ေမတၱာသည္ ေဒါသျဖစ္သူအတြက္ လက္နက္ေကာင္း

ေမတၱာသည္ ေဒါသျဖစ္သူအတြက္ လက္နက္ေကာင္း

လူတို႔သည္ မေက်နပ္ေသာအေၾကာင္းအရာတခုခုေၾကာင့္ ေဒါသမ်ား ဆူေဝလာၾကပါသည္။ ထိုေဒါသမ်ား ဆူေဝလာမႈေၾကာင့္ ေပါက္ကြဲမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျပီး မျဖစ္သင့္ေသာ ခိုက္ရန္ေဒါသမ်ား ျဖစ္ေပၚလာကာ တဦးႏွင့္တဦး မုန္းတီးၾကျခင္း၊ ရန္ျဖစ္ၾကျခင္း၊ ရုိက္ႏွက္ၾကျခင္းႏွင့္ ေနာက္ဆံုးလူသတ္သည္အထိပါ ျဖစ္ေပၚလာေတာ့သည္။

ဤသို႔ မျဖစ္သင့္ေသာကိစၥမ်ား မျဖစ္ေပၚလာေစဘဲ မိမိတဦးတည္းသာ ေဒါသမ်ားကို တအံုတေႏြးေႏြးနဲ႔ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္မ်ားကို မေျဖေဖ်ာက္ႏို္င္ဘဲ ျဖစ္ေနပါက စိတ္မ်ား ဆူေဝလာျပီး စိတ္နာမႈ၊ အသားတဆတ္ဆတ္ တုန္မႈ၊ ေခါင္းကိုက္ခဲမႈမ်ား ျဖစ္လာတတ္သည္ကို ေတြ႔ဖူး ၾကံဳဖူးၾကပါလိမ့္မည္။

အေနာက္တိုင္း စိတ္ပညာရွင္အခ်ိဳ႔တို႔၏ အဆိုအရ ေဒါသေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာသည့္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈတို႔ကို ေျပေပ်ာက္ေစရန္ မိမိကိုယ္ကိုမိမိ ရိုက္ပုတ္ျခင္း၊ တစံုတခုကို ပစ္ေပါက္ျခင္း၊ အိုးခြက္ပန္းကန္တို႔ကို ရိုက္ခြဲျခင္းတို႔သည္ ေဒါသကိုေျပရာေျပေၾကာင္း ျဖစ္ေစသည္ဟု ဆိုၾကသည္ကို ဖတ္ခဲ့ရဖူးပါသည္။

ထိုအဆိုသည္ မွားသည္ဟုမဆိုလိုေသာ္လည္း မွန္သည္ဟုေတာ့ မဆိုႏိုင္ပါ။ ထိုနည္းလမ္းတို႔သည္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔အတြက္ ဖီလာကန္႔လန္႔ႀကီးျဖစ္ေနသည္ မဟုတ္ပါေလာ။

**ေအာ္ဟစ္ဆဲဆိုျခင္းသည္ ေဒါသကိုမေလ်ာ့**
ေဒါသျဖစ္သူတဦးသည္ ေအာ္ဟစ္ဆဲဆိုလိုက္လွ်င္ ေဒါသေျပေပ်ာက္သြားမည္ဟု အေနာက္တိုင္း ပညာရွင္ တခ်ိဳ႔က ထင္ၾကသည္။ မဟုတ္ပါေခ်။ ေဒါသမ်ား မယုတ္ေလ်ာ့သည့္အျပင္ မိမိက ေအာ္ဟစ္ဆဲဆိုလိုက္၍ ခံရသူတဦး၏ အျငိဳးအေတးထားျခင္းကိုသာ ခံရဖို႔ရွိေပသည္။ သို႔အတြက္ ေၾကာင့္ ေသးႏုပ္ေသာ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစကာမူ ေစာ္ကားေသာ အမူအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ေခ်ပရာ၌ ႀကီးက်ယ္ေသာ ခိုက္ရန္ေဒါသမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။

ေနာက္ အေနာက္တိုင္းအယူအဆ ဆရာတို႔၏ ေဒါသေျပေပ်ာက္နည္းမ်ား ရွိပါေသးသည္။

**တစ္မွ တစ္ေထာင္ထိ ေရပါ**
ေဒါသထြက္လာပါက ေျပေပ်ာက္ေအာင္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ကို ေလးနက္စြာ နည္းလမ္းရွာၾကံသင့္သည္။ မည္သည့္စိတ္ လႈပ္ရွားမႈမ်ိဳးကိုမဆို အခ်ိန္ၾကာၾကာေစာင့္ဆိုင္း၍
ျငိမ္သက္စြာေနပါက အမ်က္ေဒါသတို႔ တျဖည္းျဖည္း ယုတ္ေလ်ာ့သြားမည္သာ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ တစ္မွ တစ္ေထာင္အထိ ေရတြက္ေနပါက တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ေဒါသမ်ား ေျပသြားမည္ျဖစ္သည္။ ဒါသည္ ပံုေသနည္းတရပ္ျဖစ္သည္ဟု တခ်ိဳ႔ကဆိုၾကပါသည္။

**ေဒါသျဖစ္ေနခ်ိန္ ဘာကိုမွ မလုပ္ပါနဲ႔**
ေဒါသျဖစ္ေပၚေနခ်ိန္တြင္ ဘာမွမလုပ္ျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေလသည္။ ဘာမွမလုပ္ျခင္းျဖင့္ ထိုအေၾကာင္းအရာကို ေမ့ေလ်ာ့သြားပါလိမ့္မည္။ တိတ္ဆိတ္စြာေနျခင္းသည္ စိ္တ္ကိုျငိမ္းခ်မ္းခြင့္ ေပးထား၍ ထိုကိစၥမ်ားကို ဆက္လက္ေဆြးေႏြးရန္ သင့္,မသင့္ကို ခ်င့္ခ်ိန္ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ခြင့္ ရွိလာပါလိမ့္မည္။

**ရန္စ, ရန္လုပ္လာသူကို ကိုယ္ခ်င္းစာၾကည့္ပါ**
ငါ့ကို သူက ဘာထင္လို႔ မထီမဲ့ျမင္လုပ္ရတာလဲ။ အေတြးအေခၚမရွိတဲ့ ေအာက္တန္းစားအမ်ိဳးေတြ၊ ရုပ္ကိုၾကည့္ပါ၊ လင္ငယ္ေနမယ့္ရုပ္မ်ိဳး စသည္ျဖင့္ ေျပာဆိုမႈမ်ားေၾကာင့္ အေစာကားခံရသည့္အခါမ်ားတြင္ ပို၍အမ်က္ေဒါသထြက္တတ္ၾကေပသည္။

သည္အခါတြင္ နင္ပဲငဆေျပာဆိုသူအား ကိုယ္ခ်င္းစာျပီး သူ ဘာေၾကာင့္ေျပာသည္ဆိုတာကို အေထာက္အထားႀကိဳးစားျပီးရွာပါ။ မည္သုိ႔ဆက္လုပ္ရမည္ကိုလည္း နည္းလမ္းရွာေဖြသင့္ပါသည္။

ေျပာဆိုသည့္ပုဂၢိဳလ္သည္ ဒုကၡႏွင့္ၾကံဳေတြ႔ေနရသလား၊ ဤသို႔ေျပာဆိုျခင္းမွာ သူ စိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္ေန၍သာ ထိုသို႔ေျပာဆိုသည္ဟု ႏွလံုးသြင္း၍ အေျဖကိုရွာေဖြသင့္ပါသည္။

**ရယ္ေမာလိုက္ျပီး ေဒါသကို ခ်ဳပ္တည္းပါ**
အလိုမက်ဘဲ မ်က္ေမွာင္ကုတ္၍ ေတာက္ေခါက္မႈႏွင့္ ဝမ္းသာေပ်ာ္ရႊင္၍ ရႊင္ျပံဳးမႈတို႔ တခ်ိန္တည္း၌ မလုပ္ႏိုင္သည္မွန္ေသာ္လည္း အခ်ိုဳ႔စိတ္ပညာသမားမ်ားသည္ ေဒါသထြက္ေနသူတို႔အား ျပံဳးရယ္ရႊင္လန္း၊ ရယ္ေမာလာေအာင္ ကုစားနည္းကို အသံုးျပဳၾကေလသည္။

ကေလးငယ္မ်ား ေဒါသထြက္ေနပါလွ်င္ ဟာသရုပ္ရွင္ကားမ်ား ၾကည့္ေစျခင္းျဖင့္ ကေလး ငယ္တို႔အား ရယ္ေမာလာေအာင္ ေနာက္ေျပာင္၍ ရယ္စရာစကားမ်ား ေျပာဆိုျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္လိုက္ပါက ေဒါသမ်ားခ်ဳပ္ျငိမ္း၍ ရယ္ေမာလာပါလိမ့္မည္။

**သမထနည္းျဖင့္ ေဒါသကို ထိန္းပံု**
အမ်က္ေဒါသ ထြက္လြယ္သူမ်ားအဖို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းမွာ စိတ္ႏွင့္ကိုယ္ကို တည္ျငိမ္ေအာင္
ႏွလံုးသြင္းမႈပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔၏ သမထထိုင္နည္းႏွင့္ ဝိပႆနာတရား ပြားမ်ားနည္း၊ အိႏၵိယ, ဟိႏၵဴ ေယာဂီမ်ား၏ ေယာဂက်င့္စဥ္တို႔သည္ စိတ္မ်ားပ်ံ႔လြင့္ေစမႈတို႔ ခ်ဳပ္ျငိမ္းေစျပီး ေဒါသေျပေပ်ာက္မႈတို႔ကို ရရွိေစပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အေနာက္တိုင္း စိတ္ပညာရွင္မ်ားက ထိုနည္းတို႔ကို နည္းယူလက္ခံ၍ လိုက္စားေနၾကေလသည္။

**ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားမႈမ်ားသည္ ေဒါသကို ေလ်ာ့သြားႏိုင္ပါသလား**
ေဒါသထြက္ေပၚမႈမ်ားကို အိပ္သြန္ဖာေမွာက္ ေျပာဆိုလိုက္ရ၍ ေပၚေပါက္လာတဲ့
ေဒါသအာဃာတမ်ား ေလ်ာ့ပါးသြားေစပါတယ္လို႔ အေနာက္ႏိုင္ငံသားမ်ားက ယူဆေနၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႔ပညာရွင္မ်ားကေတာ့ ဤသို႔ေပါက္ကြဲထြက္မႈသည္ ေဒါသမ်ား၊ အာဃာတမ်ားပင္ ေပ်ာက္မသြားဘဲ ထပ္တလဲလဲ ပြားမ်ားေစေၾကာင္းကိုလည္း သေဘာေပါက္ၾကပါသည္။

ခံစားခ်က္မ်ားကို ခေရေစ့တြင္းက် ေျပာဆိုလာမႈေၾကာင့္ ထိုလူ၏ စိတ္လႈပ္ရွားမႈတို႔သည္ ပိုမိုႀကီးထြားလာေစသည္သာမက ေဒါသ၊ အာဃာတမ်ားမွာလည္း ပိုမို၍ ႀကီးထြား လာေစႏိုင္ပါသည္။ ေဒါသေလ်ာ့ပါးေစလိုျပီး ဆက္ဆံေပါင္းသင္းမႈ ေျပျပစ္ေစလိုပါလွ်င္ တဖက္ကို ျပန္၍မေျပာဘဲ အေလွ်ာ့ေပး၍ တိတ္တိတ္ေနသင့္ပါသည္။ စိတ္ဆိုးျမဲ ဆိုးေနပါေစ၊ ျမန္မာတို႔ ဆိုရိုးစကားအတိုင္း ေမာလွ်င္ ရပ္သြားလိမ့္မည္ဆိုသလိုပါပဲ။ ထိုေဖာ္ျပခ်က္မ်ားမွာ အေနာက္တိုင္း စိတ္ပညာရာတုိ႔၏ ေယဘုယ်ယူဆခ်က္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။

**ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ့ေသာ ေဒါသရန္ျငိဳး ေျဖေဖ်ာက္နည္း**
ျမတ္ဗုဒၶဘုရားရွင္ ေဟာၾကားခဲ့သည့္ တရားေတာ္မ်ားအရ တဦးတေယာက္အား အမ်က္ေဒါသထြက္၍ ရန္ျငိဳးမ်ားရွိခဲ့ပါလွ်င္ ထိုရန္ျငိဳးေဒါသတရားတိုု႔ကို တားဆီးႏိုင္ေသာတရားမွာ
ေမတၱာဓာတ္သာျဖစ္သည္ဟု ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

ေမတၱာဘာဝနာကို စနစ္တက် ပြားမ်ားသြားပါက ေဒါသေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ ရန္ျငိဳးႀကီးမားျခင္း၊ ျပစ္မွားျခင္း၊ ဖ်က္ဆီးျခင္း၊ မုန္းျခင္း၊ စိတ္သေဘာထား ကြဲလြဲျခင္း၊ ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားျခင္းတို႔ ေျပေပ်ာက္ေစႏိုင္ရန္ ပဋိသမၻိဒါမဂ္ပါဠိေတာ္၌ ေမတၱာပြားမ်ား၍ ရရွိေသာ အက်ိဳးတရား မ်ားကို ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

ေဒါသတရားမ်ား ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါလွ်င္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ အမ်က္ေဒါသတရားတို႔ကို ဆင္ျခင္ကာ ေမတၱာပြားမ်ား၍ ရန္ျငိဳးေျပေစေသာ နည္း(၁၁)နည္းကို ဝိသုဒၶိမဂ္၌ ဤသို႔ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

**ရန္ျငိဳးရန္စေျဖေဖ်ာက္နည္း (၁၁)နည္း**
(၁) ေမတၱာစ်ာန္ဝင္စား၍ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၂) ေဒါသအျပစ္တို႔ကို ဆင္ျခင္၍ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၃) ရန္သူ၏ အက်င့္ေကာင္းမ်ားကို ဆင္ျခင္၍ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၄) ကရုဏာျဖင့္ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၅) ဘုရားရွင္ေဟာၾကားေတာ္မူသည့္ တရားေတာ္မ်ား၊ ၾသဝါဒမ်ားကို ဆင္ျခင္ပြားမ်ား၍ မိမိကိုယ္ကိုမိမိ ဆံုးမကာ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၆) ကမၼႆကတာဉာဏ္ျဖင့္ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၇) ျမတ္စြာဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့သည့္ ဇာတ္ေတာ္လာ သည္းခံနည္းမ်ားျဖင့္ ရန္ျငိဳး ေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၈) သံသရာတေလွ်ာက္လံုး၌ မိဘ ညီအကိုေမာင္ႏွမ ေဆြမ်ိဳးမေတာ္စပ္ခဲ့ဖူးသူ မရွိပါလားဟု ဆင္ျခင္သည့္နည္းျဖင့္ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၉) ေမတၱာအက်ိဳးတရားမ်ားကို ဆင္ျခင္၍ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(၁၀) ဓာတ္ခြဲ၍ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း။
(မိမိ၏ ရုပ္နာမ္မျမဲျခင္းသေဘာကို ဆင္ျခင္၍ ငါလည္း တခ်ိန္ေသရမည္၊ သူတို႔လည္း တခ်ိန္ေသရမည္ဟု ႏွလံုးသြင္း၍ မရဏာႏုႆတိတရား ပြားမ်ား၍ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္း)။
(၁၁) ပစၥည္းဥစၥာ ေပကမ္းေထာက္ပံ႔ေသာနည္းျဖင့္ ရန္ျငိဳးေျဖေဖ်ာက္ျခင္းတို႔ပင္ ျဖစ္ၾကပါသည္။

သေဒါသံ စိတၱံ သေဒါသံ စိတၱႏၱိ ပဇာနာတိ၊
ေဒါသစိတ္ျဖစ္သည္၊ ေဒါသစိတ္ျဖစ္သည္ဟု ထပ္တလဲလဲ သတိတရားယွဥ္၍ ႏွလံုးသြင္းရပါမည္။

**ေတာင္တန္းသာသနာျပဳ ဆရာေတာ္ႀကီး၏ ေရေမတၱာ**
အလ်ဥ္းသင့္၍ ခႏၶာဝန္ခ်ေတာ္မူခဲ့ျပီးျဖစ္ေသာ ေတာင္တန္းသာသနာျပဳ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသာရ၏ ေရေမတၱာကိုလည္း အသံုးျပဳပါက မုန္းသည့္သူကို ခ်စ္ခင္လာႏိုင္တာ၊ စိေျဖေဖ်ာက္လာႏိုင္တာကို လက္ေတြ႔ခံစားရပါမည္။
ဥပမာ---ဘာအေၾကာင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ တစံုတေယာက္ေသာသူက ရန္မူလာလွ်င္ ရန္မူေသာထိုသူကို စိတ္အာရံုညြတ္၍ သူ႔ခမ်ာ ငါ့ကို ရန္မူေနတဲ့အတြက္ စိတ္ႏွလံုးပူေလာင္ေနရွာမွာပဲ-ဟု ကရုဏာစိတ္ကို ဦးစြာျဖစ္ေစပါ။ သနားထိုက္ေသာ သနားစရာေကာင္းေသာ သတၱဝါအျဖစ္ထား၍ ကရုဏာစိတ္ ဝင္စားျပီးလွ်င္ ေနာက္မွတဆက္တည္း တကယ္ခ်မ္းသာေကာင္းစားေစလိုုေသာ ေစတနာျဖင့္ လႈိက္လႈိက္လွဲလွဲ ေမတၱာပို႔လႊတ္ေပးရမည္။ အျမဲမျပတ္ မလုပ္ႏိုင္ေသာ္လည္း ေမတၱာပို႔ေနေသာအခိုက္တြင္ လႈိက္လွဲေသာေစတနာ ထက္သန္မႈရွိေစရမည္။ ထက္သန္မႈရွိမွ ထိေရာက္သည္။ တန္ခိုးထက္ျမက္သည္။

အထူးသတိျပဳရန္မွာ စိတ္ညြတ္၍ ေမတၱာပို႔ေသာအခါ မိမိစိတ္ထဲသို႔ ေဒါသဝင္မလာေစရပါ။ တဖက္သား ပ်က္စီးေစလိုျခင္း၊ ဒုကၡေရာက္သြားေစလိုျခင္း စေသာ ေဒါသစိတ္ (အာဃာတ-ရန္ျငိဳးစိတ္၊ ေဒါမနႆ-မေက်မခ်မ္း နာၾကည္းစိတ္) ဝင္လာတတ္သည္။ ဝင္လာလွ်င္ လြတ္ေအာင္ဖယ္ထုတ္ပစ္ပါ။ ယင္းေဒါသစိတ္ကင္းေအာင္ ဖယ္ထုတ္ပစ္ႏိုင္လွ်င္ ရန္သူအေပၚ မိမိကေအာင္ႏိုင္ျပီဟူ၍ မွတ္ပါ။

အကယ္၍ ရန္သူကို စိတ္အာရံုညြတ္၍ ေမတၱာပို႔ရံုသက္သက္ျဖင့္ အျမန္ေျပေအးသြားမည္ မထင္လွ်င္ ဖန္ခြက္တခုကို ေဆးေၾကာ၊ ေရေအးေအး သန္႔သန္႔ထည့္ျပီး အမႈိက္သရိုက္မက်ေအာင္ အဖံုး,ဖံုး၍ ဘုရားစင္မွာ တင္ထား၊ ရန္မူသူကို ကိုယ္စားရည္မွတ္၍ ေက်ာက္စရစ္ ခဲကေလးကိုျဖစ္ေစ၊ တုတ္ေခ်ာင္းကေလးကို ျဖစ္ေစ ထိုေရဖန္ခြက္ထဲသို႔ခ်ျပီး စိမ္ထား။ သူ႔ကို ေအးခ်မ္းသြားေစရန္ ေမတၱာေရ စိမ္ထားျပီ-ဟု စိတ္ရွင္းစြာထား၍ ေမတၱာပို႔လႊတ္ေပးေနပါ။

ထိုရန္မူေနသူကို ေကာင္းစားခ်မ္းသာေစလိုေသာ ေမတၱာစိတ္ပို႔လႊတ္ေပးေနလွ်င္ ခုနစ္ရက္အတြင္း မူေျပာင္းလာလိမ့္မည္။ ထူးျခားသည္မွာ သူ႔မွာေဒါသမရွိလွ်င္၊ ေဒါသနည္းလွ်င္ ခ်စ္ခင္လာလိမ့္မည္။ ကိုယ့္ကို သနားစိတ္ဝင္လာလိမ့္မည္။ သူေျပာမွားရွိသမွ် ဝန္ခ်ေတာင္းပန္လာလိမ့္မည္။ အကယ္၍ လူကိုယ္တိုင္ လာေရာက္မေတာင္းပန္ေစကာမူ ဆက္လက္၍ ရန္မမူေတာ့ေခ်။ မီးကို ေရႏွင့္ဖ်န္းလိုက္သလို ျငိမ္းသြားလိမ့္မည္။

သို႔ေသာ္ သူ႔မွာ မေက်နပ္ႏိုင္၊ မေအးႏို္င္ေအာင္ ေဒါသရွိေနေသးလွ်င္ကား ကိုယ့္အနားမွာ ေနလို႔မရ၊ ေဝးရာသို႔ တနည္းနည္းျဖင့္ ဖယ္ခြါသြားရတတ္သည္။ အားလံုး ဤပံုစံခ်ည္းပင္။ ထံုးစံပင္တည္း။ မလြဲႏိုင္ေခ်။

ထိုမွတပါး အျခားမည္သည့္လုပ္ငန္းကိစၥမဆို ေတြ႔ၾကံဳေနရေသာ ေႏွာင့္ယွက္သူကို ျဖစ္ေစ၊ ေနထိုင္စားေသာက္ေရးကိစၥ၌ ေတြ႔ၾကံဳရသူကိုျဖစ္ေစ ေတြ႔ၾကံဳရေလသမွ် အထက္ပါနည္း အတိုင္းသာ လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ပါ။ ေမတၱာစိတ္ဓာတ္ခိုင္ျမဲေသာ အေဆာင္တန္ခိုးျဖင့္ ၾကည္လင္ေအးျမျခင္းကို ျဖစ္ေစရမည္။ ေအာင္ႏိုင္ရမည္ဟူ၍ ညႊန္ၾကားအပ္ပါသည္။

အိမ္မွ စိတ္ေကာက္ျပီး ထြက္သြားသူကိုလည္း ဤနည္းအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ပါ။ ျပန္ေရာက္ လာပါလိမ့္မည္။ သူေတာ္ေကာင္းတို႔မည္သည္ ေမတၱာတရားကို လက္ကိုင္ထားရမည္။ အျခားနည္းကို လက္ကိုင္ထားလွ်င္ မွားေရာ-မွတ္ပါ။ ေမတၱာေလာက္ ေကာင္းတာ ေလာကမွ ဘာမွမရွိပါ။

ဤေရေမတၱာကို ျပဳလုပ္ေနသူသည္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကိုေတာ့ လိုက္နာရပါလိမ့္မည္။
(၁) အရက္ေသစာ မေသာက္ဖို႔၊
(၂) တတ္ႏိုင္လွ်င္ ဥပုသ္ေစာင့္ဖို႔၊
(၃) ေသြးသံရဲရဲ သားစိမ္း၊ ငါးစိမ္း မစားရ၊ (ငါးေျခာက္လိုဟာမ်ိဳး စားႏိုင္တယ္)
(၄) ရန္ရွာတဲ့လူအေပၚကို ေဒါသစိတ္ အလွ်င္းမထားနဲ႔၊ စကားကို ညင္ညင္သာသာေျပာ။
(၅) ေရထဲသို႔ထည့္ထားသည့္ ေက်ာက္ခဲေလးအား မိမိေမတၱာပို႔သူ၏ ရုပ္ကို ေပၚေအာင္ၾကည့္၍ စူးစူးစိုက္စိုက္ ေမတၱာပို႔လႊတ္ပါ။

တဦးေပၚတဦး ေမတၱာႏွင့္ယွဥ္ေသာစိတ္မ်ား ေမြးျမဴႏိုင္ၾကပါက သည္ကမၻာေျမႀကီးသည္ ထာဝစဥ္ ေမတၱာပန္းမ်ား ပြင့္လန္းေနၾကပါမည္။

ေကာင္းက်ိ္ဳးလိုရာျပည့္ပါေစ
**ေမာင္လွယဥ္(ေမာ္လျမိဳင္)**

ဗုဒၶသာသနာမွအပ ဘယ္သာသနာမွာမွ မရွိတဲ့ အပါယ္လြတ္ ကုသုိလ္မ်ား

“ဗုဒၶသာသနာမွအပ ဘယ္သာသနာမွာမွ မရွိတဲ့ အပါယ္လြတ္ ကုသုိလ္မ်ား”

“ေယသံပန ကုလာနံ တိဏိသရဏာနိ ပဥၥသီလာနိ ဧကံသလာကဘတၱံ၊ ဧကံပကၡိယဘတၱံ၊
ဧကံဝႆာဝါသိကံ၊ ဧကာေပါကၡရဏီ၊ ဧေကာအာဝါေသာ၊ ဧဝရူပါနိ နိဗဒၶပုညာနိ အတၳိ၊ ေတသမၸိ ဂတိ နိဗဒၶါ ေသာတာပႏၱသဒိသာေမဝ တာနိကုလာနိ။ (အံ၊႒၊၃၊ သဥပါဒိေသသသုတ္)”

နိဗဒၶပုညလုိ႔ဆုိတဲ့ ေကာင္းမႈ(၇)မ်ဳိး၊ ဒီေကာင္းမႈ(၇)မ်ဳိးထဲက တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးရွိထားတဲ့သူဟာ “ဂတိနိဗဒၶ= ဂတိျမဲတယ္” လုိ႔ဆုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္သူနဲ႔တူသလဲလုိ႔ဆုိရင္ ေသာတာပန္ နဲ႔ တူပါတယ္တဲ့။ ေသာတာပန္ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိလုိျခင္းမဟုတ္ဘဲ ေသာတာပန္ပုဂၢိဳလ္နဲ႔တူတယ္လုိ႔ ဆုိလုိျခင္းပါ။ ဒီကုသုိလ္(၇)မ်ဳိးကုိပဲ တစ္ခ်ဳိ႕ေသာ ဆရာေတာ္ၾကီးမ်ားက အပါယ္ မေၾကာက္(၇)ေယာက္လုိ႔ ဆုိၾကပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တစ္ခုသတိထားရမွာက “နိဗဒၶပုည” ဆုိတဲ့ ပုဒ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူက ဘာေျပာသလဲဆုိေတာ့ တစ္ခါတစ္ရံ စိတ္ကူးေပါက္ျပီး ထလုပ္တဲ့ ေကာင္းမႈမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ၊ ေသတပန္သက္တစ္ဆုံး အသက္နဲ႔ လဲသင့္ရင္ လဲရမယ့္ ေကာင္းမႈမ်ဳိးလုိ႔ ရည္ညႊန္းပါတယ္။

အဲဒီကုသုိလ္(၇)မ်ဳိးက ဘာေတြလဲလုိ႔ဆုိရင္

၁။ တိဏိသရဏာနိ- သရဏဂုံ အျမဲေဆာက္တည္ရမယ္။

ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ- ျမတ္စြာဘုရားရွင္ကုိ ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။

ဓမၼံ သရဏံ ဂစၦာမိ- တရားေတာ္ကုိ ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။

သံဃံ သရဏံ ဂစၦာမိ- သံဃာကုိ ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ပါ၏။

ဒီလုိသရဏဂုံသုံးပါးကုိ အျမဲကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ထားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္၊ မိရုိးဖလာကုိးကြယ္တာမ်ဳိးမဟုတ္။ မိဘဘုိးဘြားလက္ထက္က ဆင္းသက္လာလုိ႔ မိဘေတြ အဘုိးအဖြားေတြက “ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ” လုပ္လာလုိ႔ ဘာမွ ေရေရရာရာ မသိဘဲ ရမ္းျပီး “ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ” လုပ္ေနတာမ်ဳိး မဟုတ္၊ ျမတ္စြာဘုရားအေၾကာင္း၊ ေသေသခ်ာခ်ာသိျပီး ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္တာမ်ဳိး၊ တရားအေၾကာင္း သံဃာအေၾကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာသိျပီး ကုိးကြယ္ဆည္းတာမ်ဳိး သဒၶါ ပညာဦးစီးတဲ့ ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ တာမ်ဳိး ျဖစ္ရမွာပါ။

ဘယ္ေလာက္အထိကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ရမွာလဲ ရာသက္ပန္အသက္ထက္ဆုံး အသက္နဲ႔လဲျပီး ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွ ေသာတာပန္နဲ႔ အလားတူျပီး “ဂတိနိဗဒၶပုည” ျဖစ္ကာ အပါယ္မလားဘဲ ေကာင္းရာသုဂတိလားမွာျဖစ္ပါတယ္။ သုပၸဗုဒၶလူႏူၾကီးတုိ႔၊ ဓနဥၥာနီတုိ႔ကဲ့သုိ႔ ရာထူး ေငြေၾကး အသက္အႏၱရာယ္မ်ားႏွင့္ ျမဴဆြယ္ျခိမ္းေျခာက္ခံရေသာ္လည္း ရတနာသုံးပါးကုိ မစြန္႔တဲ့ သရဏဂုံမ်ဳိးပင္ျဖစ္ေအာင္ ေစာင့္ထိန္းရမွာပါ။

၂။ ပဥၥသီလာနိ- ငါးပါးသီလျမဲရမယ္။

ငါးပါးသီျမဲဆုိလုိ႔ ဆုိရုိးဆုိစဥ္အတုိင္း “ပါဏာတိပါတာ ေဝရမဏိ သိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ” လုိ႔ သာမည ဆုိထားရုံနဲ႔ မရပါဘူး။ တကယ္သတ္ဖုိ႔ ၾကဳံလာတဲ့အခါ တကယ္ “ေဝရမဏိ” နုိင္ရပါမယ္။ ေသာတာပန္ အျဖစ္သို႔ ေရာက္သြားၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားဟာ သိလ်က္နဲ႔ ဘယ္ေတာ့မွ သူမ်ားအသတ္ကုိ မသတ္ၾကေတာ့ဘူး။ လည္ပင္းေပၚဓားမုိးျပီး သတ္ခုိင္လည္း အသက္သာ အေသခံတယ္။ သူမ်ားအသတ္ကုိ မသတ္ဘူး။ သူမ်ားကုိလည္း အျမင္မတူရင္ သတ္ပါလုိ႔ မတုိက္တြန္းဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေသာတာပန္မ်ား အပါယ္မလားေတာ့ဘဲ “ဂတိနိဗဒၶ”  ဂတိျမဲတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီမွာ “ပဥၥသီလ” ဆုိတဲ့ နိဗဒၶပုည ရွိရမယ္ဆုိတာ ေသာတာပန္မ်ား ငါးပါးသီလျမဲသလုိ ျမဲၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွ “ဂတိနိဗဒၶ” ျဖစ္ျပီး အပါယ္မလားေတာ့ဘဲ ေကာင္းရာ သုဂတိလားရမွာျဖစ္ပါတယ္။

၃။ ဧကံ သလာကဘတၱံ- တစ္ခုေသာ စာေရးတံဆြမ္းဝတ္ အျမဲလွဴရမယ္။

စာေရးတံဆြမ္းဝတ္ဆုိတာ အခုေခတ္လုိေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ မဟာဒုတ္ ဆြမ္းေက်ြးပြဲေတြ က်င္းပျပီး (၃)တတ္နုိင္သူက(၃)ပါး၊ (၅)ပါးတတ္နုိင္သူက(၅)ပါး၊ ပုဂၢိဳလ္ကုိ မငဲ့ကြက္ဘဲ မဲက်ရာသံဃာကုိ ဆြမ္းကပ္ၾကတာပါ။ ဒီသလာကဘတ္လုိ႔ဆုိတဲ့ စာေရးတံ ဆြမ္းဝတ္ကလည္း တစ္ခါတစ္ေလမွ ထကပ္တာမ်ဳိး မျဖစ္ေစရပါဘူး။ နိဗဒၶပုည ဆုိတဲ့ ပုဒ္ကုိေထာက္ဆျပီး ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္စဥ္(သုိ႔မဟုတ္) လစဥ္၊ လစဥ္ ကပ္ေနတဲ့ စာေရးတံဆြမ္းဝတ္ျဖစ္ရမယ္။ ဒါမွ အပါယ္တံခါးပိတ္တယ္ဆုိတာ ယုတၱိရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။

ႏွစ္စဥ္၊ လစဥ္ ကပ္ေနေတာ့ မကပ္ခင္ေရွ႕အဖုိ႔ လေပါင္းမ်ားစြာ ရက္ေပါင္းမ်ားစြာက ပုဗၺေစတနာေတြ ျဖစ္ရတယ္။ ကပ္ျပီးေတာ့ ေနာက္ပုိင္းမွာလည္း ေနာက္ထပ္မကပ္ခင္ထိ အဖန္ဖန္ဝမ္းေျမာက္ေနတဲ့ အပရေစတနာေတြ၊ ကပ္ေနစဥ္အတြင္းမွာျဖစ္တဲ့ မုဥၥေစတနာေတြ၊ မဲခ် လွဴဒါန္းတာျဖစ္ခင္းေေၾကာင့္ ငါ့ကိုယ္ေတာ္ပဲ၊ သူ႔ကုိယ္ေတာ္ပဲ ဆုိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္သံေယာဇဥ္ အစြဲအလမ္းေတြ ကင္းေနတယ္ဆုိရင္ပဲ  သံဃိက စစ္စစ္ျဖစ္ေတာ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီသလာကဘတ္ဆုိတဲ့ စာေရးတံဆြမ္းဝတ္ေကာင္းမႈဟာ ဂတိနိဗဒၶ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသာတာပန္ေတြ သုဂတိျမဲသလုိ အပါယ္တံခါးပိတ္ျပီး သုဂတိျမဲေတာ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္။

၄။ ဧကံ ပကၡိယဘတၱံ- တစ္ခုေသာ ပကၡဆြမ္းဝတ္ အျမဲလွဴရမယ္။
ပကၡဆြမ္းဝတ္ဆုိတာက လဆန္းပကၡမွာတစ္ၾကိမ္၊ လဆုတ္ပကၡမွာ တစ္ၾကိမ္၊ တစ္ပကၡမွာဆြမ္းတစ္ၾကိမ္၊ တစ္ပကၡမွာ ဆြမ္းတစ္ၾကိမ္ တစ္ၾကိမ္ကပ္တာကုိ ဆုိလုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ တစ္လမွ ႏွစ္ၾကိမ္ေပါ့။ ဒီလုိမွမဟုတ္ဘဲ တစ္လမွာ ဆြမ္း(၁)အုပ္ ေက်ာင္းပုိ႔တာ၊ ဒါဟာလည္း နိဗဒၶပုညပါပဲ။ ဒီေကာင္းမႈကလည္း ေငြေၾကးနဲ႔တုိင္းတာရင္ မေျပာပေလာက္ကုန္က်ေပမယ့္ အက်ဳိးတရားကေတာ့ အင္မတန္ ၾကီးမားပါတယ္။ သူလည္း အျမဲတန္း ဝတ္ထားျပီးေတာ့ လွဴဒါန္းေနမယ္ဆုိရင္ “ဂတိနိဗဒၶ” သုဂတိျမဲတဲ့ ေကာင္းမႈပါပဲ။

၅။ ဧကံ ဝႆာဝါသိက- တစ္ခုေသာ ဝါဆုိသကၤန္းဝတ္ အျမဲလွဴရမယ္။

ႏွစ္စဥ္၊ ႏွစ္စဥ္ ဝါဆုိေခတ္ေရာက္လာတဲ့အခါ ဝါဆုိသကၤန္း၊ လွဴဒါန္းေလ့ရွိတဲ့ ဝတ္တစ္ခုရွိေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ရမယ္တဲ့။ ဝါဆုိသကၤန္းတစ္စုံ တစ္ခါလွဴလုိက္ရုံနဲ႔ အပါယ္တံခါး ပိတ္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး၊ နိဗဒၶပုည ဆုိတဲ့ ပုဒ္ကုိေထာက္ဆျပီး အျမဲတန္း၊ ႏွစ္စဥ္ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေကာင္းမႈျဖစ္ရမွာပါ။ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္စဥ္ လွဴဒါန္းတဲ့ ဝါဆုိသကၤန္းဝတ္ရွိေနတဲ့ ဒကာ ဒကာမမ်ားဟာ ဂတိနိဗဒၶ-ဂတိျမဲတယ္။ ေသာတာပႏၱသဒိသာေမဝ-ေသာတာပန္ပုဂၢိဳလ္နဲ႔ အလားတူတယ္။ ဘယ္လုိ တူသလဲဆုိေတာ့ ေသာတာပန္မ်ား အပါယ္တံခါးပိတ္ျပီး သုဂတိျမဲသလုိ ၊ဝါဆုိသကၤန္းဝတ္ရွိတဲ့ ဒကာ ဒကာမမ်ားဟာလည္း အပါယ္တံခါးပိတ္ျပီး သုဂတိျမဲတာခ်င္း တူတာပါ။

၆။ ဧကာ ေပါကၡရဏီ- တစ္ခုေသာ ေရတြင္းေရကန္အလွဴ လွဴရမယ္။

တစ္ခုေသာ ေရတြင္းေရကန္အလွဴတဲ့၊ ေရတြင္းေရာက္နတစ္ခု တူးလွဴထားလုိက္ျပီဆုိရင္ “နိဗဒၶပုည” ဆုိတဲ့ အျမဲတမ္းေကာင္းမႈ ျဖစ္ေနေတာ့တာပါပဲ။ မိမိလွဴဒါန္းထားတဲ့ ေရတြင္းေရကန္မွာ ရဟန္းသံဃာေတာ္ေတြ ေသာက္ၾက၊ သုံးၾက၊ ခ်ဳိးၾက၊ ေလ်ွာ္ၾက ဖြပ္ၾက၊ လူပုဂၢိဳလ္ေတြလည္း ေသာက္ၾက သုံးၾက ခ်ဳိးၾက ေလ်ွာ္ၾကဖြပ္ၾက ၊ ေအာက္ထစ္ဆုံး တိရစၦာန္ေတြေတာင္ ဒီေရတြင္းေရကန္ ကုိ အမွီျပဳျပီး ေရနဲ႔ ပတ္သတ္လုိ႔ အသက္ရွင္ၾကရမယ္။

အဲဒီလုိ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွာ သြားလာေနၾကတဲ့ ရဟန္း ရွင္ လူ မည္သူမဆုိ မိမိလွဴဒါန္းထားတဲ့ ေရတြင္းေရကန္ကုိ အမွီျပဳေသာက္သုံးၾကတဲ့အတြက္ အလွဴရွင္မ်ားမွာ အျမဲတမ္း ကုသုိလ္ေတြ တုိးပြားေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဝနေရာပနသုတ္မွာ အလွဴရွင္မ်ား ေန႔ညမျပတ္ တရားေတြ တုိးပြားေနရလုိ႔ (သဂၢဂါမိ) နတ္ရြာလားေၾကာင္း ကုသုိလ္လုိ႔ ေဟာထားပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီသုတၱန္မွာေတာ့ (နိဗဒၶပုည) ျဖစ္လုိ႔ ဂတိနိဗဒၶ ျဖစ္ျပီး ေသာတာပန္မ်ားကဲ့သုိ႔ အပါယ္မလားဘဲ သုဂတိျမဲတယ္လုိ႔ ေဟာေတာ္မူပါတယ္။

၇။ ဧေကာ အာဝါေသာ- တစ္ခုေသာ ေက်ာင္းအလွဴ လွဴရမယ္။

ေက်ာင္းအလွဴကေတာ့ အထူးကုိ ေျပာစရာမလုိေတာ့ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ေက်ာင္းတစ္ေဆာင္ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းထားျပီဆုိရင္ ထုိေက်ာင္းေပၚမွာ သီတင္းသုံးေနထုိင္ၾကတဲ့  သံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္မ်ား ပရိယတ္စာေပေတြ၊ သင္အံေလ့က်က္ေနၾကမယ္။ ပဋိပတ္လုိ႔ေခၚတဲ့ ကမၼ႒ာန္းတရားေတြ က်င့္ၾကံၾကိဳးကုတ္ အားထုတ္ေနၾကမယ္။ ဒီေတာ့ ဒီေက်ာင္းၾကီးဟာ သာသနာေတာ္မွာ အလြန္အက်ဳိးမ်ား ေနေလေတာ့ ေက်ာင္းဒကာ ေက်ာင္းဒကာမေတြဟာ ဒါေလးကုိ အာရုံျပဳျပီး ကုသုိလ္တရား အလြန္ပဲ တုိးပြားရပါတယ္။

ဝိဟာရ ဒါနံ သံဃႆ၊ အဂၢံ ဗုေဒၶေန ဝဏၰိတံ။ ေက်ာင္းအလွဴဒါနကုိ ျမတ္၏ဟူ၍ အဆူဆူေသာ ျမတ္စြာဘုရားရွင္တုိ႔သည္ ခ်ီးမြမ္းေတာ္မူပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းအလွဴဆုိတာလည္း နိဗဒၶပုည အျမဲတမ္း ေကာင္းမႈျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လွဴဒါန္းၾကတဲ့ ေက်ာင္းဒကာ ေက်ာင္းအမ ေတြမွာလည္း ေသာတာပန္မ်ား အပါယ္မလားသလုိ ေသာတာပန္နဲ႔ အလားတူျပီး အပါယ္တံခါးပိတ္ သုဂတိျမဲေတာ့တာပါပဲ။

နိဗဒၶပုည လုိ႔ေခၚတဲ့ ေကာင္းမႈ (၇)မ်ဳိးထဲက တစ္ခုခုကုိ အျမဲတမ္း ဝတ္ထားျပီး ျပဳလုပ္မယ္ဆုိရင္ ေတသမၸိ ဂတိ နိဗဒၶါ- လားရမည့္ ဂတိသည္လည္း ျမဲတယ္။ ေသာတာပႏ႖ာ သဒိသာေမဝ- ေသာတာပန္မ်ား အပါယ္ေလးပါးမရေတာ့ဘူး။ လူနတ္ဆုိတဲ့ သုဂတိျမဲတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ေသာတာပန္မ်ား အပါယ္မလားဘဲ သုဂတိျမဲသလဲဆုိေတာ့ ေသာတာပန္အဆင့္ေရာက္သြားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားဟာ သူ႔အသက္ကုိသတ္ျခင္းစတဲ့ ငါးပါးေသာအမႈတုိ႔ကုိ အသက္သာ အေသခံမယ္။ ဘယ္ေတာ့မွ မျပဳေတာ့ဘူး။ မလြန္က်ဴးေတာ့ဘူး၊ ငါးပါးသီလလုံတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အပါယ္မလားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ထုိေသာတာပန္ပုဂၢိဳလ္မ်ားနဲ႔ အလားတူပါတယ္။

သတိထားစရာတစ္ခုေတာ့ ထုိ(၇)မ်ဳိးထဲက တစ္ခုခုကုိ အျမဲတမ္းဝတ္ထားျပီးျပဳလုပ္ တဲ့ေကာင္းမႈေတြရွိေနေပမယ့္ သီလေတာ့ လုံရမွာျဖစ္ပါတယ္။ သီလမလုံရင္ေတာ့ ဂတိျမဲမယ္လုိ႔ အာမခံခ်က္ မရပါ။ ေကာသလမင္းၾကီးရဲ႕ မလႅိကာမိဖုရားၾကီး အသဒိသဒါန အလွဴၾကီးျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားတစ္ဆူမွ တစ္ဦးပဲရွိတာပါ။ ဒါေပမယ့္ေသေတာ့ ငရဲကုိ (၇)ရက္ က်သြားေသးတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သူဟာ မသူေတာ္အမႈတစ္ခု ျပဳထားတာရွိပါတယ္။ အဲဒါကုိ ဘုရင္ၾကီး မသိေအာင္ လိမ္ေျပာထားပါတယ္။ မုသာဝါဒကံကုိ က်ဴးလြန္းထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဝိစိငရဲကုိ (၇)ရက္ က်သြားရတာပါ။ အသဒိသဒါနအလွဴၾကီးမကယ္နုိင္ခဲ့ဘူး။

 အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ဆုိခဲ့ျပီးတဲ့ ကုသိုလ္ဝတ္ေတြရွိရမည့္အျပင္ ငါးပါးသီလေတာ့ လုံၾကပါေစ။ ဒါမွသာလွ်င္ ေသာတာပန္နဲ႔ အလားတူျပီး ဂတိျမဲမွာျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ အသိေပးလုိက္ရပါသည္။

ဓမၼမိတ္ေဆြမ်ားအားလုံး သက္ရွည္က်န္းမာစိတ္ခ်မ္းသာျပီး လုိရာဆႏၵမ်ား တစ္လုံးတစ္ဝတည္း ျပည့္ဝၾကပါေစ။

အရွင္ဝိမလဝံသ(နာလနၵာတကၠသိုလ္) 

ဓမၼေစတီမ်ား တည္ထားျခင္း

ဓမၼ-ဟူသည္ ပါဠိဘာသာ ေဝါဟာရတစ္ခုျဖစ္သည္၊ ထုိဓမၼကုိ တရားဟု ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆုိၾကသည္၊ တရားအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိသည္တြင္ က်င္႔သုံးလုိက္ နာသူကုိ အပါယ္အစရွိေသာ ေဘးဒုကၡအေပါင္းတုိ႔မွ ကယ္တင္ေသာအားျဖင္႔ လည္းေကာင္း ကာကြယ္ေစာက္ေရွာက္ေသာအားျဖင္႔လည္းေကာင္း ေဆာင္ ထားတတ္ေသာေၾကာင္႔ မဂ္ ၄-ပါးသည္သာ မုခ် “ဓမၼ” အမည္ရထုိက္ ေပသည္။

သုိ႔ေသာ္ မဂ္-၄ပါး၏ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း အက်ဳိးရ ဖုိလ္၄-ပါးနွင္႔ ဆင္႔ပြား အက်ဳိး နိဗၺာန္ကုိလည္းေကာင္း မဂ္ ဖုိလ္ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း လမ္းစဥ္ျပ ပရိယတ္ဓမၼကၡန္ က်မ္းဂန္မ်ားကုိလည္းေကာင္း၊ သြာကၡာတတာ စေသာ ဂုဏ္အင္မ်ားနွင္႔ ျပည္႔ဝစုံလင္သည္႔အတြက္ “ဓမၼ” ဟုေခၚေဝၚၾကရေတာ႔ သည္၊ ထုိေၾကာင္႔ မဂ္ ဖုိလ္ နိဗၺာန္ ဟူေသာ ၉-ပါးေသာ ေလာကုတၱရာတရား မ်ားတြင္ ပရိယတၱိဓမၼ-ထည္႔၍ ၁၀-ပါးေသာ တရားျဖစ္လာသည္။

မဂ္ (၄)ပါး
ဖုိလ္ (၄)ပါး
နိဗၺာန္ (၁) ပါး
ပရိယတၱိ (၁)ပါး
ဤ ၁၀-ပါးေသာ တရားအားလုံးသည္ပင္ သြာကၡာတတာ စေသာ ဂုဏ္ ေတာ္(၆)ပါးနွင္႔ ျပည္႔စုံျခင္းေၾကာင္႔ “ဓမၼံ သရဏံ ဂစာၦမိ” အရ ကုိးကြယ္ ဆည္းကပ္ ထုိက္ေသာ တရားတုိ႔ခ်ည္းသာ ျဖစ္ၾကသည္။ ပရိယတၱိ သဒၶမၼ ပဋိပတၱိသဒၶမၼ ပဋိေဝဓသဒၶမၼ ဟူေသာ သဒၶမၼသုံးျဖာ သာသနာဆုိသည္မွာ လည္း ဤတရား (၁၀)မ်ဳိးပင္ ျဖစ္ေပသည္။

အနာေရာဂါေပ်ာက္ကင္းဖုိ႔ရန္ ေဆးဝါးသည္ အဓိကျဖစ္ေသာ္လည္း မွန္ကန္ ေသာ ေဆးဝါးျဖစ္ရန္မွာ ေဆးနည္းေဆးမွတ္တမ္းမ်ားနွင္႔ ကင္း၍ မျဖစ္ နုိင္ေပ၊ ေဆးနည္းေဆးမွတ္တမ္းမ်ားရွိလွ်င္ လုိအပ္ေသာ ေဆးကုိ အခ်ိန္ မေရြး ေဖာ္စပ္သုံးစြဲနုိင္ေပမည္။

ထုိ႕အတူ မဂ္ျဖင္႔ ကိေလသာ ေရာဂါမွန္သမွ် ပယ္ေဖ်ာက္ရန္နွင္႕ ဝိမုတၱိ သုခကုိ ခံစားနုိင္ရန္ မရွိမျဖစ္ မသိမျဖစ္ တကယ္ပင္ လုိအပ္ေသာ ဓမၼမွာ-
ေဆးနည္း ေဆးမွတ္တမ္း သဖြယ္ျဖစ္ေသာ ပရိယတၱိဓမၼသာ ျဖစ္ေပ သည္။
ေရွးေရွး သာသနာ႔ဦးေဆာင္ မေထရ္မ်ားကလည္း ဘုရားေဟာ ပရိယတၱိ ဓမၼကၡႏၶာမ်ား တည္ရွိေနသေရြ႕ မဂ္ ဖုိလ္ နိဗၺာန္တရားမ်ား မေပ်ာက္မပ်က္ တည္ရွိေနမည္သာျဖစ္သည္။

သုတ္ ဝိနည္း အဘိဓမၼာ ပရိယတၱိဓမၼမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္လွ်င္ကား ေနဝင္ သကဲ႔သုိ႕ တစ္ေလာကလုံး အေမွာင္ဖုံးကြယ္လိမ္႔မည္-ဟု (အံ-႒-၁၇၂) ၌ မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ႔ၾကေလသည္။ သာသနာေတာ္ တည္တံ႔ျပန္႔ပြါးဖုိ႔ရန္ ပရိယတၱိဓမၼကုိ ထိန္းသိမ္းေစာင္႔ေရွာက္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါသည္။ မွန္၏ သက္ေတာ္ ရွည္ ဘုရားရွင္တုိ႔၏ သာသနာသည္ မ်က္ေမွာက္သာဝက တစ္ဆက္ ေလာက္သာ တည္တံ႔ၿပီး ဆက္လက္ မတည္တ႔ံသည္မွာ ပရိယတၱိဓမၼ မရွိျခင္းေၾကာင္႔သာ ျဖစ္ပါသည္။

ဤဆုိခဲ႔ၿပီးေသာ အေျခအေန အရပ္ရပ္ကုိ ေထာက္ရႈလွ်င္ ပရိယတၱိဓမၼ သည္သာ သာသနာေတာ္ အရွည္တည္တ႔ံျပန္႔ပြားဖုိ႔ အမွန္တကယ္ ျဖစ္သည္ မွာ ထင္ရွားလွေပသည္။
ပရိယတၱိဓမၼတည္တ႔ံဖုိ႔ရန္မွာလည္း စကၠဴ ေရႊ ေငြ ေက်ာက္ခ်ပ္မ်ားေပၚတြင္ တင္ထားရုံ မွတ္ထားရုံျဖင္႔ မၿပီးနုိင္ပါ။ ပ်ဴေခတ္ ေက်ာက္စာမ်ား ယေန႔တုိင္ ရွိေနေသာ္လည္း အဓိပၸာယ္ေဖၚနုိင္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ် ျမန္မာနုိင္ငံတြင္ မရွိေတာ႔ေပ။

ပရိယတၱိဓမၼ တည္တ႔ံျပန္႔ပြားေရးမူကုိ ျမတ္စြာဘုရားက အဂုၤတၱိဳရ္ ပဥၥက နိပါတ္ ပထမ သဒၶမၼ သေမၼာသ သုတ္၌ အတိအလင္း ေဖာ္ညြန္း ခဲ႔ေပသည္။ ယင္းမူမ်ားမွာ - ပဥၥိေမ ဘိကၡေဝ ဓမၼာ သဒၶမၼႆ ဌိတိယာ စသည္ျဖင္႔ ေဟာ္ေတာ္မူသည္႔အတုိင္း ပရိယတၱိသဒၶမၼကုိ
၁။ ေကာင္းစြာ နာၾကားျခင္း
၂။ ေကာင္းစြာ သင္ယူမွတ္သားျခင္း
၃။ ေကာင္းစြာ နႈတ္တက္ အာဂုံေဆာင္ထားျခင္း
၄။ အနက္အဓိပၸာယ္ စူးစမ္းဆင္ျခင္ သိျမင္ျခင္း
၅။ သိသည္႔အတုိင္း ပရိယတ္တရား အားေလ်ာ္စြာ ပဋိပတ္တရားကုိ က်င္႔ သုံးျခင္းတုိ႔ျဖစ္ပါသည္။
ျမတ္စြာဘုရား ခ်မွတ္ခဲ႔ေသာ အဆုိပါမူမ်ားအတုိင္း လက္ေတြ႔ အေကာင္ ထည္ေဖာ္မည္ဆုိလွ်င္ သာသနာေတာ္ တည္တ႔ံျပန္႔ပြားမည္မွာ ယုံမွားစရာ မရွိေပ။

ဤမူ ၅-ခ်က္ကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လွ်င္ သာသနာ တည္တ႔ံ ျပန္႔ပြါးေၾကာင္းျဖစ္သလုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္မေဆာင္ရြက္လွ်င္ သာသနာ ကြယ္မည္ျဖစ္၍ အဆုိပါ အဂၤုတၱိဳရ္ပါဠိေတာ္၌ပင္ “ပဥၥိေမ ဘိကၡေဝ ဓမၼာ သဒၶမၼႆ သေမၼာသာယ” စသည္ျဖင္႔ ေဟာထားေတာ္မူခဲ႔ေလသည္။

သာသနာကြယ္ေၾကာင္းတရားမ်ားကုိ လြယ္လြယ္ကူကူ မွတ္ယူနုိင္ရန္ ဝိသုဒၶါရုံ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက “အဂၤုတၱိဳရ္လာ သာသနာကြယ္ေၾကာင္း တရားေပါင္းကား ရဟန္းမ်ားတုိ႔ တရားမနာ စာေပမသင္ နႈတ္တြင္မေဆာင္ သိေအာင္မျပဳ ဓမၼာနုဓမၼ ပဋိပတ္ကြာ ဤငါးျဖာတည္း” ဟု လကၤာစီ၍ မွတ္တမ္းတင္ခဲ႔ေပသည္။

ေစတီ

ေစတီ-ဟူသည္ အေလးအျမတ္ထား၍ ကုိးကြယ္ရာ-ဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။ ထုိေစတီကုိ လူမ်ဳိးနွင္႔ဘာသာ အလုိက္ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေသာ္လည္း ဗုဒၶသာသနာ ေတာ္၌ကား “ဓာတု ဓမၼ၊ ဥဒၵိႆ၊ ပရိေဘာဂ ေစတီ ေလး” ဟူသည္နွင္႔အညီ ၄-မ်ဳိးခြဲျခား၍ ျပေတာ္မူၾကသည္။ ဤအရာ၌ ေရးသားတင္ျပလိုသည္မွာ ဓမၼေစတီပင္ျဖစ္ပါသည္။

ဓမၼေစတီ

ဆုိခဲ႔ၿပီးေသာ ပရိယတၱိဓမၼသည္ပင္ အျမတ္တနုိး ကုိးကြယ္ရာ ျဖစ္၍ “ဓမၼ ေစတီ” မည္ပါသည္။ ထုိပရိယတၱိဓမၼမ်ားတည္ရွိရာ ပိဋကတ္စာအုပ္မ်ား ေပစာ ေက်ာက္စာမ်ား စသည္တုိ႔သည္လည္း ဓမၼေစတီမ်ားပင္ ျဖစ္ေပသည္။ စာအုပ္စာေပ ေက်ာက္စာမ်ား ဓမၼေစတီျဖစ္သကဲ႔သုိ႔ ယင္းဓမၼေစတီ ပိဋကတ္ မ်ား ကိန္းဝပ္ရာ ဗီရုိ ေက်ာင္းေတာ္ အုတ္တုိက္ အုတ္အဂၤေတ ေစတီ စသည္တုိ႔သည္လည္း ဓမၼေစတီ မည္ပါသည္။

ပရိယတၱိဓမၼမ်ား ကိန္းဝပ္ရာ ဗီရုိ ေစတီစေသာ သက္မဲ႔ပစၥည္းမ်ားကုိ ဓမၼ ေစတီ-ဟု ေခၚနုိင္လွ်င္ ပရိယတၱိဓမၼမ်ား နွလုံးအိမ္ထဲတြင္ ကိန္းဝပ္ေနေသာ ပရိယတၱိဝန္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကုိလည္း “ဓမၼေစတီ” ဟု အဘယ္မွာ မဆုိ နုိင္ပဲ ရွိပါအံ႔နည္း၊ ဧကန္မုခ်ဆုိရမည္သာ ျဖစ္ေပသည္။

မွန္၏၊ ဘုရားလက္ထက္ေတာ္က ပုဏၰားတစ္ေယာက္က ျမတ္စြာဘုရားကုိ ေလွ်ာက္ထားသည္မွာ-
“ရတနာ သုံးပါးတြင္ ဘုရားနွင္႔သံဃာကုိ ပူေဇာ္မႈမွာ ထင္ရွားပါသည္ဘုရား၊ တရားေတာ္ကုိ ပူေဇာ္လိုက မည္သုိ႔မည္ပုံ ပူေဇာ္ရမည္နည္း” ဟု ေမး ေလွ်ာက္ေသာအခါ ျမတ္စြာဘုရားက-
တရားေတာ္ကုိ ပူေဇာ္လုိလွ်င္ ပရိယတၱိဓမၼ ဗဟုသုတ ရွိေသာပုဂၢိဳလ္မ်ားကုိ ပူေဇာ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း မိန္႔ၾကားခဲ႔ေလသည္။

မင္းကြန္း တိပိဋကဓရ အရွင္ဝိစိတၱသာရာဘိဝံသ ဆရာေတာ္ႀကီးကား မိမိ ကုိယ္တုိင္ ဓမၼေစတီျဖစ္ရုံမက ဓမၼေစတီအသစ္ ေျမာက္ျမားစြာကုိလည္း အသစ္မျပတ္မလပ္ တည္ထားလ်က္ရွိေပသည္။
တိပိဋကနိကာယ ေက်ာင္းတုိက္ႀကီး တည္ေထာင္ၿပီး ပိဋကသုံးပုံေဆာင္ နိကာယ္ေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မ်ား မၿငိဳမျငင္ ခ်မ္းသာလြယ္ကူစြာ ပရိယတၱိဓမၼကုိ နာခံ သင္ၾကား ေဆာင္ထား ေတြးႀကံ က်င္႔သုံးနုိင္ရန္ ဆြမ္း သကၤန္း ေက်ာင္း ေဆး လုိေလေသးမရွိ ေထာက္ပံ႔ကူညီလ်က္ တိပိဋကနွင္႔ နိကာယ္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား အၿမဲမျပတ္ေမြးထုတ္ ေပးလ်က္ရွိေနေပသည္။

ဆရာေတာ္၏ အားေပးခ်ီးေျမွာက္မႈကုိ ရေနၾကသျဖင္႔ သာသနာ႔အာဇာနည္ ရဟန္းသာမေဏမ်ားသည္ ပရိယတၱိဓမၼမ်ားကုိ ႀကိဳးစားအားထုတ္လ်က္ ရွိေပသည္။ နွစ္စဥ္ တိပိဋကဓရစာေမးပြဲနွင္႔ နိကာယ္စာေမးပြဲမ်ား၌ ေျဖဆုိ ေအာင္ျမင္ေနၾကသည္။

ဤသည္ကုိ ၾကည္႔ျခင္းအားျဖင္႔ ဆရာေတာ္၏ ဓမၼေစတီ တည္ထားမႈ လုပ္ငန္း မည္မွ်ေအာင္ျမင္ေနသည္ကုိ မွန္းဆနုိင္ေပသည္။ တိပိဋကေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ပါးသည္ ဆင္႔ပြါးပိဋကေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္အမ်ားအျပားကုိ ေမြးထုတ္ ေပးနုိင္လိမ္႔မည္ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင္႔ တိပိဋကဓရ ဆရာေတာ္ အရွင္ဝိစိတၱ သာရာဘိဝံသ၏ ဓမၼေစတီ တည္ထားမႈ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းသည္ မခန္႔မွန္း နုိင္ေလာက္ေအာင္ အက်ဳိးအာနိသင္မ်ား ျဖစ္ပြားနုိင္သည္မွာမလြဲေပ။

ဆရာေတာ္၏ ဓမၼေစတီတည္ထားျခင္း၌ သာသနာျပဳလုပ္ငန္း ေအာင္ျမင္ရန္ ပစၥည္းအား လူအား ေထာက္ပံ႔ေပးေနသူမ်ားမွာ တိပိဋကနိကာယ္ သာသနာ ျပဳအဖြဲ႕ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

သာဂါရာ အနာဂါရာ စ၊
ဥေဘာ အေညာညနိႆိတာ။
အာရာဓယႏိ ၱသဒၶမၼံ၊
ေယာဂေကၡမ မနုတၱရံ။

ဟူေသာ ေဒသနာေတာ္အရ ဆရာ ဒကာ လက္တြဲညီညီျဖင္႔ သာသနာျပဳေနသည္မွာ အားရစရာပင္ျဖစ္ေပသည္။ ယခုဆုိလွ်င္ ဒုတိယ ၃-နွစ္ခရီး အၿပီးသုိ႔တုိင္ ေရာက္ခဲ႔ေလၿပီ၊ တတိယ စတုတၱ ပဥၥမ သုံးနွစ္ခရီးစေသာ အဓြန္႔ရွည္ၾကာစြာ သာသနာျပဳနုိင္ပါ ေစေၾကာင္း ဆုမြန္ ေကာင္းေတာင္းရင္းျဖင္႔ နိဂုံးခ်ဳပ္အပ္ပါသတည္း။

(၁၉၈၇-ခုနွစ္ ေအာက္တုိဘာလထုတ္ မင္းကြန္းတိ-နိသာသနာျပဳအဖြဲ႕ ဒုတိယ ၃-နွစ္ ခရီးစာေစာင္မွ)

ဦးတိေလာကာဘိဝံသ 

ရတနာဝါသေက်ာင္း ကထိန္သကၤန္း ကပ္လွဴပူေဇာ္ပြဲ

လွဴကထိန္ သကၤန္းနဲ႔ မဂ္လမ္းကိုတဲ့ ဆုပန္ရြယ္

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္တြင္ျပဳလုပ္ေသာ မသိုးသကၤန္းရက္လုပ္ ကပ္လွဴပူေဇာ္ပြဲ အခမ္းအနား

လွဴကထိန္ သကၤန္းနဲ႔ မဂ္လမ္းကိုတဲ့ ဆုပန္ရြယ္

ေျမာက္ျပန္ေလ ေဆာ္သြန္းစ၊ ေငြႏွင္းရီတို႔ ဆြတ္ဖ်န္းျပဳစ၊ ၀န္းက်င္တစ္ေၾကာ၌ ေရႊပြင့္ခ၀ဲတို႔ ၀တ္မႈန္ၾကဲပက္စ တန္ေဆာင္မုန္းလရာသီ ေရာက္ၿပီဆိုမွျဖင့္ ဘာသာေရးႏွင့္ စပ္ယွဥ္ေသာ ပြဲေတာ္မ်ားအနက္ အထင္ကရ ပြဲေတာ္ကား ကထိန္ပြဲေတာ္ပင္ ျဖစ္၏။ ထိုကထိန္သကၤန္း ကပ္လွဴပြဲကို ႏိုင္ငံတစ္၀န္းလံုးေသာ ေသာညံညံမွ် အားထုတ္ၾက၏။

ကထိန္ဟူသည္


အက်ဳိးအာနိသင္ ငါးမ်ဳိးကို အတြင္း၌ ျပဳျခင္းငွာ စြမ္းႏိုင္သျဖင့္ ခိုင္ၿမဲေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ အက်ဳိးအာနိသင္ ငါးမ်ဳိးကို အျခားသို႔ မေရာက္ေစဘဲ တစုတေပါင္းတည္း သိမ္းယူတတ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ဘုရားစေသာ အရိယာ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ခ်ီးမြမ္းအပ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း ကထိန (ကထိန္) မည္၏။

ဗုဒၶေခတ္ အခါက ယေန႔အခါကဲ့သို႔ ခ်ဳပ္ၿပီးဆိုးၿပီး သကၤန္းျဖင့္ ကထိန္ခင္းရန္ လွဴဒါန္းၾကျခင္း မဟုတ္။ ကထိန္အတြက္ အ၀တ္မ်ားကို လွဴဒါန္းၾကျခင္းျဖစ္၍ အ၀တ္စမ်ားကို သကၤန္းျဖစ္ေစရန္ ျဖတ္ျခင္း၊ ခ်ဳပ္ျခင္း၊ ဆိုးျခင္း၊ လွဴျခင္း၊ ခင္းျခင္းစေသာ ကထိန္ႏွစ္ စပ္သမွ် အရာအားလံုးကိုၿခံဳ၍ ကထိန္ဟု ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္၏။

ကထိန္ေပၚေပါက္ခဲ့ျခင္း


ပါေ၀ယ်ကတိုင္းသား ဘဒၵ၀ဂၢီညီေနာင္သံုးက်ိပ္တို႔ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ျမတ္ဗုဒၶသည္ ကထိန္ကို ခြင့္ျပဳေတာ္ မူခဲ့ပါသည္။ ဘုရားရွင္ႏွင့္အတူ ၀ါကပ္ရန္ ပါေ၀ယ်ကၿမိဳ႕မွ သာ၀တိၳၿမိဳ႕သို႔ ၀ါဆိုအမီ ၾကြလာၾကေသာ္လည္း မမီႏုိင္သျဖင့္ သာ၀တိၳၿမိဳ႕ႏွင့္ ေျခာက္ယူဇနာေ၀းေသာ သာေကတၿမိဳ႕တြင္ ၀ါဆိုၾကရပါသည္။

ထိုရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ သီတင္း၀ါလကြၽတ္၍ ပ၀ါရဏာျပဳၿပီးေသာ္ ျမတ္ဗုဒၶအား ဖူးေျမာ္ရန္ သာ၀တိၳၿမိဳ႕သို႔ လာၾကစဥ္ လမ္းခရီး၌ မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းသျဖင့္ သကၤန္းတို႔သည္ ေရ၊ ရႊံ႕ညြန္တို႔ျဖင့္ စိုရႊဲေပက်ံလ်က္ ေရာက္လာၾကၿပီး ဖူးေျမာ္ၾကရ၏။ သကၤန္းသံုးထည္ေဆာင္ ရဟန္းမ်ားျဖစ္ၾက၍ လဲစရာ အပိုသကၤန္း မရိွ။ သကၤန္းေၾကာင့္ ပင္ပန္းဆင္းရဲသည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ကထိန္ခင္းရန္ ခြင့္ျပဳေတာ္ မူပါသည္။

ကထိန္သကၤန္း အလွဴခံခြင့္ရေသာ ရဟန္း


ကထိန္သကၤန္း အလွဴခံမည့္ သံဃာသည္ -
(၁) ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္မွ  သီတင္းကြၽတ္ လျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္တိုင္ေအာင္ ပထမ ၀ါဆိုၿပီးျခင္း။
(၂) သီတင္းကြၽတ္ လျပည့္ေန႔၌ ပ၀ါရဏာ ျပဳၿပီးျခင္း။
(၃) ၀ါက်ဳိး၀ါျပတ္ မရိွျခင္း။
(၄) ကထိန္ခင္းျခင္း အစီအစဥ္ စသည္တို႔ကို နားလည္ျခင္းဟူေသာ အဂၤါမ်ားႏွင့္ ျပည့္စံုရပါမည္။

၀ါကပ္ၾကပါေသာ္လည္း ၀ါက်ဳိး၀ါျပတ္ျဖစ္ေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ကထိန္သကၤန္းကို အလွဴခံခြင့္ မရိွပါ။ ၀ါတြင္းကာလ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္တို႔၌ မိမိ၀ါဆိုေသာ ေက်ာင္းတံတိုင္းအတြင္း၌ ရိွေနပါက ၀ါ, မက်ဳိး၊ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္ ေက်ာင္းအာရာမ္ျပင္ပသို႔ ေရာက္ေနလွ်င္ ၀ါက်ဳိး၀ါျပတ္သည္ဟု ေခၚဆိုပါသည္။

ပံ့သကူ သကၤန္း


သကၤန္းအလွဴရွင္ မရိွခဲ့ေသာ္ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ ကိုယ္တိုင္သုသာန္ အမႈိက္ပံု လူေသေကာင္ စေသာအရပ္တို႔၌ စြန္႔ပစ္အပ္ေသာ အ၀တ္တို႔ကို လိုက္၍ေကာက္ျခင္းကို ပံ့သကူ ေကာက္သည္ဟု ဆို၏။ ထိုပံ့သကူ အ၀တ္မ်ားကို ဖြပ္၊ ေလွ်ာ္ခ်ဳပ္ဆိုးကာ ကထိန္ခင္းၾကရပါသည္။ ယေန႔အခါတြင္ ကထိန္မရေသာ သံဃာအား မိုးေပၚက် ကထိန္ဟုဆိုကာ တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေန႔တြင္ အခ်ဳိ႕ကုသိုလ္ရွင္မ်ားက ေက်ာင္းတိုက္မ်ားသို႔ လွည့္လည္ရွာ၍ ခင္းေလ့ရိွၾကသည္။

ကထိန္ကာလႏွင့္ ကထိန္သကၤန္း


သီတင္းကြၽတ္ လျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္မွ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္ထိ တစ္လသာ ကထိန္သကၤန္းကို အလွဴခံခြင့္ ရိွ၏။ ႏွစ္ထပ္ (ဒုကုဋ္)၊ အေပၚ၀တ္ ဧကသီႏွင့္ ေအာက္ပိုင္း၀တ္ သင္းပိုင္ဟူ၍ သကၤန္းသံုးထည္အနက္ တစ္ထည္တည္းျဖင့္သာ ကထိန္ခင္း ရပါသည္။

ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ သီတင္း၀ါလကြၽတ္၍ ပ၀ါရဏာျပဳၿပီးေသာ္ ျမတ္ဗုဒၶအား ဖူးေျမာ္ရန္ သာ၀တိၳၿမိဳ႕သို႔ လာၾကစဥ္ လမ္းခရီး၌ မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းသျဖင့္ သကၤန္းတို႔သည္ ေရ၊ ရႊံ႕ညြန္တို႔ျဖင့္ စိုရႊဲေပက်ံလ်က္ ေရာက္လာၾကၿပီး ဖူးေျမာ္ၾကရ၏။ သကၤန္းသံုးထည္ေဆာင္ ရဟန္းမ်ားျဖစ္ၾက၍ လဲစရာ အပိုသကၤန္း မရိွ။ သကၤန္းေၾကာင့္ ပင္ပန္းဆင္းရဲသည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ကထိန္ခင္းရန္ ခြင့္ျပဳေတာ္ မူပါသည္ . . . . .

ထိုသကၤန္း သံုးထည္မွတစ္ပါး အျခားအ၀တ္တို႔ျဖင့္ ကထိန္မခင္းေကာင္းပါ။ ကထိန္ခင္းရန္ ဥပါယ္တံမ်ဥ္ျဖင့္လည္း အလွဴမခံေကာင္း။ သဒၶါတရား သူ႔အလိုအေလ်ာက္ ေပၚေပါက္ပါမွ အလွဴခံခြင့္ ရိွပါသည္။ မိုးေပၚက် သဒၶါတရား ျဖစ္၏။

ယေန႔ေခတ္တြင္ ႏိႈးေဆာ္စာျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ရဟန္းေတာ္မ်ားကိုယ္တိုင္ အလွဴခံ မ႑ပ္တို႔၌ထိုင္လ်က္ အလွဴခံေနၾကျခင္းကို လည္းေကာင္း ေရွာင္ၾကဥ္ၾကရပါမည္။ ေက်ာင္းအက်ဳိးေဆာင္ ကပိၸယတို႔ျဖင့္သာ စီမံသင့္၏။ ကထိန္အလွဴရရန္ သံဃာ့ပေယာဂ လံုး၀မပါေစအပ္။

ကထိန္ခင္းပံု အစီအစဥ္


(၁) "ဣမံကထိနစီ၀ရံ သံဃႆ ေဒမ၊ ဣမိနာစီ၀ေရန သံေဃာကထိနံအတၳတု" ဤကထိန္လ်ာ သကၤန္းကို သံဃာေတာ္အား လွဴဒါန္းပါ၏။ သံဃာေတာ္သည္ ဤသကၤန္းျဖင့္ ကထိန္ခင္းေတာ္မူပါ ဘုရား" ဟု သံဃာကိုသာ ရည္မွန္း၍ လွဴဒါန္းပါမွ ကထိန္အလွဴ ေျမာက္၏။ ရင္းႏွီးေသာ ရဟန္းတစ္ပါးကို ရည္မွန္း၍ ကထိန္သကၤန္း မလွဴဒါန္းအပ္။


(၂) ကထိန္သကၤန္းသည္ အလွဴခံၿပီး႐ံုမွ်ျဖင့္ မၿပီး။ ကံေဆာင္ၾကရပါသည္။ ကထိန္အလွဴရွင္ လွဴဒါန္းေသာ သကၤန္းကို အလွဴခံၿပီးေနာက္ သံဃာငါးပါး ဗဒၶသိမ္ အတြင္းသို႔ စုေ၀းေစၾကၿပီး၊ "အရွင္ဘုရားတို႔၊ သံဃာေတာ္၌ ကထိန္သကၤန္း ျဖစ္ေပၚပါသည္။ ထိုသကၤန္းကို (ဦးေတေဇာ)ကို ေပးအပ္ပါသည္ ဘုရား။ သံဃာေတာ္သည္ ထိုသို႔ေပးအပ္သည္ကို သေဘာတူပါဘုရား။ သံဃာေတာ္ကို သိေစအပ္ပါသည္ ဘုရား" ဟု အဓိပၸါယ္ရိွေသာ ဉတိၱဒုတိယကမၼ၀ါစာျဖင့္ သံဃာက ေပးရ၏။

 ကထိန္သကၤန္းရေသာ သံဃာကို ကထိန္ခံသံဃာဟု ဆို၏။ ကထိန္ခံရာ၌ သကၤန္းရွားပါးေသာ ရဟန္းကို ဦးစြာေရြးခ်ယ္၍ ေပးရပါမည္။ သံဃာအားလံုး သကၤန္းမ်ား ျပည့္စံုေနေသာ္ မေထရ္ႀကီးအား ေပးၾကရ၏။ ထိုသို႔ သံဃာေတာ္ကို သိေစကာ သကၤန္းေပးၿပီးေနာက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ေနရာတြင္ ေက်ာင္းတိုက္၀ါဆို သံဃာအားလံုး စုေ၀းၾကလ်က္ ကထိန္ကို ဤသုိ႔ခင္းၾကရ၏။


(၃)အလွဴခံထား သံဃာသည္ ယခင္ရိွႏွင့္ၿပီးေသာ သကၤန္းကို "ဣမံ စီ၀ရံ ပစၥဳဒၶရာမိ" ဟုဆို၍ ပစၥဳဒၶဳိရပ္ျပဳ (စြန္႔ပယ္) ရ၏။


(၄) အလွဴခံအပ္ေသာ သကၤန္း၏ ေထာင့္စြန္းတစ္ေနရာ၌ ဥေဒါင္းမ်က္စိ(၀ါ) ၾကမ္းပိုးေက်ာက္ကုန္း ပမာဏရိွေသာ အေျပာက္စက္ကေလး ထိုးအပ္၏။ ယင္းကို ကပၸဗိႏၵဳ ထိုးသည္ဟု ေခၚဆို၏။


(၅) ထို႔ေနာက္ ဣမံ သဃၤာဋႎ (ဥ တၱရာသဂႍ၊ အႏၲရ၀ါသကံ) အဓိ႒ာမိ "ဤသကၤန္းႀကီး (ဧကသီ၊ သင္းပိုင္)ကို မိမိပိုင္ သကၤန္းႀကီးဟူ၍ ေဆာက္တည္ပါ၏ဟု ဆိုလ်က္ အဓိ႒ာန္ တင္ရ၏။


(၆) သကၤန္းရထားေသာ သံဃာသည္ ကထိန္ခင္းမည့္ သကၤန္းကို ကိုင္လ်က္ "ဣမယာ သဃၤာဋိယာ ကထိနံ အတၳရာမိ" "ဤႏွစ္ထပ္ သကၤန္းႀကီးျဖင့္ ကထိန္ခင္းပါ၏" ဟူ၍ သံုးႀကိမ္ဆိုရပါမည္။ (အေပၚ၀တ္ ဧကသီျဖင့္ ခင္းမည္ဆိုလွ်င္ "ဣမိနာ ဥတၱရာသေဂၤန" ဟု၊ သင္းပိုင္ျဖစ္က "ဣမိနာ အႏၲရ၀ါေသန" ဟု ေျပာင္းလြဲဆိုရပါမည္။)


(၇) ထို႔ေနာက္ "အတၳတံ ဘေႏၲသံဃႆ ကထိန ဓမိၼေကာ ကထိ နတၳေရာ အႏုေမာဒထ" ဟူ၍ ႏႈတ္ျမြက္အႏုေမာဒနာ ျပဳေစရပါမည္။


(၈) သံဃာေတာ္မ်ားကလည္း "အတၳတံ ဘေႏၲ သံဃႆ ကထိနံ ဓမၼိေကာ ကထိနတၳေရာ အႏုေမာ ဒါမ" ဟုဆိုကာ ႏႈတ္ျမြက္အႏုေမာဒနာ ျပဳၾကရပါမည္။ အရွင္ဘုရားတို႔ သံဃာေတာ္အား တရားႏွင့္ယွဥ္ေသာ ကထိန္ကို ခင္းအပ္ပါၿပီ၊ သံဃာေတာ္မ်ား ၀မ္းေျမာက္ေတာ္ မူပါဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ သံဃာေတာ္မ်ားလည္း ၀မ္းေျမာက္ပါသည္" ဟူ၍လည္းေကာင္း အျပန္အလွန္ ဆိုျၾကျခင္းျဖစ္၏။

ဤကိစၥ ရွစ္မ်ဳိးကို ၀ိနည္းကံႏွင့္အညီ ေန႔ခ်င္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ျခင္းကို ကထိန္ခင္းျခင္းဟု ေခၚဆိုပါသည္။ ေန႔ျခင္းၿပီး မေဆာင္ရြက္လွ်င္ ညဥ့္လြန္ကထိန္သည္ သိုးသြားသကဲ့သို႔ျဖစ္၍ ကထိန္မေျမာက္ေတာ့။

 ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ မသိုးသကၤန္းရက္ ၿပိဳင္ပြဲကို ေတြ႔ရစဥ္

ဉတ္ကမၼ၀ါစာျဖင့္ ေပးအပ္သည္ကို အစြဲျပဳ၍ ကထိန္သကၤန္းကို "ဉတ္သကၤန္း" ဟု ေခၚဆိုျခင္း ျဖစ္၏။ လူမ်ားေျပာေနသကဲ့သို႔ "ညႇပ္မႀကီးသကၤန္း" မဟုတ္။ လူမ်ားက ကထိန္ခင္းျခင္း မဟုတ္။ လူမ်ားက ကထိန္ခင္းႏိုင္ရန္ သကၤန္းလွဴဒါန္းျခင္းမွ်သာျဖစ္ၿပီး သံဃာေတာ္မ်ားက ကထိန္ခင္းၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။


ကထိန္ခင္းရာ၌ သကၤန္းတစ္ထည္သာျဖစ္လ်က္ ယေန႔ေခတ္တြင္ သကၤန္းအေျမာက္အျမား အလွဴခံေနၾကျခင္းသည္ ေက်ာင္းတိုက္၌ သံဃာအမ်ားအျပား ရိွေသာေၾကာင့္ ကထိန္၏ အျခံအရံ သကၤန္းအျဖစ္ အလွဴခံျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အႏုေမာဒနာ ျပဳၾကေသာ သံဃာေတာ္တို႔အား ခြဲေ၀လွဴဒါန္း ရပါမည္။


သီးမ်ဳိးစံု ပေဒသာပင္မ်ား လွဴဒါန္းၾကျခင္းမွာ အရွင္မဟာကႆပ ေလ်ာင္းလ်ာ နႏၵလုလင္ ျဖစ္စဥ္က ပေစၥကဗုဒၶါ အရွင္ျမတ္တစ္ပါး ပံ့သကူအ၀တ္ကို ဆြဲဆန္႔ၿပီး သကၤန္းခ်ဳပ္ ေနသည္ကို ျမင္သျဖင့္ "အ၀တ္က မေလာက္လို႔ ဆြဲဆန္႔ၿပီး သကၤန္းခ်ဳပ္ေနရဟန္တူရဲ႕" ဟု သဒၶါေပါက္၍ မိမိ၌ပါလာေသာ ေရလဲပုဆိုးကို ဆက္စပ္သကၤန္းခ်ဳပ္ရန္ လွဴဒါန္းခဲ့ဖူး၏။ ေနာင္တြင္ ရွင္ဘုရင္ျဖစ္၊ ထိုသကၤန္းအတြက္ ေရလဲပုဆိုး လွဴဒါန္းခဲ့သည့္ ကုသိုလ္ေၾကာင့္ တိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ႏူးည့ံေသာ အ၀တ္မ်ားသီးသည့္ ပေဒသာပင္မ်ား ယေန႔ေခတ္တြင္ အထည္စက္႐ံုႀကီးမ်ားကဲ့သို႔ ေပၚေပါက္လာသတဲ့။ ထိုကို ရည္မွန္းၿပီး ပေဒသာပင္မ်ားလည္း ကထိန္တြင္ လွဴဒါန္းေလ့ ျပဳခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ဟန္တူပါသည္။


အခ်ဳိ႕ဒကာ၊ ဒကာမမ်ားေျပာၾက၏ "ညႇပ္မႀကီးသကၤန္း လွဴပါမွ ပိုၿပီးအက်ဳိးမ်ားသည္" ဟု အယူအဆလည္း မမွန္ကန္ပါ။ ျမတ္ဗုဒၶက ထိန္ခြင့္ျပဳျခင္းသည္ သံဃာေတာ္အား သကၤန္းျပည့္စံု မွ်တေစရန္ ျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ အရံ (အာနိသင္) သကၤန္းမ်ားသည္လည္း သံဃာေတာ္အားေလ်ာ္ေသာ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာေၾကာင့္ ဉတ္သကၤန္း လွဴဒါန္းသူ ကဲ့သို႔ပင္ အက်ဳိးမ်ားသည္သာ။ အက်ဳိးေပးေလ်ာ့က်ျခင္း မရိွႏိုင္။ (၀ိနယာလကၤာရဋီကာ)

ကထိန္သကၤန္းကို သကၤန္းရွားပါးေသာ ရဟန္းကို ဦးစားေပး ေရြးခ်ယ္ေပးရသည္ကို ၾကားဖူးနား၀ ရိွၾကကုန္ေသာ တခ်ဳိ႕ဒကာ၊ ဒကာမတို႔သည္ ပစၥည္းေလးပါး ႏြမ္းပါးၾကကုန္ေသာ သံဃာတို႔ကို ပို၍ ကထိန္ခင္းလိုၾက၏။

သံဃာေတာ္အား ပစၥည္းေလးပါး ျပည့္စံုေစရန္ ကထိန္ကို ျမတ္ဗုဒၶ ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ဟူေသာ စကားကို သေဘာေပါက္ပါက မိမိ ကထိန္အလွဴသည္ သံဃာေတာ္ႏွင့္ ဗုဒၶသာသနာအား အက်ဳိးမ်ား၊ မမ်ားခ်င့္ခ်ိန္ၿပီး ကထိန္အလွဴ လွဴဒါန္းၾကရပါမည္။

ကထိန္အာနိသင္ (၅)


(၁) အနာမႏၲစာရ-ထင္ရွားရိွေသာ ရဟန္းကို မပန္ၾကားမူ၍ ေန႔လယ္အခ်ိန္ အရပ္ထဲသို႔ သြားလာႏုိင္ျခင္း အက်ဳိး။

(၂) အသမာဒါနစာရ-အဓိ႒ာန္ တင္ထားအပ္ေသာ သကၤန္းသံုးထည္ကို မေဆာင္ယူမူ၍ သြားလိုရာ အရပ္တို႔သို႔ သြားလာႏိုင္ျခင္း အက်ဳိး။

(၃) ယာ၀ဒတၳစီ၀ရ- ရရသမွ်ေသာ သကၤန္းတို႔ကို အဓိ႒ာန္၀ိကပၸနာ မျပဳဘဲ အလိုရိွသေလာက္ထား၍ သံုးေဆာင္ႏိုင္ျခင္း အက်ဳိး။

(၄) ဂဏေဘာဇန- မအပ္စပ္ေသာ ပင့္ဖိတ္ျခင္းမ်ဳိးျဖင့္ ပင့္ဖိတ္အပ္ေသာ ဆြမ္းကိုသိလ်က္ ေလးပါး၊ ေလးပါးအထက္ စုေပါင္းအလွဴခံျခင္း အက်ဳိး။

(၅) ေယာတတၳစီ၀႐ုပၸါဒ-ကထိန္ခင္းရာ ေက်ာင္းတိုက္၌ ျဖစ္ေပၚရရိွလာသမွ် သကၤန္း အစရိွသည္တို႔ကို ကထိန္ခင္းေသာ ေက်ာင္းတိုက္ရိွ သံဃာတို႔သာ သံုးစြဲခြင့္ရႏိုင္ျခင္း အက်ဳိးတို႔ ျဖစ္ပါသည္။


ရဟန္းေတာ္မ်ားကို ဆြမ္းဖိတ္ေသာအခါ "အရွင္ဘုရား၊ မနက္ျဖန္ တပည့္ေတာ္တို႔အိမ္ ဆြမ္းဘုဥ္းေပးၾကြပါ။ ေခါက္ဆြဲဆြမ္းဘုဥ္းေပးၾကြပါ။ မုန္႔ဆြမ္းဘုဥ္းေပးၾကြပါ" ဟူ၍ ေဘာဇဥ္မ်ားကို ဆြမ္းအမည္တပ္ ပင့္ပါမွ သံဃာေတာ္မ်ား ၾကြေရာက္ဘုဥ္းေပးေကာင္း၏။ အကယ္၍ အလွဴရွင္က "အရွင္ဘုရား မနက္ျဖန္ ထမင္းသံုးေဆာင္ရေအာင္၊ ေခါက္ဆြဲဘုဥ္းေပးၾကြပါ။

ၾကာဆံဘုန္းေပးၾကြပါ" ဟူ၍ ဆြမ္းအမည္ မတပ္ဘဲပင့္လွ်င္ သံဃာေတာ္မ်ား ၾကြေရာက္မဘုဥ္းေပးေကာင္း။ သြားေရာက္ဘုဥ္းေပးပါက ဂဏေဘာဇန သိကၡာပုဒ္ႏွင့္ ပရမၸရသိကၡာပုဒ္တို႔အရ ပါစိတ္အာပတ္ သင့္ပါသည္။ ပင့္ဖိတ္နည္း မမွန္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ကထိန္ခံထားပါက တေပါင္းလျပည့္တိုင္ ထိုသိကၡာပုဒ္တို႔ေၾကာင့္ အာပတ္မသင့္ေတာ့။ ၾကြေရာက္ဘုဥ္းေပးေကာင္း၏။


အက်ဳိးငါးမ်ဳိးကို ကထိန္ခံသံဃာ၊ အႏုေမာဒနာ ျပဳၾကကုန္ေသာ သံဃာေတာ္မ်ားသည္ ကထိန္ခင္းသည့္ ေန႔မွစ၍ တေပါင္းလျပည့္တိုင္ေအာင္ ခံစားရပါသည္။ ဆိုင္ရာသိကၡာပုဒ္တို႔ေၾကာင့္ အာပတ္မသင့္။

ကထိန္ကုသိုလ္ရွင္တို႔ ရအပ္ေသာ အက်ဳိး


ေရွးဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားက ရဟန္းေတာ္မ်ား ရရိွအပ္ေသာ အက်ဳိးငါးပါးႏွင့္ အလားတူစြာေသာ အက်ဳိးတရားမ်ားကို ကထိန္သကၤန္း ကုသိုလ္ရွင္မ်ားလည္း ရရိွႏုိင္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါ လကၤာအရ သိရပါသည္။
လကၤာ။  ။ ေႏွာင္ဖြဲ႕လြတ္ေျမာက္၊ မေပ်ာက္ဥစၥာ၊ အစာဆိပ္ကင္း၊ စိုးမင္းပိုင္သလို၊ လိုတိုင္းရသည္၊ ငါး၀ကထိန္ လွဴက်ဳိးတည္း။

(၁) အေႏွာင္အဖြဲ႕လြတ္ေျမာက္ျခင္း၊
(၂) မိမိပိုင္ပစၥည္းမ်ား ရန္သူမ်ဳိး ငါးပါးေၾကာင့္ မေပ်ာက္ပ်က္ျခင္း၊
(၃) စားေသာက္သမွ် အာဟာရတို႔ အစာေက်ညက္ကာ အစာအဆိပ္ မသင့္ျခင္း၊
(၄) မိမိပုိင္ပစၥည္း စိတ္တိုင္းက် စီမံပိုင္ခြင့္ရိွျခင္း၊
(၅) လိုအပ္ေသာ ပစၥည္းကို လိုအပ္ေသာ အခ်ိန္တိုင္း၌ မဆိုင္းမတြ ရရိွႏိုင္ျခင္း အက်ဳိးတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

၀ိနည္းကံႏွင့္ ဆက္စပ္ေဆာင္ရြက္ အပ္ေသာေၾကာင့္ ကထိန္သကၤန္း လွဴဒါန္းျခင္းသည္ မဂ္ဖိုလ္တိုင္ေအာင္ အက်ဳိးေပးခိုင္မာ လွပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လွဴကထိန္သကၤန္းျဖင့္ မဂ္လမ္းသို႔ ဆုပန္ရြယ္လ်က္ လွဴဒါန္းႏိုင္ၾက ပါေစေၾကာင္း အသိေပး ေရးသားအပ္ပါသည္။


အရွင္ပညာ သီဟာဘိ၀ံသ (တရားဦးဓမၼစၾကာ)
by http://www.first-11.com

ရဟန္းစားေသာ ဆြမ္းတနပ္

 ရဟန္းစားေသာ ဆြမ္းတနပ္

ေရွးအခါကရြာတစ္ရြာတြင္ တိႆအမည္ရွိေသာ သူဆင္းရဲတစ္ေယာက္ရွိသည္။ ထုိသူဆင္းရဲတြင္ ဇနီးႏွင့္သမီးလည္း ရွိ၏။ တစ္ေန႔ေသာအခါထုိရြာသူရြာသား အေပါင္းတုိ႔သည္ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္၍ သံဃာေတာ္တုိ႔ကုိ ပင့္ဖိတ္ကာ အသီးသီးအလွည့္က် ဆြမ္းေလာင္းၾက၏။ တိႆတုိ႔အလွည့္သုိ႔ ေရာက္ေသာအခါ ဆင္းရဲလွေသာေၾကာင့္ ဆြမ္းေကာင္းမကပ္ႏုိင္။ ပုန္းရည္ဖတ္ကုိသာ ေလာင္းလွဴႏုိင္ၾကသည္။

ထုိအခါသံဃာေတာ္တုိ႔သည္ ပုန္းရည္ဖတ္ကုိ မသုံးေဆာင္။ ရြာစြန္၌ စြန္႔ပစ္ထားခဲ့ၾကသည္။ ထုိအေၾကာင္းကုိ တိႆ သိေသာ္ စိတ္မခ်မ္းမသာျဖစ္မိ၏။

‘‘ငါတုိ႔၏ ဆြမ္းမွာ ညံ့ဖ်င္းလွသျဖင့္ သံဃာတုိ႔ မသုံးေဆာင္ႏုိင္ပါတကား’’ ဟု ဇနီးႏွင့္သမီးကုိ ေျပာျပသည္။ ထုိ႔ေနာက္ သမီးအား ‘‘ခ်စ္သမီး၊ သူေဌးအိမ္တြင္ ညည္းကုိ အသျပာငါးရာျဖင့္ အေပါင္ထား၍ ႏုိ႔စားႏြားမတစ္ေကာင္ ဝယ္ပါရေစ၊ သံဃာတုိ႔ကုိ ႏုိ႔ဆြမ္းလွဴရေသာ္ လြန္စြာ အက်ဳိးရွိလိမ့္မည္’’ ဟု ဆုိ၏။

သမီးကလည္း ‘‘ေကာင္းပါျပီဖခင္’’ ဟုဆုိကာ အၾကည္တသာ လက္ခံ၏။ သုိ႔ျဖင့္ တိႆသည္ သူေဌးထံ သမီးကုိအေပါင္ထားကာ ႏုိ႔စားႏြားမ ဝယ္၍ ဇနီးအားအပ္ႏွံကာ မွာၾကားခဲ့သည္။

‘‘ရွင္မ၊ ဤႏုိ႔စားႏြားမကုိ ႏုိ႔ညွစ္၍ သံဃာေတာ္တုိ႔အား မျပတ္ လွဴဒါန္းပါ။ ငါကား သမီးကုိ ေရြးရန္ အျခားတစ္ျမဳိ႔သုိ႔ သြား၍ အလုပ္လုပ္ကုိင္ကာ ေငြရွာေတာ့မည္’’ ဟုဆုိသည္။

ထုိ႔ေနာက္ အျခားျမဳိ ႔တစ္ျမဳိ ႔ သုိ႔သြားေရာက္အလုပ္လုပ္ကိုင္ရာ ကံအားေလ်ာ္စြာျဖင့္ အလုပ္ရရွိျပီး ၆ လခန္႔အၾကာတြင္ အသျပာငါးရာ စုေဆာင္းမိေသာအခါ မိမိရြာသုိ႔ ျပန္လာခဲ့၏။ လမ္းခရီးတြင္ ေန႔ညမျပတ္ တရားဘာဝနာ စီးျဖန္းေသာ ရဟန္းတစ္ပါးႏွင့္ေတြ႔ကာ စကားေျပာၾကလွ်က္ အတူလာခဲ့ၾကေလသည္။ အခ်ိန္တန္၍ ေနကုိေမွ်ာ္ၾကည့္ေသာ္ မြန္းတည့္ခါနီးျဖစ္ေနေလသည္။

တိႆက ရဟန္းေတာ္အား ‘‘အရွင္ဘုရား၊ ဆြမ္းပါ၏ေလာ’’ ဟု ေမးေလွ်ာက္ရာ ရဟန္းေတာ္ကလည္း ‘‘ဆြမ္း မပါ’’ ဟူ၍ ဆုိ၏။ တိႆလည္း ‘‘အရွင္ဘုရား၊ သည္ေနရာတြင္ ေခတၱ ေစာင့္ဆုိင္းေတာ္မူပါ။ တပည့္ေတာ္ ဆြမ္းသြားရွာပါမည္’’ ဟုဆုိလုိက္ေလသည္။ထုိ႔ေနာက္ ဆြမ္းသြားရွာရာ တစ္ေနရာတြင္ ေယာက်ၤားတစ္ေယာက္ကုိ ေတြ႔သည္။ ထုိေယာက်ၤားသည္ ထမင္းထုပ္ကုိ ထမ္းလွ်က္လာေလသည္။ တိႆက ‘‘အေဆြ ထမင္းထုပ္ကုိ ေရာင္းပါ’’ ဟု ေတာင္းပန္ရာ

ထုိေယာက်ၤားက ‘‘အသင္ အသျပာမည္မွ် ေပးမည္နည္း’’ ဟုေမးသည္။တိႆက ‘‘တစ္အသျပာေပးမည္’’ ဟုဆုိ၏။ ေယာက်ၤားက ‘‘မေရာင္းႏုိင္’’ ဟုဆုိ၏။ တိႆလည္း တစ္ဆင့္၊တစ္ဆင့္ တက္၍ ေပးသည္။ ေနာက္ဆုံး၌ အသျပာငါးရာကုိ ပုံ၍ေပးကာ ‘‘အေဆြ ငါ့၌ သည့္အျပင္ဘာမွ်မပါ။ ေရာင္းပါေတာ့’’ ဟူ၍ ေတာင္းပန္ရာ ထုိေယာက်ၤားလည္း အသျပာငါးရာကုိယူကာ ထမင္းထုပ္ကုိေပးလုိက္သည္။

တိႆလည္း ရဟန္းေတာ္ထံ အေဆာတလ်င္ျပန္ေပးလာခဲ့ျပီး ဆြမ္းကုိကပ္ေလ၏။ ရဟန္းေတာ္လည္း ဆြမ္းဘုဥ္းေပးျပီးလွ်င္ ခရီးဆက္၍ လမ္းတြင္ ဆြမ္းမည္သုိ႔ရခဲ့သည္ကုိ ေမးေတာ္မူသည္။ တိႆကလည္း သမီးကုိေရြးရန္ ၆လတုိင္ အသျပာငါးရာရေအာင္ ရွာေဖြစုေဆာင္းရပုံ၊ အဆင့္ဆင့္တက္၍ အသျပာငါးရာလုံးေပးကာ ထမင္းထုပ္ကုိဝယ္ယူခဲ့ပုံ၊ ဆြမ္းကပ္ခြင့္ရသျဖင့္ ဝမ္းသာၾကည္ႏူးရပုံတုိ႔ကုိ ေလွ်ာက္ထားေလသည္။

ရဟန္းေတာ္လည္း ‘‘အံ့ဖြယ္ျပဳႏုိင္ခဲေသာ ေကာင္းမႈကုိျပဳသည့္ ေယာက်ၤားေပတကား။ သည္ေယာက်ၤားကုိ အက်ဳိးျဖစ္ေအာင္ ငါေဆာင္ရြက္မွ သင့္ေတာ့မည္’’ ဟု ၾကံရြယ္ေတာ္မူသည္။ သုိ႔ႏွင့္ တိႆေနထုိင္ရာ အရပ္ကုိ ေမးျမန္းေတာ္မူ၍ တိႆကလည္း ေမးျမန္းခ်က္ကုိ က်နစြာလိပ္စာႏွင့္တကြေမးျမန္းခ်က္မ်ားအားေလွ်ာက္ထား၍ ‘‘အရွင္ဘုရား၊ ခရီးၾကဳံလွ်င္ တပည့္ေတာ္ထံ ဝင္ေတာ္မူခဲ့ပါ’’ ဟု ေလွ်ာက္ထားလုိက္သည္။

သုိ႔ျဖင့္ ရဟန္းေတာ္လည္း လမ္းခုလပ္တြင္ လမ္းခြဲ၍ မင္းေနျပည္ေတာ္ရွိရာသုိ႔ ဆက္လက္ ၾကြျမန္းေတာ္မူသည္။ တိႆလည္းရြာသုိ႔ ျပန္ခဲ့ေလ၏။ ရဟန္းေတာ္သည္ မင္းေနျပည္ေတာ္သုိ႔ ေရာက္ေသာအခါ မင္းဆရာေတာ္ သီတင္းသုံးရာ ေက်ာင္းေတာ္သုိ႔ ဝင္ေရာက္တည္းခုိသည္။ မင္းဆရာေတာ္လည္း ရဟန္းေတာ္၏ ရုပ္လကၡဏာကုိ ၾကည့္ကာ ‘‘အလြန္အက်င့္ျမတ္ေသာ ရဟန္းေပတည္း’’ ဟုဆုိကာ ေက်ာင္းဦး၌ ထားသည္။ ျမတ္ေသာ ေနရာကုိေပးသည္။

ရဟန္းေတာ္သည္ ညဥ္႔သုံးယံပတ္လုံး ကမၼဌာန္းကုိ ၾကဳိးစားအားထုတ္ျပီး အရုဏ္မတက္မီပင္ အရဟတၱဖုိလ္သုိ႔ ေရာက္၍ ရဟႏာၱ ျဖစ္သြားသည္။ အရုဏ္တက္ေသာအခါ မင္းဆရာေတာ္အား ေခၚ၍ ‘‘ငါ့ရွင္၊ ငါကား သက္တမ္းကုန္ျပီ။ ပရိနိဗၺာန္ ျပဳေတာ့မည္။ ငါႏွင့္ ပတ္သတ္၍ အေရးအေၾကာင္း ေပၚလာလွ်င္ ငါ့ဒါယိကာ တိႆကုိေခၚ၍ ေဆာင္ရြက္ပါ၊ ထုိသူ႔ကုိခုိင္းလွ်င္ လုိတုိင္းျပည့္လိမ့္မည္’’ ဟုမွာၾကားကာ တိႆ၏ေနရပ္ကုိ ေျပာျပီး အရုဏ္ရင့္ေသာအခါ ပရိနိဗၺာန္ ျပဳေလသည္။

မင္းဆရာေတာ္လည္း ရဟႏာၱျမတ္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳေၾကာင္း မင္းကုိ အေၾကာင္းၾကားသည္။ မင္း၊ မွဴးမတ္၊ သူေဌး၊ သူၾကြယ္ အေပါင္းတုိ႔လည္း သတင္းၾကား၍ ေရာက္လာၾကျပီး ရဟန္းေတာ္အတြက္ တင့္တယ္ေသာၾကာကလပ္ေတာ္ ကုိလုပ္ျပီးလွ်င္ ရဟန္းေတာ္၏ အေလာင္းေတာ္ကုိ တင္မည္ျပဳသည္။ ထုိအခါ တင္၍မရ။ မ ၍ မၾကြပဲ ေက်ာက္စာတုိင္ကဲ့သုိ႔ ခုိင္ျမဲေနသည္။

သည္တြင္ မင္းဆရာေတာ္က ရဟန္းေတာ္ပရိနိဗၺာန္ မျပဳမီ မွာခဲ့ေသာစကားကုိ သတိရသြားသည္။ ‘‘ရဟန္းေတာ္၏ ဒါယိကာ တိႆကုိ ေခၚ၍ ေဆာင္ရြက္ခုိင္းလွ်င္ သင့္ေပလိမ့္မည္’’ ဟုဆုိကာ တိႆ၏ေနရပ္သုိ႔ အေခၚလႊတ္ခုိင္း၏။ တိႆ ေရာက္လွ်င္ ဘုရင္က ‘‘ဟယ္ တိႆ၊ သင့္ဆရာဟုတ္ပါ၏ေလာ ၾကည့္ေလာ့’’ ဟု အေလာင္းေတာ္ကုိျပရာတိႆလည္း မ်က္ႏွာေတာ္ အားဖူးေတြ႔ျပီး ဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ေလွ်ာက္တင္ကာ ငုိယုိရွာ၏။

 မင္းက တိႆႏွင့္ မည္သုိ႔မည္ပုံ ဆရာ၊ ဒကာ ျဖစ္ရသည္ကုိေလွ်ာက္တင္ေစျပီး အေလာင္း ေတာ္အား မတင္ႏုိင္ရန္ ခ်င့္ခ်ိန္ကာ တိႆကုိ အသျပာ တစ္ေထာင္ေပး၍ အေလာင္းေတာ္က မတင္ေစရာ မ၍ မရေပ။ ထုိအခါ အသျပာ တစ္ဆင့္၊တစ္ဆင့္တက္၍ ေပးကာမေစ၏၊ ေနာက္ဆုံး အသျပာတစ္ေသာင္း စုပုံေပးေသာအခါတြင္မွ အေလာင္းေတာ္သည္ တိႆလက္ႏွင့္ထိရုံမွ်ႏွင့္ သစ္ရြက္ေျခာက္ပမာ ေပါ့ပါးစြာ ၾကာကလပ္ေပၚသုိ႔ ေရာက္ရွိသြားေလသည္။

မင္းလည္း တိႆအား မယားႏွင့္ သမီးတုိ႔ပါ ေခၚေစ၍ အစားအေသာက္၊ အဝတ္တန္ဆာေပး၍ အေလာင္းေတာ္ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေစသည္။ မင္းႏွင့္တကြ မွဴးမတ္၊ သူေဌး၊ သူၾကြယ္ တုိ႔လည္း ရဟန္းေတာ္၏ရုပ္အေလာင္းအား တလားၾကီး၊ တလားငယ္၊ ျပသာဒ္ ရထားတုိ႔ လုပ္ေဆာင္ေပးျပီး အေလာင္းေတာ္ကုိ တလားထက္သုိ႔တင္ျပန္ရာ မ၍ မရျပန္ျဖစ္ေလ၏၊ ေရွးနည္းတူစြာ တိႆအား အသျပာ တစ္ဆင့္၊ တစ္ဆင့္ တုိး၍ ခုိင္းေစမွသာ အေလာင္းေတာ္ကုိ တလားအထက္သုိ႔ တင္ႏုိင္ေလသည္။

အေလာင္းေတာ္ကုိ သၿဂဳႌလ္ျပီးေသာ အခါတြင္ကား တိႆသည္ အသျပာ သုံးကုေဋ ေျခာက္သန္းရရွိကာ ခ်က္ခ်င္းပင္ သူေဌးၾကီး ျဖစ္သြားေလသည္။ မင္းလည္း တိႆ၏ ျပဳႏုိင္ခဲေသာ ကုသုိလ္အား ခ်ီးေျမွာက္ကာ သူၾကြယ္ဘြဲ႔ေပးေစသည္။ ရဟန္းေတာ္၏ ဓါတ္ေတာ္မ်ားအားလည္း ေစတီတည္၍ ကုိးကြယ္ထားေလသည္။

မင္းယုေဝ

ခြင့္လႊတ္တယ္ ဆုိတာ

ခြင့္လႊတ္တယ္ ဆုိတာ

တစ္ကယ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္တစ္ခုကုိ ေျပာျပမယ္။ ဒါက အေမရိကမွာျဖစ္ခဲ့တာ။ ဒကာမၾကီး တစ္ေယာက္ရဲ ့တစ္ဦးတည္းေသာ သမီးကုိ လူတစ္ေယာက္က သတ္လုိက္တယ္။ သူ ့မွာ ဒီသမီးတစ္ေယာက္ထဲ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ခ်စ္စရာရွိတာေနာ္။ အဲဒီသမီး အသတ္ခံလုိက္ရေတာ့ အဲဒီ ဒကာမၾကီးမွာ အၾကီးအက်ယ္စိတ္ဆင္းရဲ ရတယ္။ သူ ့ရဲ ့ဆံုးရႈံးမႈက ဘယ္လုိမွ အစားထုိးလုိ ့မရႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ပစၥည္းဆံုးရႈံးတာက ျပန္ရွာရင္ရႏုိင္ေသးတယ္။ သမီးအသတ္ခံရတာ ဘယ္လုိမွ ျပန္အစားထုိးလုိ ့ မရႏုိင္ဘူး။ အဲဒီဒကာမၾကီးက ပညာလည္းတတ္ ၊ ပစၥည္းဥစၥာလည္းခ်မ္းသာတဲ့ သူျဖစ္တယ္။ 

သူကေရွ့ေနေကာင္းေကာင္းဌားျပီးေတာ့ သူ ့သမီးကုိ သတ္တဲ့သူကုိ ေသဒဏ္အျပစ္ေပးေအာင္ တရားရံုးမွာစြဲခ်က္တင္တယ္။ အဲဒီျပည္နယ္မွာ ေသဒဏ္အျပစ္ဆုိတာ မရွိဘူး။ အလြန္ဆံုး ေထာင္ဒဏ္တစ္သက္ပဲ ရွိတယ္။ သတ္တဲ့သူဟာ ေထာင္ဒဏ္တစ္သက္က်သြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ ဒကာမၾကီးဟာ ဘယ္လုိမွ မေက်နပ္ႏုိင္ဘူး။ သူ ့သမီးကုိ သတ္တဲ့သူေသမွပဲ သူေက်နပ္ႏုိင္မယ္ဆုိျပီး ဆက္ျပီးေတာ့ ၾကိဳးစားေသးတယ္။ ဒီလုိမေက်နပ္ႏုိင္တဲ့ စိတ္နဲ ့ေနလာလုိက္တာ ၁၈ ႏွစ္ၾကာတယ္။ တစ္ျခားကိစၥေတြကုိ သူေကာင္းေကာင္းမလုပ္ႏုိင္ခဲ့ဘူး။

ဒါေပမယ့္ တျဖည္းျဖည္းနဲ ့ခြင့္လြတ္ျခင္းဆုိတာကုိ သူနားလည္လာတယ္။ အသက္လည္းၾကီးလာျပီေနာ္။ ၁၈ ႏွစ္ေတာင္ၾကာသြားျပီ။ ဘ၀အေတြ ့အၾကံဳလည္းမ်ားျပီ။ တရားသေဘာေတြ သေဘာေပါက္လာတယ္။ စိတ္ထဲမွာ အဲဒီလူကုိ ခြင့္လႊတ္လုိက္တယ္။ ခြင့္လႊတ္လုိက္ျပီးေတာ့ ေထာင္ထဲကုိသြားျပီး ေတာ့ အဲဒီ သတ္တဲ့လူနဲ ့ေတြ ့တယ္။ ေတြ ့ျပီးေတာ့ "နင့္ကုိ ငါ ခြင့္လႊတ္ပါတယ္" လုိ ့တစ္ကယ္စိတ္ပါလက္ပါ ေျပာလုိက္တယ္။ တစ္ကယ္ေက်ေက်နပ္နပ္ ေျပာလုိက္တာ။ ေျပာလုိက္ေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္က်မွ သတ္တဲ့သူကလည္း ၀မ္းနည္းျပီးေတာ့ ငုိေတာ့တာပဲ။ သူ စိတ္မေကာင္းပါဘူးလုိ ့ေျပာတယ္။ သူလည္း လုပ္တုန္းက လုပ္ခဲ့ျပီးျပီေနာ္။ အခု ၁၈ ႏွစ္ေလာက္ၾကာေတာ့ သူလည္းပဲ ဒုကၡေတာ္ေတာ္ေရာက္ပါျပီ။ သူ ့ဘ၀တစ္သက္လံုး ေထာင္ထဲမွာ ေနရေတာ့မွာ။ 

တစ္ဖက္က ခြင့္လႊတ္ပါတယ္လုိ ့ေျပာေတာ့မွ လုပ္ခဲ့တဲ့သူကလည္း မွားပါတယ္ ၊ သူစိတ္မေကာင္းပါဘူးလုိ ့ေျပာတယ္။ အဲဒီဒကာမၾကီးက ေနာက္ေတာ့ ဘယ္လုိေျပာသလဲဆုိေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္အထိ သူတစ္ရက္မွ စိတ္မျငိမ္းခ်မ္းခဲ့ဘူးတဲ့။ ခြင့္မလႊတ္ႏုိင္ပါေသးတဲ့အခ်ိန္ထိ တစ္ေန ့မွ သူစိတ္ျငိမ္းခ်မ္းမႈကုိမရခဲ့ပါဘူး။ ခြင့္လြတ္ႏုိင္တဲ့အခ်ိန္ကေနစျပီးေတာ့ သူ ့စိတ္ဟာျငိမ္းခ်မ္းသြားျပီ။ လြတ္လပ္သြားျပီတဲ့။ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ ဘ၀ကုိေကာင္းေအာင္ ဘယ္လုိေနရမလဲဆုိတာ သူစဥ္းစားျပီတဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ခြင့္လႊတ္တယ္ဆုိတာ အဲဒီေလာက္အထိအေရးၾကီးတယ္။ 

ခြင့္လႊတ္တယ္ဆုိတာ ဘာလဲဆုိေတာ့ ကုိယ့္စိတ္ထဲမွာ ခံစားေနရတဲ့ဒုကၡ ၊ ကုိယ့္ႏွလံုး ကုိယ့္ရင္ထဲမွာ ခံစားေနရတဲ့ နာၾကည္းမႈ ၊ ပူေဆြးမႈ ၊ ေသာက ၊ ေဒါမနႆ ၊ မခံခ်င္စိတ္ ၊ လက္စားေခ်ခ်င္စိတ္ေတြ ၊ အဲဒါေတြကုိ သက္သာမႈရေအာင္ လုပ္လုိက္တာ။ ဘယ္သူသက္သာမႈ ရေအာင္လုပ္တာလဲဆုိေတာ့ ကုိယ့္စိတ္သက္သာမႈရေအာင္ ကုိယ္လုပ္လုိက္တာပါ။ ခြင့္လႊတ္တယ္ဆုိတာ ကုိယ့္စိတ္ကုိသက္သာမႈရေအာင္ ကုိယ္လုပ္လုိက္တာပါေနာ္။ 

ကုိယ့္စိတ္ကုိ ဒီမုန္းတီးမႈ ၊ နာၾကည္းမႈ ၊ ကလဲ့စားေခ်ခ်င္တယ္ဆုိတဲ့ အေတြးေတြက ေႏွာင္ဖြဲ ့ထားတာကုိ လႊတ္လုိက္တာပဲ။ ဘယ္သူ ့ကုိအေႏွာင္အဖြဲ ့က လႊတ္လုိက္တာလဲဆုိေတာ့ ကုိယ့္စိတ္ကုိ အေႏွာင့္အဖြဲ ့က လႊတ္လုိက္တာပါ။ အဲဒါကုိ နက္နက္နဲနဲစဥ္းစားပါ။ 

သူမ်ားအေပၚမွာ နာၾကည္းေနရတာ ၊ သူတစ္ပါးကုိ လက္စားေခ်မယ္လုိ ့ေတြးေနရတာေတြဟာ အမွန္ေတာ့ကုိယ့္ဘ၀ကုိ ပံုပ်က္ပန္းပ်က္ျဖစ္သြားေစပါတယ္။ ကုိယ္တစ္ကယ္ လုပ္သင့္တဲ့ ၊ ကုိယ့္အတြက္ အက်ိဳးရွိေစမယ့္ ကိစၥေတြကုိ လုပ္ခြင့္မရေတာ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ခြင့္လႊတ္တယ္ဆုိတာ ကုိယ့္စိတ္ကုိ လြတ္လပ္မႈေပးလုိက္တာပဲ။ ကုိယ့္စိတ္ကုိ ျငိမ္းခ်မ္းခြင့္ေပးလုိက္တာပဲ။ တစ္ကယ္ေတာ့ ကုိယ့္အက်ိဳးကုိ လုပ္လုိက္တာပါ။ သူမ်ားအက်ိဳးပါခ်င္လည္း ပါမယ္ေပါ့။ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ခ်စ္လြန္းလုိ ့အားလံုးကုိခြင့္လႊတ္ပါတယ္။ သူတုိ ့ကုိ ခြင့္မလႊတ္ႏုိင္ရင္ ကုိယ္ပဲ ခံေနရတာပဲေနာ္။ 

ျပီးေတာ့ ခြင့္လႊတ္တယ္ဆုိတာ ကုိယ္က အထက္စီးေနရာကေနျပီးေတာ့ မင္းကုိ ငါခြင့္လႊတ္တယ္ဆုိျပီး တစ္ဖက္သားကုိ အႏုိင္ယူလုိက္တာမဟုတ္ဘူး။ ခြင့္လႊတ္လုိက္တယ္ဆုိတာကုိ အႏုိင္ယူလုိက္တဲ့သေဘာထားမ်ိဳးနဲ ့လုပ္လုိ ့မရဘူး။ သူက လူဆုိး ၊ သူက မတရားတာကုိလုပ္တာ ၊ သူက သူေတာ္ေကာင္းစိတ္မရွိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ငါက သေဘာထားၾကီးၾကီးနဲ ့သူ ့ကုိခြင့္လႊတ္ပါတယ္ ဆုိျပီးေတာ့ ( one up တစ္ဆင့္ျမင့္ ) မာနစိတ္နဲ ့ခြင့္လႊတ္လုိ ့မရဘူး။ အဲဒီလုိ စိတ္မ်ိဳးဟာ လြတ္လပ္တဲ့စိတ္မဟုတ္ဘူး။ မာနၾကီးတဲ့သူဟာ ခြင့္မလႊတ္ႏုိင္ဘူး။

အျပစ္မရွိတဲ့သူကုိ အျပစ္တင္ျပီးမွ ခြင့္လြတ္တယ္ဆုိတာလည္း တစ္ကယ္ေတာ့ ခြင့္လႊတ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ အႏုိင္ယူလုိက္တာပါပဲ။ ေစတနာဆုိးနဲ ့သူတစ္ပါးကုိ ဒုကၡေရာက္ေအာင္လုပ္တဲ့သူဟာ သူ ့မွာအကုသုိလ္စိတ္ျဖစ္ေနတယ္။ သူ ့အကုသုိလ္ကုိ တစ္ျခားတစ္ေယာက္က ေပ်ာက္ေအာင္လုပ္ေပးလုိ ့မရဘူး။ You cannot escape from your kamma. ကုိယ့္ကံကုိ ကုိယ္လြတ္ေအာင္ ေျပးလုိ ့မရဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္က သူ ့ကုိခြင့္လႊတ္လုိက္တယ္ဆုိတာ သူ ့အကုသုိလ္ကုိေပ်ာက္ေအာင္လုပ္လုိက္တာမဟုတ္ဘူး။ ကုိယ့္စိတ္ထဲမွာ နာၾကည္းေနတာကုိပဲ ေပ်ာက္ေအာင္လုပ္လုိက္တာ။ 

ခြင့္လႊတ္တယ္ဆုိတာ အႏုိင္ယူလုိက္တာလည္း မဟုတ္ဘူး။ အရံႈးေပးလုိက္တာလည္း မဟုတ္ဘူး။ အထက္စီးကေနတာလည္းမဟုတ္ဘူး။ ေအာက္က်ိဳ ့တာလည္း မဟုတ္ဘူး။ 

Forgiveness is freeing up and putting to better use the energy once consumed by holding grudges , harboring resentments and nursing unhealed wounds.

ရန္ျငိဳးဖြဲ ့ေနရတာ ၊ မုန္းတီးေနရတာ ၊ မက်က္ေသးတဲ့ ဒဏ္ရာေဟာင္းေတြကုိ ျပဳစုေနရတာနဲ ့ကုန္ေနရတဲ့ အင္အားေတြကုိ ပုိျပီးေတာ့ ေကာင္းတဲ့ေနရာမွာ အသံုးျပဳႏုိင္ေအာင္ လြတ္လပ္ေအာင္ လုပ္လုိက္တာဟာ ခြင့္လႊတ္တာပဲ။

ခြင့္လႊတ္တယ္ဆိုတာ လြတ္လပ္ေအာင္လုပ္လုိက္တာပါ။ ရန္ျငိဳးထားေနရတာ စိတ္မလြတ္လပ္ဘူး။ စိတ္ဓာတ္အင္အားေတြကုိ တစ္ျခားေကာင္းတဲ့အလုပ္ေတြမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္သံုးခြင့္မရဘူး။ နာၾကည္းေနရတာ ၊ စိတ္ဆုိးေနရတာ ၊ အနာေဟာင္းေလးကုိ ျပန္ျပီးေတာ့ အနာသစ္ျဖစ္ေအာင္ အနာေဖးခြာေနရတာဟာ ကုိယ့္ရဲ ့စိတ္ဓာတ္အင္အားနဲ ့အခ်ိန္ေတြအလကားျဖစ္သြားေစတယ္။ 

အဲဒီလုိ နာၾကည္းေနရတဲ့အတြက္ စိတ္ဓာတ္အင္အားေတြ ၊ ခႏၶာကုိယ္အင္အားေတြ ၊ အခ်ိန္ေတြကုန္မယ့္အစား အဲဒီအခ်ိန္နဲ ့အင္အားကုိ ပစၥဳပၸန္မွာလည္း အက်ိဳးမ်ားေအာင္ အနာဂတ္မွာလည္း အက်ိဳးမ်ားေအာင္ ေကာင္းတဲ့ကိစၥ ေတြကုိလုပ္ရင္းနဲ ့ အသံုးခ်ခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ ့ကုိခြင့္လႊတ္တာ။

Forgiveness is an internal process. It happens within us.

ခြင့္လြတ္တယ္ဆုိတာ အတြင္းမွာျဖစ္တဲ့စိတ္စဥ္ျဖစ္တယ္။ ကုိယ့္စိတ္ထဲမွာပဲျဖစ္တယ္။

လူတစ္ေယာက္ကုိ ခြင့္မလႊတ္ႏုိင္ဘူး ၊ စိတ္ဆုိးေနတယ္ ဆုိပါေတာ့။ အဲဒီစိတ္ကုိေသေသခ်ာခ်ာၾကည့္ေနပါ။ စိတ္ထဲမွာ သူ ့ကုိဘယ္လုိေျပာလုိက္မယ္ ၊ ဘယ္လုိလုပ္လုိက္မယ္ ၊ သူဒုကၡေရာက္သြားရင္ေကာင္းမယ္ စတဲ့အေတြးေတြ ခဏခဏေပၚေနမယ္။ ေတာ္ၾကာရင္ ျပန္ေပၚလာျပီး ခဏေလာက္ေမ့ေနျပီးေတာ ့ဒီအေၾကာင္းသတိရျပန္ျပီး ျပန္ေတြးေနမိျပန္ျပီ။ အဲဒီလုိေတြးေနတာကုိ ေသေသခ်ာခ်ာၾကည့္ပါ။ စိတ္ထဲမွာ ဘယ္လုိခံစားေနရလဲ။ တင္းက်ပ္ေနတယ္။ ပင္ပန္းေနတယ္။ ဆင္းရဲေနတယ္။ ေခါင္းေတြ ပူေနတယ္။ ရင္ေတြပူေနတယ္။ သူ ့ကုိေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ေနႏုိင္တဲ့အခါ သက္သာတယ္။ ေတာ္ၾကာ သတိရျပန္ရင္ ေတြးျပန္တယ္။ အဲဒီအေတြးကုိျပန္ၾကည့္ပါ။ ဘယ္လုိခံစားရသလဲ။ ရင္ပူတယ္။ ပင္ပန္းတယ္။ ႏြမ္းနယ္တယ္။ အဲဒီလုိ ၾကည့္ဖန္မ်ားလာတဲ့အခါ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ သတိအားေကာင္းလာလုိ ့တည့္တည့္ျမင္ရင္ သူ ့သေဘာသူေဆာင္တဲ့စိတ္ပဲဆုိတာ သိလာတယ္။ ျဖစ္တတ္တဲ့ သဘာ၀ပဲဆုိတာသိလာတယ္။ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ ပင္ပန္းခံေနတယ္ဆုိတာျမင္လာတယ္။ ဒီလုိနဲ ့တစ္ခ်ိန္မွာ ခြင့္လႊတ္ႏုိင္တဲ့စိတ္ကုိ ရသြားတယ္ဆုိပါေတာ့။

အဲဒီသူ ့အေပၚမွာ နာၾကည္းေနတဲ့စိတ္ ၊ မေက်နပ္တဲ့စိတ္ ၊ လက္စားေခ်ခ်င္တဲ့စိတ္ မရွိေတာ့ဘူးဆုိပါေတာ့ ၊ အဲဒီလုိစိတ္မရွိေတာ့တဲ့အခါ စိတ္ထဲမွာ ဘယ္လုိေနသလဲ။ ေနသာထုိင္သာရွိသြားတယ္ေနာ္။ ေနရတာ ေတာ္ေတာ္သက္သာသြားတယ္ေနာ္။

It is a feeling of wellness, freedom and acceptance.

ခြင့္လႊတ္ႏုိင္တဲ့စိတ္ဟာ ေနလုိ ့ေကာင္းတဲ့ခံစားမႈကုိျဖစ္ေစတယ္။ ခြင့္လႊတ္ႏုိင္ရင္ ေနလုိ ့ေကာင္းတယ္။ လြတ္လပ္သြားတယ္။ လက္ခံႏုိင္သြားတယ္။ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ကိစၥကုိ လက္ခံႏုိင္သြားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အကယ္၍စိတ္ထဲမွာ လြတ္လပ္မသြားဘူး ၊ စိတ္ထဲမွာ ျငိမ္းခ်မ္းမသြားဘူး ၊ ဒီကိစၥကုိ ထပ္ခါတစ္လဲလဲေတြးေနေသးတယ္ဆုိရင္ ခြင့္မလႊတ္ႏုိင္ေသးလုိ ့ပဲ။ 

ခြင့္လႊတ္လုိက္တယ္ဆုိတဲ့ အဓိပၸာယ္က သူ ့ကုိနာၾကည္းေနရတာကုိ ငါလုပ္ေနဖုိ ့မလုိေတာ့ဘူး။ အဲဒါ ငါ့အတြက္ မလုိအပ္ေတာ့ဘူး။ အဲဒါ ငါ့အတြက္ အသံုးမက်ေတာ့ဘူး ၊ အက်ိဳးမရွိေတာ့ဘူးလုိ ့သိသြားတာ။

( ဆရာေတာ္ဦးေဇာတိက - "သိကၡာရွိရွိေနမယ္ ၊ ခြင့္လႊတ္ပါတယ္" )