိက္ရွိ ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံမ်ား ေတာင္အာရွအဖဲြ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ား၊ ရုရွားနုိင္ငံ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ အျခားႏုိင္ငံမ်ား စုစုေပါင္း ၃၄ ႏုိင္ငံက ေထာက္ခံၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၉၉ ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္ အစည္းအေဝးဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ ၁၇၄ နဲ႔ ကမၻာ့ကုလသမဂၢမွ “ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔” ကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရံုးပိတ္ရက္ Vesak Universal Holiday အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့တယ္။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢဆံုးျဖတ္ခ်က္ကေတာ့

“ေဂါတမဗုဒၶဘုရားရွင္ရဲ႕ သာသနာေတာ္သည္ ကမၻာေပၚမွာ သက္တမ္းရွည္ၾကာတဲ့ ဘာသာတစ္ခုျဖစ္တဲ့အျပင္ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အဆံုးအမေတာ္ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ကာလတုိင္ေအာင္ လူသားတုိ႔အေပၚ ကာယသုခ၊ စိတၱသုခနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ၿပီး ေနာင္အနာဂတ္မွာလည္း ကမၻာ့လူသားတုိ႔အေပၚ ေကာင္းက်ဳိးမ်ား ဆက္လက္ သက္ေရာက္ေနမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သုိ႔ျဖစ္၍ ကုသလမဂၢဗဟုိဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ ကမၻာေပၚရွိ ကုလသမဂၢဌာနအသီးသီးတုိ႔မွ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ (ေဝဆတ္ေဒး)ကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရ့ုံးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ရမည္။ ဤဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ ေဝဆတ္ေဒး က်င္းပရာတြင္ ကုလသမဂၢရံပံုေငြကုိ သံုးစဲြခြင့္မရွိ။ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ကဆုန္လျပည့္ေန႔သည္ မည္သည့္လ (အဂၤလိပ္လ)တြင္ က်ေရာက္မည္ကုိ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္ႏွင့္ အျခားေသာ ကုလသမဂၢဌာနတုိ႔က တုိင္ပင္ညွိႏႈိင္းကာ ဆံုးျဖတ္သြားရမည္” လုိ႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။
ထူးျခားလွတဲ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔ရဲ႕ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ ကမၻာ့ကုလသမဂၢက အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ေလၿပီ။
ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဘုရားရွင္ အဆူဆူ ပြင့္ေတာ္မူတဲ့ေန႔လည္းျဖစ္တယ္။ ေလာကမွာ ဘုရားရွင္ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္လာျခင္းဟာ ေလာကေကာင္းက်ဳိးအတြက္ပဲျဖစ္တယ္။
ဘုရားရွင္ရဲ႕အဆံုးအမေတာ္ဟာ ေလာကသားတုိင္းအတြက္ ျဖစ္တယ္။ ေလာကသားတုိ႔ဟာ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အဆံုးအမအတုိင္း လုိက္နာက်င့္သံုးပါက ကာယသုခ စိတၱသုခနဲ႔ ျပည့္စံုၾကၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအစစ္ ျဖစ္တဲ့ သႏၲိသုခ နိဗၺာန္ကုိ မလႊဲဧကန္ ေရာက္ရေပမည္။
ဘုရားရွင္ အဆံုးအမျဖစ္တဲ့
“မေကာင္းမႈေရွာင္၊ ေကာင္းမႈေဆာင္၊ စိတ္ကုိျဖဴေအာင္ထား”
“ဗုဒၶတုိင္းသာ၊ မိန္႔ခဲ့တာ၊ သံုးျဖာဤစကား” အတုိင္း လုိက္နာက်င့္သံုးႏုိင္ၾကၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အစစ္ျဖစ္တဲ့ သႏိၲိသုခကုိ ရရွိႏုိင္ၾကပါေစ။

By laisaitai – May 1, 2012

Ref:
- The Sunday Times. Sunday. (12.9.1999) & (21.5.2000) Colombo, Sri Lanka
- Essay on the Thailand, Copyright 1991, Thanapol Vittayakarn Co.Ltd.
- ျမန္မာ့ စြယ္စံုက်မ္း အတဲြ ၁၊ ၈၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔၊ ေဗာဓိပင္။
ေတာင္တန္းသာသနာျပဳ ဆရာေတာ္ အရွင္သုခမိႏၵ (စဝ္ဆုခမ္း တန္႔ယန္း)