စၾကာ၀ဠာ အယူအဆႏွင့္ ဗုဒၶ၀ါဒ

ေျပာပါရေစ ေစတနာမ်ားစြာနဲ႔

ေျပာပါရေစ ေစတနာမ်ားစြာနဲ႔

၂ဝဝ၂ ခု စက္တင္ဘာလအတြက္ထုတ္ေဝတဲ့ အပၸမာဒမဂၢဇင္းပါ ေဌးလြင္(ဆားလင္းႀကီး)ရဲ႕ ျမန္မာစစ္ ေသာ မိခင္ေမတၱာ ေဆာင္းပါးကုိ ဖတ္လုိက္ရလုိ႔ ဒီေဆာင္းပါးကုိ ျမန္ျမန္ေရးျဖစ္တာပါ။ ေဆာင္းပါးထဲမွာ စာေရးသူက “ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ကား စီးပြားေရးအျမင္ စီးပြားေရးမ်က္လုံး က်ယ္လာသည္၊ ပြင့္လာသည္ဟု ဆုိခ်င္ကလည္း ဆုိႏုိင္ပါသည္။ ေရွးကထက္ ေလာဘေတြ ပုိႀကီးလာသည္ဟု ေျပာလွ်င္ မေကာင္းျမင္ဟု ဆုိခ်င္သူမ်ားလည္းရွိေပမည္။ အမွန္အားျဖင့္ ေလာဘမ်က္လုံး က်ယ္လာ ျခင္းသာျဖစ္ပါသည္” စသျဖင့္ ႀကီးပြားေရး စီးပြားေရးအတြက္ ႏုိင္ငံရပ္ျခားထြက္ခြာၾကသူမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သူ႔အျမင္ကုိ သုံးသပ္ေရးသားထားပါတယ္။ ေဆာင္းပါးရဲ႕ လုိရင္းခ်ဳပ္ကေတာ့ ႏုိင္ငံရပ္ျခားကုိပုိ႔ႏုိင္တဲ့စြမ္းအားရွိပါလ်က္ သူ႔သားသမီးေတြကုိ ႏုိင္ငံရပ္ျခားပုိ႔ဖုိ႔ စိတ္ကူးမရွိတဲ့ မိခင္တစ္ေယာက္ကုိ ျမန္မာပီသသူတစ္ေယာက္အျဖစ္ ခ်ီးမြမ္းေထာမနာထားတဲ့ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ပါ။ (သားသမီးေတြကုိ ႏုိင္ငံရပ္ျခားပုိ႔ၾကတဲ့ မိခင္ေတြကုိေတာ့ ျမန္မာမဆန္သူ မ်ားရယ္လုိ႔ ေျပာလုိခ်င္တာ မဟုတ္ေပဘူးလုိ႔ မယုံမရဲ ယူဆမိပါေသးတယ္။)

တုိက္ရုိက္အဓိပၸါယ္ျပန္ရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံရပ္ျခားကုိ သြားေရာက္ျခင္းအေပၚမွာ အျပစ္ျမင္တဲ့ ေရးသားမႈတစ္ခုလုိ႔ပဲဆုိရမွာပါ။ သူ႔ေဆာင္းပါးမွာ ေဒၚလာလုိခ်င္တာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားကုိ သြားလုိ ၾကတာ ျဖစ္ေၾကာင္းကုိလဲ ဖတ္ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွာ ကုိယ့္လူမ်ိဳးေတြ ပန္းကန္ေဆး အုိးတုိက္ အလုပ္မ်ိဳးလုပ္ရတာအတြက္လဲ “ျမန္မာေတြ ႏိိုင္ငံျခားသြားၿပီး ေအာက္တန္းစားအလုပ္ေတြ လုပ္ေန ၾကသည္ဟု ေျပာလွ်င္လည္း ခံခ်င္ၾကမည္မဟုတ္ေပ” လုိ႔လဲ ေရးထားပါေသးတယ္။ သူ႔အျမင္ သူ႔အ ေတြးနဲ႔ သူ႔အထင္ သူေရးထားတာမုိ႔ ဘာမွ အထူးမေျပာလုိေပမယ့္ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွာ ေရာက္ရွိ ေနထုိင္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားရဲ႕ သေဘာထားအျမင္အခ်ိဳ႕ကုိေတာ့ အနည္းငယ္မွ် ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွာ ေရာက္ေန၊ ႏုိင္ငံရပ္ျခား ေရာက္သူေတြနဲ့လဲ အၿမဲတမ္း ထိေတြ႔ဆက္ဆံ ေနရတာေၾကာင့္ သူတုိ႔ရဲ႕သေဘာထားကုိ ပုိၿပီးနားလည္မိလုိ႔ ခုလုိေျပာျပျခင္းဟာ သဘာဝက်မယ္လုိ႔လဲ ယူဆမိပါတယ္။

ေဌးလြင္(ဆားလင္းႀကီး) ရဲ႕စာကုိ ဖတ္ၿပီး အျခားဆရာေတာ္တစ္ပါးရဲ႕ မိန့္ၾကားခ်က္ကုိလဲ သတိရမိပါ တယ္။ အဲဒီကတည္းက ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ေရးဖုိ႔ စိတ္ကူးမိပါတယ္၊ သုိ႔ေပမယ့္ အထမေျမာက္ခဲ့ပါဘူး။ ခုေတာ့ ေဌးလြင္(ဆာလင္းႀကီး) ရဲ႕ စာက စာေရးျဖစ္ဖုိ႔ တြန္းအားေပးခဲ့သလုိ ျဖစ္လုိ႔မုိ႔ ေရးျဖစ္ပါတယ္ ေပါ့။ လြန္ခဲ့တဲ့လက စာေရးသူတုိ႔ ေက်ာင္းကုိ ျမန္မာလူငယ္တစ္ေယာက္ ေရာက္လာပါတယ္။ သူ႔အ ေျပာအရ သူဟာ အေမရိကကုိ ေရာက္တာ သုံးႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလးပဲ ရွိေသးတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ စာေရးသူတုိ႔ ေက်ာင္းက သူေနထုိင္တဲ့ေနရာနဲ႔ အတန္ငယ္ေဝးလုိ႔ ခုမွေရာက္ျဖစ္ေပမယ့္ သူေနထုိင္တဲ့ အရပ္နဲ႔ သိပ္ၿပီးမေဝးလွတဲ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားကုိေတာ့ မၾကာမၾကာ ေရာက္တတ္ပါေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းမ်ားက ႀကီးမွဴးက်င္းပေလ့ရွိတဲ့ ဝါဆုိပြဲ၊ က ထိန္ပြဲနဲ႔ သႀကၤန္ပြဲလုိအခ်ိန္မိ်ဳးမွာေတာ့ အျမဲတမ္းလုိ ေရာက္တတ္ေလ့ရွိေၾကာင္းေျပာပါတယ္။ ေရာက္ တတ္ရာရာ စကားေျပာျဖစ္ရင္းနဲ႔ သူ ျမန္မာျပည္က မထြက္ခြြါလာမီက သူ႔မိဘမ်ား အျမဲ ကုိးကြယ္

ဆည္းကပ္ေလ့ရွိတဲ့ ဆရာေတာ္တစ္ပါးထံကုိ ကန္ေတာ့ဖုိ႔သြားေရာက္ခဲ့ေၾကာင္းကုိ ေျပာျပပါတယ္။ အဲဒီလုိသြားေရာက္ခဲ့ရာမွာ ဆရာေတာ္က “ေအာ၊္ မင္းက မိေဝး ဘေဝး ဘာသာ သာသနာနဲ့ ေဝးတဲ့ ပစၥ ႏၱရာစ္အရပ္ဆီကုိ သြားေတာ့မလုိ႔ကုိး”လုိ႔ အမိန္႔ရွိေၾကာင္းကုိလဲ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ဒီမွာေနျပီး လုပ္ကုိင္စားေသာက္လုိ႔ေရာ မျဖစ္ဘူးလား၊ ဘာေၾကာင့္ ခုလုိ ႏုိင္ငံရပ္ျခား တုိင္းတစ္ပါးကုိ အထင္တႀကီး သြားခ်င္ရတာလဲလုိ႔ အမိန္႔ရွိခဲ့ေၾကာင္းကုိလဲ ေျပာျပပါေသးတယ္။ ဒီလုိ အမိန္႔ရွိတဲ့ ဆရာေတာ္ဟာ သူကုိယ္တုိင္လဲ အထြတ္အထိပ္ပညာတတ္တစ္ပါးျဖစ္သလုိ ျပင္ပဗဟုသုတမ်ားနဲ့လဲ ျပည့္စုံမယ္ရယ္လုိ႔ ယူဆထားပါတယ္တဲ့။ အဲဒီလုိဆရာေတာ္တစ္ပါးက ခုလုိ ျပည္ပကုိ ထြက္ခြါမႈကုိ သေဘာမက်တဲ့ အေနမ်ိဳး ေျပာတာအတြက္ နားမလည္ႏုိင္ေအာင္ျဖစ္မိပါတယ္တဲ့။ ဆရာေတာ္ရဲ့ အမိန္႔ရွိတ့ဲ စကားအတြက္ အလြန္လည္း ဝမ္းနည္းစိတ္မေကာင္း ျဖစ္ခ့ဲမိရပါတယ္တဲ့။ ေနာက္ျပီး သူက အရွင္ဘု ရားအေနနဲ႔ အဲဒီ စကားကုိ ဘယ္လုိ သေဘာရပါသလဲလုိ႔လဲ စာေရးသူရဲ႕ သေဘာထား ဆႏၵကုိပါ ေတာင္းခံ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

ဒီေတာ့ စာေရးသူက “ေအာ္ ဒကာေလးေရ၊ တုိ႔မ်ားကုိယ္တုိင္က ခု ႏုိင္ငံရပ္ျခားေရာက္ေနေတာ့ တုိ႔မ်ားေျဖတဲ့ အေျဖစကားဟာ တုိ႔လုိရာဆြဲေျဖတဲ့ အေျဖမ်ိဳး ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏုိင္ေနမွာမုိ႔ ဒီေနရာမွာ တုိ႔ ဒကာေလးကုိပဲ ျပန္ေမးပါရေစ ဆုိၿပီး စာေရးသူက သူ႔ဖက္ကုိပဲ ဒီျပႆနာကုိ လွည့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဆုိ ပါစုိ႔၊ ဒကာေလး ခုဒီကုိေရာက္လာေတာ့ ကုိယ္ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္တဲ့ ဘာသာတရားကုိ ပစ္ပယ္သူ တစ္ေယာက္ျဖစ္ေနခဲ့ၿပီလား။ ဒါမွမဟုတ္ ဒီမွာ ေနထုိင္ေနတဲ့အတြက္ ေနာင္မွာေရာ ပစ္ပယ္ႏုိင္မယ့္ အလားအလာမ်ိဳး ရွိႏုိင္သလား၊ ေနာက္ၿပီး ျမန္မာျပည္မွာ ရွိေနစဥ္ကနဲ့ အခု ကံငါးပါးကုိ ေစာင့္ထိန္း မွဳမွာ ဘယ္မွာေနထုိင္တာက ပုိၿပီး ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ လုံၿခဳံမႈရွိတယ္ရယ္လုိ႔ ထင္ပါသလဲလုိ႔ စာေရးသူက ေမးခ့ဲပါတယ္။

သူ႔အေျပာအရေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာရွိေနစဥ္ကလဲ သတ္တာျဖတ္တာနဲ႔ သူမ်ား သား မယားကုိ ဖ်က္ဆီးတာမ်ိဳး မရွိခဲ့လုိ႔ ဟုိမွာနဲ႔ဒီမွာ အဲဒီက်င့္ဝတ္သိကၡာမ်ားအတြက္ေတာ့ သိသိသာသာ မထူးျခားလွဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္မွာတုန္းကေတာ့ အေရာင္းအဝယ္လုပ္ငန္း လုပ္ရတာမုိ႔ အေလးစဥ္းလဲ ေတာင္းစဥ္းလဲ လုပ္ရတာမ်ိဳးေတြ တစ္ခါတေလ ရွိရေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ကုိယ့္လုပ္ငန္း ေဘးမသီရန္မခေစဖုိ႔နဲ႔ အစစ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔ေစဖုိ႔ မလိမ္ခ်င္ေပမယ့္ လိမ္ရတာမ်ိဳး မညာခ်င္ေပမယ့္ ညာရတာမ်ိဳးေတြဆုိတာ အႀကိမ္မ်ားစြာ ရွိခဲ့ပါေၾကာင္း၊ အရက္ေသစာေသာက္စားမႈဆုိတာလဲ လုပ္ငန္းသေဘာအရ မၾကာခဏ ျပဳလုပ္တတ္မိေၾကာင္း ေျပာျပပါတယ္။ ဒီမွာေတာ့ အဲဒီအရာေတြကုိ ေရွာင္လုိ႔ရလုိ႔ ဒီက်င့္ဝတ္ေတြအတြက္ေတာ့ ဒီမွာက ပုိၿပီးလုံၿခဳံတယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။

မိဘေတြကုိ ကူညီေထာက္ပံ့ႏုိင္မႈမွာေရာ ဘယ္လုိမ်ား ကြာျခားမႈ ရွိပါသလဲရယ္လုိ႔ စာေရးသူက ေမးခဲ့ ေတာ့ ဒါကေတာ့ သိပ္ကြာျခားတာေပါ့ဘုရားတဲ့၊ သူက အခု ဒီမွာ တပည့္ေတာ္တုိ႔လုိ အေျခခံ အလုပ္ သမားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ တစ္နာရီမွာ (၉)ေဒၚလာပဲ ရတာမုိ႔ ဒီကအတုိင္းအတာနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ေတာ့ အလြန္နည္းတာေပါ့တဲ့။ ဒါေပမယ့္ အိမ္လခနဲ႔ မီးဖုိး ေရဖုိး တယ္လီဖုန္းဖုိး ႏႈတ္ျပီးရင္ က်န္တာထဲက ထုိက္သင့္သေလာက္ကုိ ဟုိမွာရွိေနတဲ့ မိဘႏွစ္ပါးကုိ ပုံမွန္ကန္ေတာ့ ႏုိင္တာမုိ႔ ေက်နပ္ေတာ့ ေက်

နပ္ရပါတယ္တဲ့။ သူဟာ အင္ဂ်င္နီယာတစ္ေယာက္အလြန္ျဖစ္ခ်င္ ခဲ့ေၾကာင္း၊ သုိ႔ေပမယ့္ သူဆယ္တန္းေက်င္းသားဘဝက က်ဴရွင္ယူႏုိင္တဲ့ အေနအထားမရွိတာရယ္၊ နယ္မွာ ေက်ာင္းတက္ရတဲ့ အေနအထားစတာေတြေၾကာင့္ စက္မႈတကၠသုိလ္ကုိ တက္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္း မရခဲ့ေၾကာင္း၊ စက္မႈတကၠသုိလ္ကုိတက္ခြင့္ရခဲ့ရင္ေတာင္မွ သူ႔မိဘေတြရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေနအရ သူ႔အေနနဲ႔ တက္ေရာက္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္းေျပာျပပါတယ္။ ဒီမွာေတာ့ ေန႔ပုိင္းမွာ အလုပ္လုပ္ၿပီး ညပုိင္းမွာ ေက်ာင္းတက္ႏုိင္တာမုိ႔ ဒီအတြက္ အထူးေက်နပ္မိရပါတယ္တဲ့၊ ခု သူအလြန္ဆႏၵရွိခဲ့တဲ့ အင္ဂ်င္နီယာတစ္ေယာက္ျဖစ္ဖုိ႔ ေရာင္ျခည္ဦးကုိေတြ႔ ျမင္ရၿပီျဖစ္ေၾကာင္းကုိလဲ ကဗ်ာဆန္ဆန္ေျပာသြားပါေသးတယ္၊ သူ႔အဆုိအရ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထုံးစံအရေရာ မိသားစု အသုိက္အဝန္းကုိ ခင္တြယ္တတ္တဲ့ သဘာဝအရေရာ ျမန္မာျပည္က လူတုိင္းနီးပါးဟာ ျဖစ္ႏုိင္မယ္ ဆုိပါရင္ မိဘဆရာသမား ေဆြမ်ိဳးညာတိေတြနဲ႔ တစ္ၿမိဳ႔ တစ္ရြာတည္းမွာ အတူေနလုိတဲ့ ဆႏၵ ရွိၾကပါတယ္တဲ့၊ ဒါေပမယ့္ ဘဝတစ္ခုတုိးတက္ျဖစ္ထြန္းႏုိင္ဖုိ႔ တစ္ဖက္က ေပးဆပ္ရတဲ့အရာမ်ိဳးေတြလဲ ရွိတတ္တာလဲ သဘာဝတစ္ခုပါပဲတဲ့၊ သူ ခုလုိထြက္ခြါလာတာဟာလဲ ပညာေရးဟာ အဓိကပါတဲ့။ သူ႔အေျပာအရ ကုိယ့္ဘဝေနာင္ေရးအတြက္ ပညာေရးဟာ အေရးပါတာကုိ ဒီမွာ ပုိၿပီးသေဘာေပါက္နားလည္လာမိပါတယ္တဲ့။

ဒီ ဒကာေလးလုိပါပဲ၊ စာေရးသူတက္ေရာက္ေနတဲ့ ေကာလိပ္တစ္ခုတည္းမွာကုိပဲ ျမန္မာေက်ာင္းသား ေတြ အနည္းဆုံး (၅ဝ) ေလာက္ေတာ့ ရွိမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းမိပါတယ္။ ေက်ာင္းသားဦးေရ တစ္ေသာင္း ငါးေထာင္ေလာက္ရွိတဲ့ေက်ာင္းမွာ ဦးေရ ငါးဆယ္ေလာက္ဆုိိတာ မ်ားတယ္ေတာ့ မဆုိသာပါဘူး။ သုိ႔ေပမယ့္ ၿမိဳ႕မွာေနထုိင္ၾကတဲ့ လူဦးေရအခ်ိဳးအစားနဲ႔ ႏႈိင္းစာရင္ေတာ့ ရာခုိင္ႏႈံးမ်ားတယ္လုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ကုိယ့္လူမ်ိဳးေတြဟာ ပညာေရးမွာ စိတ္ဝင္စားသူေတြပါလားဆုိတာ သိရလုိ႔ ေက်နပ္မိရပါတယ္။ အ လုပ္ကုိတစ္ဖက္လုပ္ရင္း ေက်ာင္းကုိလဲ တစ္ဖက္တက္နဲ႔ အားႀကိဳးမာန္တက္ ရုန္းကန္လွဳပ္ရွားေနၾကတဲ့ ကုိယ့္လူမ်ိဳး လူငယ္ ျမန္မာေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြကုိ ေတြ႔မိေတာ့ အားလဲ အားရမိပါတယ္။ ျမန္မာလူငယ္ေတြ တုိင္းတစ္ပါးကုိ ထြက္ခြါၾကျခင္းဟာ စီးပြားေရးသက္သက္တစ္ခုအတြက္ ေဒၚလာရွာဖုိ႔ခ်ည္းသက္သက္ မဟုတ္ပါလားဆုိတာ ေကာင္းေကာင္း သေဘာေပါက္လာမိပါတယ္။

စာေရးသူတုိ႔အေနနဲ႔ လူ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ဘဝေပးအေျခအေန မတူႏုိင္ေၾကာင္းကုိ လြယ္ လြယ္နဲ႔ပဲသိႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေနရာေဒသေတြရဲ႕ ပဋိရူပျဖစ္မႈ မျဖစ္မႈမွာလဲ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ ေယာက္ ကြာျခားမႈရွိေၾကာင္းကုိလဲ နားလည္ဖုိ႔ လုိမယ္ထင္ပါတယ္။ ကုိယ့္အတြက္ ဒီေနရာ ဒီေဒသ ဟာ သင့္တင့္ေကာင္းျမတ္တဲ့ ေနရာေဒသတစ္ခု ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏုိင္ေပမယ့္ တစ္ပါးသူေတြအတြက္ ဒီ ေနရာဟာ သင့္ေတာ္ေကာင္းမွ သင့္ေတာ္ပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ ဆုိရရင္ လူသူကင္းမဲ့ တိတ္ဆိတ္ တဲ့ ေနရာေဒသဟာ တရားဘာဝနာ ပြားမ်ားသူတစ္ေယာက္အတြက္ ေနရာေကာင္းျဖစ္ႏုိင္ေပမယ့္ လူ အမ်ားကုိမွီၿပီး စီးပြားရွာသူတစ္ဦးအတြက္ေတာ့ ဒီေနရာမ်ိဳးဟာ သင့္ေတာ္တဲ့အရပ္ေဒသ ျဖစ္မယ္ မ ဟုတ္သလုိေပါ့။ ေနာက္ျပီး အခ်ိန္အခါနဲ့ အေျခအေနဆုိတာလဲ အေရးႀကီးတာကုိ သတိျပဳရမွာပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕အရာေတြကုိ ေနရာတုိင္းမွာ အခ်ိန္တုိင္း မရႏုိင္တာကုိ စာေရးသူတုိ႔အေနနဲ႔ သေဘာေပါက္ လက္ခံၾကရမွာပါ။ ဒီလုိအခါမ်ိဳးမွာ မၾကာမီ ရလာလိမ့္ႏုိးနဲ႔ မေရရာတဲ့ အရာကုိ မေသခ်ာစြာ ေစာင့္ ေနတာထက္စာရင္ တစ္ခုခုကုိ ႀကိဳးစားလုပ္ၾကည့္တာက ပုိမေကာင္းႏုိင္ဘူးလားဆုိတာ စဥ္းစားဖုိ႔ သင့္ ပါတယ္။

ေဌးလြင္(ဆားလင္းႀကီး)ေရာ၊ အထက္က ဒကာေလးကုိ အမိန္႔ရွိခဲ့တဲ့ ဆရာေတာ္ႀကီးေရာ ကုိယ့္တုိင္း ျပည္ ကုိယ္လူမ်ိဳးကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုိးစိတ္နဲ႔ ေရးၾကမိန္႔ၾကတာပဲျဖစ္မယ္ဆုိတာ ေလးေလးနက္နက္ ယုံၾကည္မိပါတယ္၊ သုိ႔ေပမယ့္ ခ်စ္ၾကတဲ့ေနရာမွာ မွန္မွန္ကန္ကန္ျဖစ္ဖုိ႔လဲ လုိပါလိမ့္မယ္။ ေန႔စဥ္ လူမႈဘဝ လုိအပ္ခ်က္အတြက္ စားဖုိ႔ကထမင္းၾကမ္း၊ သြားဖုိ႔က လွည္းၾကမ္း၊ အိပ္စက္နားေနဖုိ႔က ဝါးၾကမ္း ရွိယုံနဲ႔ မျပည့္စုံႏုိင္ေၾကာင္းကုိ အားလုံးသိၾကမွာပါ။ ဒီေလာက္ဆုိျဖစ္တာပါပဲလုိ႔ ကုိယ့္စိတ္ကုိလွည့္စားၾကည့္ မယ္ဆုိရင္လဲ အစစ္အမွန္ေရာင့္ရဲမႈျဖစ္ဖုိ႔ ခက္ခဲပါလိမ့္မယ္။ ေျပာခ်င္တာက လုိအပ္ခ်က္ေတြရွိလာတဲ့ အခါမွာ တကယ္မလုိအပ္ဟန္ ေရာင့္ရဲဟန္ေဆာင္ၿပီး ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ လွည့္စားေနတာထက္ အဲဒီ လုိအပ္ခ်က္ေတြကုိ ျဖည့္ဆည္းဖုိ႔ ဘယ္လုိၾကိဳးစားၾကမလဲ၊ နည္းလမ္းဘယ္လုိရွာၾကမလဲဆုိတာက ပုိၿပီး မေကာင္းေပဘူးလားလုိ႔ စဥ္းစားဖုိ႔ပါ။ မႏုိင္၍သည္းခံျခင္း မရွိ၍ေရာင့္ရဲျခင္းဆုိတဲ့ လူေပ်ာ္လူပ်က္ေတြရဲ႕ စကားဟာ စစ္မွန္္တဲ ခႏၱီနဲ႔ သႏၱဳဌီ မဟုတ္ေၾကာင္း အလြယ္တကူသိႏုိင္ပါတယ္။ သာမန္လူသားတစ္ဦးဟာ လူသာမန္တစ္ဦးလုိပဲ စဥ္းစားတာက ပုိမုိေကာင္းမြန္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး အရာတစ္ခုကုိသုံးသပ္ေတာ့မယ္ဆုိရင္ အဲဒီအရာရဲ႕ အေျခခံအေၾကာင္းရင္းကုိလဲ ရွာေဖြၾကည့္ဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံရပ္ျခားသြားေရာက္ေနထုိင္ရတယ္၊ အလုပ္လုပ္ရတယ္ ဆုိတာ ထင္သေလာက္ မလြယ္ကူလွတာကုိလက္ေတြ႔အရ စာေရးသူနားလည္ႏုိင္ပါတယ္။ ေသခ်င္တဲ့က်ား ေတာေျပာင္း ဆုိေပမယ့္ ဘယ္က်ားမွာမွ ေသခ်င္တဲ့အတြက္ တမင္သက္သက္ ေတာေျပာင္းေလမယ္မဟုတ္ပါဘူး။ သူေနထုိင္ဆဲျဖစ္တဲ့ ေတာဟာ သူ႔အတြက္ လုံၿခဳံမႈမရွိႏုိင္ဘူးလုိ႔ ထင္လုိ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒါမွမဟုတ္ သူ႔အတြက္ အစာေရစာ ေလာက္ေလာက္ ငင မရႏုိင္မွာကုိ ေတြးမိလုိ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေျပာင္းၾကည့္ေလတာျဖစ္မွာပါ။ ေတာေတြထြင္းလုိ႔ က်ားေတြရွင္းသြားတာကို ေတာရွင္းသူကုိ အျပစ္တင္ရေကာင္းမွန္းမသိပဲ က်ားေတြကုိပဲ အျပစ္ျမင္တာမ်ိဳးကေတာ့ အမွန္တရားကုိ မတြက္ဆရာ ေရာက္သလုိပါပဲ။

နိဂံုးခ်ဳပ္ပါရေစ

ဒီေဆာင္းပါးကုိဖတ္ၿပီး ႏုိင္ငံျခားကုိေရာက္ေနလုိ႔ ႏုိင္ငံျခားကုိ အထင္ႀကီးစိတ္ေၾကာင့္ ဒီလုိေရးတာ ျဖစ္မွာပါလုိ႔ ဆုိလာပါက တစ္ဝက္ မွန္ပါတယ္လုိ႔ ဝန္ခံပါရေစ၊ ကမၻာ့ထိပ္တန္းကုိ ေရာက္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးတစ္ခုမွာ အထင္ႀကီးစရာ ဘာမွမရွိဘူးလုိ႔ ဆုိခဲ့ရင္ အဲဒီလုိ ဆုိသူသာ အရူးျဖစ္မွာပါ၊ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး တုိးတက္ဖုိ႔ ကုိယ့္ေရွ႕ကသူေတြရဲ႕ အဆုိးေတြကုိခ်ည္း ျမင္တတ္ရုံ၊ ေျပာတတ္ရုံနဲ႔ ျပည့္စုံဦးမွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ အားက်စရာကုိ အားက် အတုယူဖြယ္ရာဆုိ အတုယူတတ္ဖုိ႔လဲ လုိပါေသးတယ္။ တိတိက်က်ေျပာရရင္ အထင္ႀကီးစရာကုိ အထင္ႀကီးတတ္ဖုိ႔လဲ လုိပါေသးတယ္။ မိဘတုိင္းဟာ သားသမီးမ်ားကုိေတာ့ ခ်စ္ၾကစၿမဲပါ။ သုိ႔ေပမယ့္ စစ္မွန္တဲ့ မိခင္စိတ္ဆုိတာ ခ်စ္ျပရုံနဲ႔ ၿပီးျပည့္စုံဦးမယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ကုိယ့္သား ကုိယ့္သမီးကုိ သူမ်ားေတြနဲ႔ ယွဥ္လာရင္ ေအာက္တန္း ေနာက္တန္း မက်ရ ေလေအာင္ အလိမၼာ အေမြေပးဖုိ႔ လုိသလုိ ေခတ္နဲ႔အညီ ရင္ေဘာင္တန္းႏုိင္ေစဖုိ႔ ေခတ္မွီပညာအေမြ

ေတြကုိ ေပးဖုိ႔လဲ လုိပါေသးတယ္။ အဲ ဒီလုိပညာကုိ ဘယ္ေနရာက ရႏုိင္ပါ့မလဲလုိ႔လဲ စဥ္းစားတတ္ဖုိ႔ လုိသေပါ့။ ႏုိ႔မဟုတ္ရင္ျဖင့္ ငယ္ငယ္က ဖတ္ခဲ့ဘူးတဲ့ ဆားတုံဆရာေတာ္ရဲ႕ လကၤာေလးလုိ

ေရွးသေရာအခါ ၊ ျပည္ဗာရာဝယ္

ကုေဋ ၾကြယ္အား ၊ သူေဌးသားလ်င္

သားတစ္ေယာက္ျဖစ္ ၊ ခ်စ္၍တေစ

အိမ္မွာေန၍ ၊ စာေပမတတ္

မိဘစုေတ ၊ ခႏၶာေၾကြေသာ္

အေရွ႕အေနာက္ ၊ ေတာင္ေျမာက္ ဘယ္မွာ

မသိပါျငား ၊ သူေဌးသားသည္

သုိထားမတတ္ ၊ အရပ္ရပ္၌

ႏွံအပ္ဥစၥာ ၊ ရွိသည္ငွာကုိ

မ်ားစြာကြၽန္ေပါင္း၊ မေကာင္းခုိးသူ

ယူ၍ေျပးေရွာင္း၊ အိမ္ကုိေရာင္းေသာ္

ေထာင္းေထာင္းေၾကလ်က္

ခြက္လက္စြဲကာ၊ ေတာင္းစားပါလည္း

နင္သာလူမုိက္ ၊ ဒုစရုိက္ဟု

ရုိက္ပုတ္လုိက္ၾက

ရြာမွထြက္ေလ ၊ ေတာမွာေသသည္

ေကာင္ေသဠင္းတက်၏တည္း

ဆုိသကဲ့သုိ႔ေသာ ဗာရာဏသီ သူေဌးသားဇာတ္လမ္းသစ္ေတြ မ်ားသထက္ မ်ားလာပါလိမ့္မယ္။

အရွင္ ဥာဏိကာဘိဝံသ

(Fremont CA,USA)

ေမတၱာစာတမ္း

ေမတၱာစာတမ္း

အၿမင့္ၿမတ္ဆုံး ဘ၀ေနနည္း ေလးမ်ဳိးရွိေၾကာင္း ဗုဒၶစာေပတြင္ ေဖာ္ၿပထားသည္၊၊ အၿမတ္ဆုံး ဘ၀ေနနည္း ေလးမ်ဳိးဆုိတာ---
(၁) ေမတၱာၿဖင့္ ေနၿခင္း
(၂) ကရုဏာၿဖင့္ ေနၿခင္း
(၃) မုဒိတာၿဖင့္ ေနၿခင္း
(၄) ဥေပကၡာၿဖင့္ ေနၿခင္းတုိ႔ ၿဖစ္သည္၊၊
“ေမတၱာ”အေၾကာင္း စာတမ္းတခုေရးဖုိ႔ အၾကံၿပဳထားပါသည္၊ စာဖတ္သူအားလုံးအတြက္ ပါဠိစာေပ ဗဟုသုတႏွင့္ အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားသည့္ အၾကံေပးခ်က္ၿဖစ္၍ အရွင္ ေမတၱာႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ ပါဠိစာေပ အေထာက္အထား အခ်က္လက္မ်ားကို ရွာေဖြစုစည္းၿပီး “ေမတၱာ စာတမ္း”ကို ေရးလုိက္ပါသည္၊၊

‘ေမတၱာ’ဟူေသာ ပါဠိပုဒ္ကို အဓိပၸါယ္မ်ားစြာ ဖြင့္ဆုိထားသည္ကို ေလ့လာရပါသည္၊၊ စာဖတ္သူအတြက္ အဆင္လည္းေၿပ၊ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္အားလုံးကိုလည္း ငုံမိေစတဲ့ တစ္လုံးတည္းေသာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ကို အရွင္ ေလ့လာၾကည့္ေသာအခါ "ေမတၱာ"ဟူသည္ “အက်ဳိးလုိလားမႈ” ဟူ၍ ၿဖစ္ပါ သည္၊၊ တပါးသူ၏ အက်ဳိးကို လုိလားမႈကို ေမတၱာဟု ေခၚဆုိေၾကာင္း ေလ့လာရပါသည္၊၊

သတိၿပဳရန္မွာ တခါတရံတြင္ ‘အခ်စ္’က ေမတၱာအသြင္ေဆာင္၍ လူေတြကို လွည့္စားတတ္သည္ဆုိသည့္ အခ်က္ၿဖစ္သည္၊၊ ‘အခ်စ္’ႏွင့္‘ေမတၱာ’မွာ ဘာသာစကားၿခင္းမတူရုံမွ်မက အဓိပၸါယ္လည္း မ်ားစြာ ကြာၿခားေၾကာင္း ေလ့လာရပါသည္၊၊ ဗုဒၶဘာသာတြင္ ေမတၱာပို႔ က်င့္စဥ္တစ္ခု ရွိပါသည္၊၊ ‘ေမတၱာ’ဆုိတာ ပို႔လုိ႔ရပါသလားဟုေမးလ်င္--ရသည္ဟုေၿဖဆုိရပါမည္၊၊ သုိ႔ေသာ္ ေမတၱာပို႔နည္း စနစ္က်ဖုိ႔ေတာ့ အထူးလုိအပ္ပါသည္၊၊

ေမတၱသုတ္တြင္ ေမတၱာပို႔မည့္သူ၌ ထားရွိရမည့္ စိတ္ဓာတ္ကို ဤသုိ႔ေဖာ္ၿပထားပါသည္--“ရင္ေသြး တစ္ဦးတည္းသာရွိေသာမိခင္သည္ ထုိရင္ေသြးကို အသက္ႏွင့္ရင္းႏွီး၍ ေစာင့္ေရွာက္လုိေသာ၊ အက်ဳိး လုိလားေသာ စိတ္ဓာတ္ရွိသသုိ ေမတၱာပို႔လုိသူသည္လည္း မိမိေမတၱာပို႔မည့္ သူအေပၚတြင္ တကယ္ အက်ဳိးလုိလားမႈႏွင့္ ေစာင့္ေရွာက္လုိမႈ ရွိရမည္”ဟု ေဖာ္ၿပထားပါသည္၊၊ ေမတၱာပုိ႔မည့္သူ၏ သႏၱာန္တြင္လည္း မိခင္အရင္းက သားသၼီးကို ေစာင့္ေရွာက္လုိေသာ၊ အက်ဳိးတကယ္လုိလားေသာ စိတ္ဓာတ္မ်ား ေမြးၿမဴ ထားရမည္ ၿဖစ္သည္၊၊

ေမတၱာပို႔လုိသူသည္ ေမတၱာမပို႔ခင္ မိမိေမတၱာပို႔မည့္သူ၏ ရုပ္အသြင္ကို အာရုံတြင္ ၾကည္ၾကည္ လင္လင္ ေပၚလာေအာင္ ၾကည့္ရပါမည္၊၊ ေပၚလာၿပီဆုိမွ စိတ္ပါလက္ပါ ေမတၱာပုိ႔ရမည္ ၿဖစ္ေၾကာင္း ပါဠိစာေပက ဆုိထားပါသည္၊၊ ေမတၱာပို႔ေသာအခါတြင္ ဘယ္သူကစ၍ ေမတၱာပုိ႔ရမည္ကို သိရန္လုိအပ္ ပါသည္၊ ပထမဆုံး မိမိကိုယ္တုိင္ကို စတင္၍ ေမတၱာပို႔ရပါသည္၊၊ မိမိကိုယ္ကို ေမတၱာပို႔သည့္ အခါတြင္ လည္း မိမိရုပ္အသြင္ကို မွန္ေရွ႔မွာရပ္၍ ၾကည့္သလုိ ထင္လာေအာင္ အာရုံတြင္ထင္ေပၚေစၿပီးမွ ေမတၱာပို႔ရပါသည္၊၊

မ်ားေသာအားၿဖင့္ လူအမ်ား ေမတၱာပို႔သည့္အခါ သူတပါးကိုခ်ည္း ေမတၱာပို႔ေနတတ္ၾကသည္၊ မိမိကိုယ္ကို ေမတၱာစၿပီး ပို႔ရေၾကာင္းသိသူ နည္းေနေသးသည္၊၊ ပါဠိစာေပအရ ေမတၱာပို႔သည့္အခါ အစဆုံး မိမိကိုယ္ကို ေမတၱာပို႔ၿပီးမွ ထုိေမတၱာကို အၿခားသူမ်ားသို႔ ၿဖန္႔ေ၀ေပးရၿခင္း ၿဖစ္သည္၊၊ သတိၿပဳသင့္သည့္ အၿခားတစ္ခုမွာ ေသၿပီးသူကို ေမတၱာပို႔၍ မရဆုိသည့္ အခ်က္ၿဖစ္သည္၊၊ ေသၿပီးသူသည္ မည္သည့္ဘုံဘ၀တြင္ မည္သည့္ သတၱ၀ါမ်ဳိးၿဖစ္ေနသည္ဟု အတိအက် မသိရေတာ့သည့္အတြက္ ထုိသူ၏ရုပ္အသြင္ကို အာရုံတြင္ၿမင္ၾကည့္၍ မရေတာ့ပါ၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေသလြန္ၿပီးသူကို ဗုဒၶဘာသာအလိုအရ ေမတၱာ မပို႔ရေတာ့ဘဲ၊ ကုသုိလ္ၿပဳၿပီး အမွ်ေပးေ၀ရန္သာ ၿဖစ္ ပါသည္၊၊

ကြယ္လြန္ၿပီးသည့္ မိဘေဆြမ်ဳိးမ်ားကို က်န္းမာပါေစ ခ်မ္းသာပါေစဟု ေမတၱာပို႔ေနသူမ်ားကို ေတြ႔ခဲ့ရဘူးသည္၊၊ ေသၿပီးသူကို ေမတၱာပို႔၍ မရေၾကာင္း သတိၿပဳရပါမည္၊၊ ေမတၱာစတင္ ပို႔သည့္အခါ တြင္လည္း သိပ္ခ်စ္လြန္းသူမ်ားႏွင့္ သိပ္မုန္းလြန္းသူမ်ားကို ေနာက္ဆုံးထား၍ ေမတၱာပို႔ရပါသည္၊၊ အေၾကာင္းမွာ သိပ္ခ်စ္သူကို အစဆုံးေမတၱာပို႔သည့္အခါ လုိအပ္သည့္ေမတၱာအၿပင္ ဆႏၵေရာသည့္ အခ်စ္စိတ္မ်ား ၿဖစ္ေပၚလာတတ္၍ ၿဖစ္ၿပီး၊ သိပ္မုန္းသည့္သူမ်ားကို ေမတၱာအရင္ပို႔မိလ်င္ ေမတၱာအစား ေဒါသမ်ား ၀င္လာတတ္၍ၿဖစ္သည္ဟု စာေပက ရွင္းၿပပါသည္၊၊

ေမတၱာကို ပထမဆုံး---
မိမိကိုယ္ကို စတင္ပို႔ရပါသည္၊
ဒုတိယအေနၿဖင့္ ေလးစားထုိက္သူမ်ားကို ပို႔ရပါသည္၊
တတိယအေနၿဖင့္ ခ်စ္ခင္သူမ်ားကို ပို႔ရပါသည္၊
စတုတၳအေနၿဖင့္ မခ်စ္ မမုန္းသူမ်ားကို ပို႔ရပါသည္၊
ပဥၥမအေနၿဖင့္ မုန္းသူမ်ားကို ပို႔ရပါသည္၊၊ ဤေမတၱာပုိ႔အစဥ္မွာ ၀ိသုဒၶိမဂ္ပါဠိေတာ္ ညြန္ၾကားခ်က္ႏွင့္ အညီၿဖစ္ပါသည္၊၊ (ေမတၱာပို႔ပုံမ်ားကို ေအာက္ဆုံးတြင္ သီးၿခားေဖာ္ၿပပါမည္)၊၊

သီးၿခားအေနၿဖင့္ ေမတၱာပို႔နည္း သုံးမ်ဳိးရွိေသးေၾကာင္းလည္း ပါဠိေတာ္တြင္ ေဖာ္ၿပထားပါသည္---
(၁) ေဒသအလိုက္ ေမတၱာပို႔နည္း၊
(၂) ပုဂၢဳိလ္အလိုက္ ေမတၱာပို႔နည္း၊
(၃) ရည္ညႊန္း ေမတၱာပို႔နည္းတုိ႔ ၿဖစ္ပါသည္၊၊

ေဒသအလိုက္ ေမတၱာပို႔နည္းမွာ မိမိ ေမတၱာပို႔မည့္ ၿမဳိ႔၊ ရြာ၊ တုိင္း၊ ႏုိင္ငံနာမည္ကို အတိအက် ေဖာ္ၿပ၍ ေမတၱာပို႔နည္း ၿဖစ္သည္၊၊ ဤနည္းၿဖင့္ ေမတၱာပို႔သည့္အခါ မိမိအိမ္မွစတင္ၿပီး ေဒသအသီးသီး ႏုိင္ငံအသီးသီးကို နာမည္ေဖာ္ၿပ၍ ေမတၱာပုိ႔ရမည္ ၿဖစ္ပါသည္၊၊ ပုဂၢဳိလ္အလိုက္ ေမတၱာပို႔နည္းမွာ မိမိေမတၱာပို႔လုိသူ၏ နာမည္အတိအက်ကို ေဖာ္ၿပ၍ ေမတၱာပို႔နည္း ၿဖစ္ပါသည္၊ ဤနည္းၿဖင့္ ေမတၱာပို႔သည့္အခါတြင္ မိမိနာမည္မွစ၍ အၿခားေမတၱာပို႔လုိေသာ သူမ်ား၏နာမည္မ်ားကို ေဖာ္ၿပၿပီး ေမတၱာ ပို႔ရမည္ ၿဖစ္ပါသည္၊၊ ရည္ညႊန္း ေမတၱာပို႔နည္းမွာ မည္သူမည္၀ါ၊ မည္သည့္ေဒသဟု နာမည္ အတိအက် မေဖာ္ၿပဘဲ စၾကၤာ၀ဠာရွိရွိသမွ် သတၱ၀ါအားလုံးကို ရည္ညႊန္း၍ ေမတၱာပုိ႔နည္း ၿဖစ္ပါသည္၊၊ (ဤနည္းမ်ားၿဖင့္ ေမတၱာပို႔နည္းမ်ားကိုလည္း ေအာက္ဆုံးတြင္ေဖာ္ၿပပါမည္)

ပါဠိစာေပတြင္ “ေမတၱာေစေတာ ၀ိမုတၱိ”ဆုိေသာပုဒ္ တစ္ပုဒ္ရွိပါသည္၊၊ အဓိပၸါယ္မွာ“ေမတၱာမ်ားၿဖင့္ လြပ္လပ္ေနသူ”ဟူ၍ ၿဖစ္သည္၊၊ ေဖာ္ၿပခဲ့ၿပီးေသာ နည္းမ်ားၿဖင့္ ေမတၱာပုိ႔ႏုိင္သူမ်ားသည္ ေမတၱာၿဖင့္ ဘ၀လြပ္လပ္သူဟု ေခၚဆုိႏုိင္ေၾကာင္း သိမွတ္ရန္ၿဖစ္သည္၊၊ ဘယ္အရာေတြမွ ဘ၀လြပ္လပ္သူၿဖစ္ ပါသလဲဆုိလ်င္ ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟႏွင့္ မာန၊ အတၱ၊ မစၦရိယ စသည့္ စိတ္အညစ္အေက်းမ်ားမွ လြပ္လပ္သူဟူ၍ ဗုဒၶရွင္ေတာ္က ရွင္းလင္း သင္ၿပထားပါသည္၊၊

ေမတၱာစိတ္နည္းပါးေနသူသည္ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အက်ဥ္းက်ေနသူ ၿဖစ္သည္ဟုေဖာ္ၿပ ထားၿပန္ပါေသးသည္၊ ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟႏွင့္ အတၱ မာနေထာင္မ်ားတြင္ အက်ဥ္းစံေနရသူဟု စာေပတြင္ မွတ္တမ္းတင္ထားပါသည္၊၊ ေမတၱာစိတ္ေခါင္းပါးလြန္းလာၿပီဆုိလ်င္ အမ်ားႏွင့္ မဆုိထားဘိ တစ္ေယာက္တည္းေနလွ်က္ပင္ အလိုမက် ရန္ေတြ႔ေနတတ္ပါသည္၊၊ ဤသူမ်ားကို ေဒါသအက်ဥ္းစံမ်ားဟု ေခၚဆုိရမည္ ၿဖစ္ပါသည္၊၊

ေမတၱာ၏ အေစာဆုံးအက်ဳိးေက်းဇူးမွာ“ကိုယ္ စိတ္လြပ္လပ္ေနမႈ”ၿဖစ္ပါသည္၊၊ ကုိယ္ စိတ္လြပ္လပ္ ေပါ့ပါးၿပီး အက်ဳိးလုိလားေသာ စိတ္သက္သက္ၿဖင့္ ေမတၱာပို႔လုိက္လ်င္ ေမတၱာပို႔သူေရာ ေမတၱာအပုိ႔ခံ ယူရသည့္သူပါ ေမတၱာ၏အက်ဳိးကို တကယ္ရရွိႏုိင္ေၾကာင္း ပါဠိစာေပ ေနရာမ်ားစြာတြင္ ဆုိထားပါသည္၊၊

ပါဠိေတာ္တြင္ တုိက္ရုိက္လာသည့္ ေမတၱာပို႔သူ ရရွိႏုိင္ေသာအက်ဳိး ဆယ့္တစ္မ်ဳိး ရွိေၾကာင္းကုိ ေလ့လာ ရပါသည္---
(၁) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ အိပ္စက္၍ လြယ္ကူသည္၊
(၂) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ ၾကည္ၾကည္လင္လင္ အိပ္ရာမွ ႏုိးထႏုိင္သည္၊၊
(၃) ေမတၱာရွည္မ်ားသည္ အိပ္မက္ဆုိး ၿမင္မက္မႈ မရွိႏုိင္ပါ၊
(၄) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ အမ်ား၏ ခ်စ္ခင္မႈကို ရရွိသည္၊
(၅) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ မၿမင္ရသည့္ ပုဂၢဳိလ္ထူးမ်ား၏ ခ်စ္ခင္ ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ရသည္၊
(၆) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ နတ္တုိ႔ ခ်စ္ခင္ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ရသည္၊
(၇) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ မီး အဆိပ္ လက္နက္စေသာ ေဘးအႏၱရာယ္မ်ား မက်ေရာက္ႏုိင္ပါ၊
(၈) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ စိတ္ၾကည္လင္ လြယ္ပါသည္၊
(၉) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ မ်က္ႏွာအသြင္ တည္ၾကည္ရသည္၊
(၁၀) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ သက္တမ္းေစ့ ေနႏုိင္ၿပီး၊ ေသဆုံးသည့္အခါ ခ်မ္းသာစြာ ေသဆုံးႏုိင္သည္၊
(၁၁) ေမတၱာရွင္မ်ားသည္ နိဗၺာန္မရေသးခင္၊ ဘ၀သံသရာမ်ားတြင္ အထက္တန္းၾကေသာ ဘ၀မ်ားတြင္ ၿဖစ္ႏုိင္သည္၊၊ ေမတၱာပို႔နည္းႏွင့္ ေမတၱာပို႔မည့္သူ၏ လုိအပ္သည့္စိတ္ထားမ်ားကို တင္ၿပ၍ လုံေလာက္ၿပီဟု အရွင္ယူဆပါသည္၊၊ ယၡဳအခါ ေမတၱာအသီးသီးပုိ႔ပုံ ပို႔နည္းမ်ားကို တင္ၿပ ေဆြးေႏြး သြားပါမည္၊၊

မိမိကိုယ္ကို ေမတၱာပုိ႔ပုံ---
ဘုရားတပည့္ေတာ္ကိုယ္တုိင္ ရန္မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ စိတ္ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းသာစြာ ေနရပါေစ၊၊

မိဘႏွစ္ပါးကို ေမတၱာပုိ႔ပုံ---
ဘုရားတပည့္ေတာ္၏ မိဘႏွစ္ပါး ရန္မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ စိတ္ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းသာစြာ ေနရပါေစ၊၊

ခ်စ္ခင္သူကို ေမတၱာပို႔ပုံ---
ဘုရားတပည့္ေတာ္၏ ဇနီး/ခင္ပြန္း ရန္မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ စိတ္ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းသာစြာ ေနရပါေစ၊၊ (မွတ္ခ်က္/ ဤနည္းအတုိင္း မခ်စ္ မမုန္းသူႏွင့္ မုန္းသူမ်ားကိုလည္း ေမတၱာပုိ႔ပါ)

ေဒသအလိုက္ ေမတၱာပို႔ုပုံ---
ရန္ကုန္မွာေနသည့္ ဘုရားတပည့္ေတာ္၏ မိသားစု ရန္မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ စိတ္ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းသာစြာ ေနရပါေစ၊၊
အေမရီးကားတြင္ေနသည့္ ဘုရားတပည့္ေတာ္၏ မိခင္ ရန္မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ စိတ္ ဆင္းရဲမႈ မရွိၿဖစ္ပါေစ၊ ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းသာစြာ ေနရပါေစ၊၊(စသည္ၿဖင့္ ေဒသနာမည္မ်ားကို ေဖာ္ၿပ၍ ေမတၱာပို႔သ နုိင္ပါသည္)

အရပ္မ်က္ႏွာအလုိက္ ေမတၱာပို႔ပုံ---
အေရွ႔အရပ္၌ ရွိေသာ အနႏၱစၾကၤာ၀ဠာ အနႏၱသတၱ၀ါတုိ႔ ေဘးရန္ခပ္သိပ္ ၿငိမ္းၾကပါေစ၊ ေၾကာင့္ၾကခပ္သိမ္း ၿငိမ္းၾကပါေစ၊ ဆင္းရဲခပ္သိမ္းၿငိမ္းၾကပါေစ၊ ႏွလုံးစိတ္၀မ္း ေအးခ်မ္းၾကပါေစ၊ (ဤနည္းအတုိင္း အရပ္ဆယ္မ်က္ႏွာသုိ႔ ေမတၱာၿဖန္႔ေ၀ရန္ ၿဖစ္သည္)

ေမတၱာႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ မွတ္သားဖြယ္မ်ားကို တင္ၿပလုိ႔အတုိင္းတာ တခုအထိလုံေလာက္ၿပီဟု အရွင္ယူဆပါသည္၊လုံး၀ ၿပည့္စုံသည္ဟုကား မဆုိသာပါ၊၊ ဒီထပ္ပို၍ အေသးစိတ္သိလုိသူမ်ား အရွင့္Gmail မွဆက္သြယ္၍ ေမးၿမန္းႏုိင္ပါသည္၊ စာတမ္းပုံစံၿဖင့္ တင္ၿပေသာအခါ သိပ္ရွည္လြန္းသြားလ်င္ စာဖတ္သူ ၿငီးေငြ႔တတ္သည့္ သဘာ၀ကို စာေရးသူမ်ား နားလည္ရပါသည္၊၊ တုိက္တြန္းခ်က္တခု အေနၿဖင့္ (ဦးသုခ)ေရးေသာ ေမတၱသုတ္ စာအုပ္ကိုလည္း ဖတ္မွတ္ေလ့လာဖုိ႔ တုိက္တြန္းလိုပါသည္၊၊

“အလင္း စက္” စာဖတ္ပရိတ္သတ္မ်ား ေမတၱာၿပည့္၀သူမ်ားၿဖစ္ၿပီး၊ ေမတၱာမ်ားၿဖင့္ ဘ၀အခက္ခဲ၊ သံသရာ ဆင္းရဲမ်ားကို ေက်ာ္ႏုိင္ေသာသူမ်ား ၿဖစ္ပါေစေၾကာင္း ေမတၱာပို႔သလွ်က္ စာတမ္းကို အဆုံးသတ္လုိက္ပါတယ္၊၊

ဓမၼစကား ေန႔တိုင္းၾကားက စိတ္ထားေဖြးလက္ သိဉာဏ္တက္၏။
ရုပ္နာမ္ဓမၼသခၤါရတုိ႕​
ကုိယ္ကဤပုံျဖစ္လုိတုန္လည္း
တစ္ဖုံဆင္ကြဲသူတနဲျဖင့္
ေဖာက္လြဲတက္စြာ ဓမၼတာကုိ
ပညာစကၡဳေမွ်ာ္ေထာက္ရုဳ႕၍
ယခုကပင္လွ်င္ မအုိခင္က
ယခုကပင္လွ်င္ မနာခင္က
ယခုကပင္လွ်င္ မေသခင္က
ႀကိဳတင္ေကာင္းမႈ ႀကိဳးစားေလာ (ေက်းဇူးရွင္ မင္းကြန္းဆရာေတာ္)

(ေမတၱသုတ္ပါဠိေတာ္၊ ဓမၼပဒပါဠိေတာ္၊ ပဋိသမၻိဒါမဂ္ပါဠိေတာ္ႏွင့္ ၀ိသုဒၶိမဂ္ပါဠိမ်ားကို ကိုးကား၍ ဤစာတမ္းကို ေရးပါသည္)

Metta (Loving-kindness) (ေမတၱာစာတမ္း) by (အရွင္ေက၀လ(အလင္း စက္))
http://ko-thitsar.blogspot.com/

ေလာကကို ေႏြးေထြးေစတဲ႔ လက္အစုံမ်ား

ေလာကကို ေႏြးေထြးေစတဲ႔ လက္အစုံမ်ား

မိန္းမသားမ်ားအားလုံး ဗုဒၶ၀ါဒီလူ့အဖြဲ့အစည္းအသင္းအပင္းမွ ရုတ္တရက္ ထြက္ခြါသြားၾကလ်င္ ခုိင္မာေသာ ဗုဒၶဘာသာ လူ့အဖြဲ့အစည္း က်န္ရစ္လိမ့္မည္ မဟုတ္။ မိန္းမသားမ်ားသည္ ဘာသာတရား တည္းဟူေသာ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ ႏွလုံးသားကို ထည့္ေပးထားၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္-ဟု အခ်ဳိ့ ေျပာဆုိထားၾကပါတယ္။

အခ်ဳိ့ အလ်င္စလုိ ေ၀ဖန္တတ္သူမ်ားကေတာ့ “ဗုဒၶ၀ါဒဟာ မိန္းမသားမ်ားအား ရန္လုိေသာ၀ါဒ ျဖစ္တယ္” လုိ့ ေျပာဆုိမႈမ်ား ရွိခဲ့ဘူးတယ္။ အိႏၵိယစာေရးဆရာ Hemacandra က အမ်ဳိးသမီးမ်ားကုိ အထင္ေသးစြာ “The torch lighting the way to hell, Narakamærgadværasya døpikæ” ဟု ေရးသားခဲ့ျပန္တယ္။

ဒါနဲ့စပ္ဆပ္လုိ့ မဃေဒ၀လကၤာမွာေဖာ္ျပထားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ားဆုိင္ရာေလးေတြကုိ အနည္းငယ္မွ် ေဖာ္ျပလုိပါတယ္။
(၁) ဌာနာဌာန၊ ညဏ္ခ်င့္ဆေလာ့၊ ကိစၥႏွစ္ပါး၊ အရာအားျဖင့္၊ ေယာက်ာၤးမျပီး၊ မိန္းမျပီး၏။
(၂) လူတြင္ ရႈပ္ေထြး၊ ကိုယ္ေရးျပည႔္မႈ၊ စုံတစ္ခုလည္း၊ ဗုိလ္ထုအမ်ား၊ လက္ရုံးအားျဖင့္၊ ေယာက်ၤားေဆာင္သီး၊ မျပီးကိစၥ၊ တစ္ေယာက္မွ်ပင္၊ မိန္းမရြက္ေဆာင္၊ ေအာင္သည္တစ္မ်ဳိး။ (၃) အမရာေဒ၀ီ၊ ေဘရီဓမၼ၊ ဒိႏၷာစသည္၊ အပၸကဟူ၊ နည္းငယ္မူကား၊ လူ၀ယ္ထုိသုိ့၊ မိန္းမတုိ့လည္း၊ မခ်ဳိ့ပညာ၊ ယွိတတ္စြာ၏။
(၄) ညဏ္လစ္ ေယာက်ၤား၊ ယွိခဲ့ျငားေသာ္၊ ေယာက်ၤားတုိ့ထက္၊ ရုတ္တရက္ညဏ္၊ ပဋိဘာန္ျဖင့္၊ လ်င္ျမန္မခ်ြတ္၊ ၾကံစည္ တတ္၏။
(၅) ကိစၥတသီး၊ အေရးၾကီး၍၊ မျပီးႏုိင္က၊ ၾကံမရေသာ္၊ မိန္းမကုိသာ၊ တုိင္ပင္ရာဟု၊ ပညာယွိမ်ား၊ အစဥ္ၾကားလ်က္၊ ထင္ရွားမိန္ ့မွာ၊ ဥဒါန္းလာ၏။
မဃေဒ၀လကၤာသစ္ က်မ္းၿပဳဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး အသွ်င္ဇ၀န၏ ပုံေတာ္( စာအုပ္ပါပုံကို ဓာတ္ပုံရိုက္ထားပါသည္ )

ဒီေတာ့ စာေပမ်ားမွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ အဆုိးအေကာင္း ေ၀ဖန္သုံးသပ္ထားၾကတာ အမ်ဳိးမ်ဳိးပါ။ က်မ္းဂန္မ်ားမွာေတာ့ မိန္းမသားမ်ားကုိ ေဖာ္ညႊန္းရာမွာ“မာတုဂါမ”ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ပါဠိေ၀ါဟာရပါ။ ဒီေ၀ါ ဟာရအဓိပၸါယ္က “မိခင္မ်ဳိးႏြယ္” ဒါမွမဟုတ္ “ မိခင္အဖြဲ့အစည္း” လုိ့ ဆုိလုိပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဗုဒၶ၀ါဒမွာ မိန္းမသားတစ္ေယာက္ဟာ မိခင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့ေနရာကို ရရွိထားပါတယ္။ မိခင္ တစ္ေယာက္ကုိ နိဗၺာန္သုိ့ တက္ေရာက္ဖုိ့ ဒါမွမဟုတ္ ျမင့္ျမတ္တဲ့ေနရာကုိ တက္လွမ္းဖုိ့ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ေလွကား တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတာပါ။ ဇနီးမယားကုိလည္း လင္ေယာက်ၤားရဲ့အေကာင္းဆုံးမိတ္ေဆြ ( ပရမာသခါ ) တစ္ဦးအျဖစ္ ယူဆထားတာပါ။

ျမင့္ျမတ္တဲ့အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ့ အဖြဲ့အစည္းျဖစ္တဲ့ ဘိကၡဳနီသာသနာကိုတည္ေထာင္ခြင့္ျပဳျခင္းဟာ မဟာပဇာပတိ ေဂါတမီ၏ စြမ္းေဆာင္မႈေၾကာင့္လုိ့ ဆုိရပါမယ္။ ဒီအဖြဲ့အစည္းကုိ ဖြဲ့စည္းတည္ေထာင္ခြင့္ရျခင္းဟာ အမ်ဳိးသမီး တစ္ေယာက္ရဲ့ စြမ္းေဆာင္မႈေၾကာင့္ဆုိယင္လည္း မွားမယ္မဟုတ္ဘူး။ ျမတ္ဗုဒၶဟာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကုိ ႏွိမ့္ခ်မထားဘဲ သဘာ၀ရဲ႕ အာႏြဲ့သူမ်ားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားသလုိ အမ်ဳိးသားနဲ့အမ်ဳိ့သမီးတုိ့ရဲ့ အတြင္း ဓာတ္ခံသေဘာ ေမြးရာပါ ေကာင္းတဲ့စိတ္ကိုလည္း ေကာင္းစြာသိေတာ္မူပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ လိင္ပုိင္းဆုိင္ ရာကြဲျပားမႈဟာ လြတ္ေျမာက္မႈအတြက္ တားျမစ္ခ်က္မဟုတ္ပါဘူး။ ျမတ္ဗုဒၶရဲ့ေဒသနာေတာ္မ်ားကုိ ၾကည့္ရႈ့ ေလ့လာမယ္ဆုိလ်င္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကုိ သင့္ေတာ္တဲ့ေနရာ ေပးထားတာ ေတြ့ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။

အရွင္သာရိပုတၱရာနဲ့အရွင္ေမာဂၢလာန္တုိ့ကုိ ဘိကၡဳသံဃာရဲ့အၾကီးအကဲအျမတ္ဆုံးသာ၀ကမ်ားအျဖစ္ သတ္္ မွတ္ခန့္အပ္ထားသလုိ ဘိကၡဳနီသံဃာမွာလည္း ရွင္မေခမာႏွင့္ ရွင္မဥပၸလ၀ဏ္ ေထရီႏွစ္ပါးတုိ့ကုိ အၾကီးျမတ္ ဆုံး ဘိကၡဳနီသာ၀ကမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ခန့္အပ္ထားခဲ႔တယ္။ ဘိကၡဳနီသံဃာ့အဖြဲ့အစည္းနဲ့ ဥပါသိကာ သာ၀ိ ကာမမ်ားမွာ မိဖုရားမ်ား၊ မင္းသမီးမ်ား၊ ျမင့္ျမတ္တဲ့အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ မုဆုိးမမ်ား၊ ေသာကေရာက္ေနတဲ့ အေမမ်ား၊ အကူအညီကင္းမဲ့ေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ အဆုံးစြန္အားျဖင့္ ျပည္တန္ဆာမမ်ားထိပါ အဆင့္အတန္း အမ်ဳိးမ်ဳိးမွ သာသနာ႔ေဘာင္ကို ၀င္ေရာက္လာႀကတယ္ဆုိတာ ေတြ့ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီအထဲကမွ ပဋာစာရီ၊ ဓမၼဒိႏၷာ၊ ဘဒၵါကာပိလာနိ၊ ၀ိသာခါ၊ သုပၸိယ၊ နကုလမာတာ၊ သာမာ၀တီ၊ မလႅိကာ၊ ခုဇၨဳတၱရာ၊ သီရိမာ၊ အမၺပါလီ၊ သုမနနဲ့ သုဘဒၵါ စသူတုိ့ ဟာ ထင္ရွားသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
က်မ္းဂန္မ်ားမွာေတာ့ ရဟန္းေတာ္ေပါင္း ၂၆၄-ပါးကုိ အေၾကာင္းျပဳထားတဲ့ ေထရဂါထာေပါင္း ၁၂၈၈-ခုရွိတာကုိ ေတြ့ရျပီး ေထရီေပါင္း ၇၃-ပါးကို အေၾကာင္းျပဳထားတဲ့ ေထရီဂါထာေပါင္း က ၅၃၄-ခု ရွိတာကုိ သိရွိရပါတယ္။

ၾကီးက်ယ္ေကာင္းမြန္တဲ့ မိန္းမသားမရွိလ်င္ ဗုဒၶ၀ါဒဆုိင္ရာဘာသာတရား မရွိႏုိင္ပါဘူး။ ျမတ္ဗုဒၶရဲ့မယ္ေတာ္ ျဖစ္ တဲ့ မိဖုရား မဟာမာယာေဒ၀ီဟာ သူမရဲ့သားဘုရားေလာင္းေတာ္အတြက္ သူမဘ၀ကုိ ေပးအပ္ခဲ့ရတယ္။ သူမ ဟာ မင္းသားငယ္ကုိ ေမြးဖြါးျပီးတဲ့ေနာက္ ရက္အနည္းငယ္မွာပဲ သူမဘ၀ကို အျပီးအပိုင္ စြန့္လႊတ္ခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အျခားေကာင္းမြန္ျမင့္ျမတ္တဲ့ မိန္းမသားတစ္ဦးျဖစ္သူ သူ့ရဲ့အေဒၚ မဟာပဇာပတိေဂါတမီက အေမ တစ္ေယာက္ရဲ့ေနရာကို ၀င္ယူျပီး ႏုးညံ့စြာ ဂရုတစုိက္ခ်စ္ျခင္းျဖင့္ သူ့ကုိ ေမြးျမဴခဲ့ရၿပန္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမင့္ျမတ္ ေကာင္းမြန္တဲ့ မိန္းမသားမ်ားသာမရွိလ်င္ ျမတ္ဗုဒၶဟာ လူသားတစ္ေယာက္အျဖစ္ ရွင္သန္ရပ္တည္ဖုိ့နဲ့ ျမတ္ဗုဒၶ (သဗၺညဳတညဏ္ရွင္)အျဖစ္ ေပၚေပါက္လာဖုိ့မွာ ဘယ္ေသာအခါမွ ျဖစ္လာမွာမဟုတ္ဘူးဆုိတာ ရွင္းရွင္း လင္းလင္းေတြ့ျမင္ရမွာပါ။ ဒါကပဲ သဘာ၀တရားက ဖန္တီးေပးလိုက္တာပဲေပါ႔။

ဒါနဲ့စပ္ဆပ္လုိ့ မိခင္ရင္းနဲ့ ေမြးစားမိခင္တုိ့ကုိ ဥပမာတင္စားထားတဲ့ စာေလးကုိ သတိရမိတယ္။ အဲဒါကေတာ့ မိခင္ရင္းဟာ သူ့အျမစ္ကေပါက္လာတဲ့ သစ္ပင္ကုိ ရွင္သန္ဖြ့ံ့ျဖဳိးလာေအာင္ အာဟာရျဖစ္ေစတဲ့ အစားအစာေတြ တုိက္ေက်ြးေပးတဲ့ ေရပန္းနဲ့တူပါတယ္။ ေမြးစားမိခင္ကေတာ့ ဟုိ--အျမင့္တိမ္တုိက္ထဲအေရာက္ ထုိးတက္ သြား ျပီး အေ၀းၾကီးေရာက္သည့္အထိ ခရီးဆန့္၊ ကႏၱာရထဲက အထီးက်န္သစ္ပင္ေလး ဖြံ့ျဖဳိးေစဖုိ့ အာဟာရျဖစ္ ေစတဲ့ အစားအစာေတြ တုိက္ေက်ြးေပးတဲ့ ေရပန္းနဲ့တူတယ္-တဲ႔။
(A mother is likened unto a mountain spring that nourishes the tree at its root, but one who mothers another’s child is likened unto a water that rises into a cloud and goes a long distance to nourish a lone-tree in the desert.)

“ေကာင္းမြန္ျမင့္ျမတ္္ေသာ အေမမ်ားမရွိလ်င္ ထုိႏိုင္ငံ(ထုိအမ်ဳိး)သည္ ၾကီးက်ယ္ေသာႏုိင္ငံ (ၾကီးက်ယ္ေသာ အမ်ဳိး)ျဖစ္မလာႏုိင္ဘူး” ဆုိတဲ့အရာဟာ မွန္ကန္ဆဲပါ။ ပုံမွန္အားျဖင့္ေတာ့ အလုပ္သုိ့သြားရျခင္း၊ သူ၏မိသားစု အတြက္ စားစရာနဲ့ အျခားလုိအပ္ခ်က္မ်ား ေထာက္ပံ့ရျခင္းဟာ ဖခင္ရဲ့တာ၀န္ျဖစ္တယ္ဆုိတာ အားလုံး လက္ခံ ထားၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေလးကို ဂရုတစုိက္ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ့နဲ့ သူတုိ့ရဲ့ ကုိယ္က်င့္တရားဆုိင္ရာကို ပုံစံသြင္း ရျခင္းတုိ့ကေတာ့ မိခင္မ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိခင္မ်ားကပဲ သူတုိ့ရဲ့မိခင္ဘာသာစကားကို ေျပာဆုိဖုိ့ သူတုိ့ရဲ့ ကေလးငယ္မ်ားကို သင္ၾကားေပးရတာပါ။ ဒီေတာ့ လူသားတုိင္းဟာ အေမ့လွ်ာ-ေၾကာင့္ ေျပာဆုိၾကတယ္လုိ့ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိယင္ ကေလးငယ္ရဲ့ ပထမဆုံးျဖစ္တဲ့ စကားဟာ မိခင္ျဖစ္သူထံမွ သင္ယူရ ရွိခဲ့လုိ့ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း မိမိလူမ်ဳိးရဲ့ပင္ရင္းစကားကုိ မိခင္ဘာသာစကားလုိ့ ေျပာဆုိၾကျခင္း ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

လူသားေလာကၾကီးမွာ ၾကီးက်ယ္တဲ့ေအာင္ျမင္မႈကုိ ျပဳလုပ္ႏုိင္သူ၊ ျမင့္မားတဲ့ရုိေသေလးစားမႈကုိ ရရွိသူ အခ်ိဳ့ မိန္းမေယာက်ာၤးမ်ားကို ဘယ္အခ်ိန္မွာပဲၾကည့္ၾကည့္ သူတုိ့ရဲ့မိခင္ျဖစ္သူဟာ အဲဒီေအာင္ျမင္မႈေတြအတြက္ ယုံၾကည္မႈအခ်ဳိ့ကုိ ေပးအပ္ခဲ့တယ္လုိ့ ဆိုပါတယ္။ လူသားတုိင္းဟာ ကေလးဘ၀က ရရွိခဲ့တဲ့ အယူအဆအေတြး အေခၚမ်ားဟာ ဘ၀တစ္ေလ်ာက္လုံး သူတုိ့နဲ့အတူတကြပါသြားတာမ်ိဳးပါ။ ဒါကုိ စိတ္ပညာရွင္မ်ားက ေျပာျပျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ မိခင္မ်ားထံမွ ေကာင္းမြန္ျမင့္ျမတ္တဲ့ ညြန္ၾကားခ်က္မ်ား ရရွိလ်င္၊ အမွားအမွန္ၾကားမွာ ျခားနားမႈကို ေျပာၾကားလ်င္၊ မိသားစုမ်ား၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊ ကေလးငယ္ကုိယ္တုိင္အတြက္ တာ၀န္မ်ားကုိ ေျပာၾကားလ်င္ လူသားတုိင္း ဘ၀ရဲ့ဆုံးရႈံးမႈမ်ားကုိ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး တဲ႔။

ကမၻာေလာကၾကီးရဲ့အစိတ္အပိုင္းေတာ္ေတာ္မ်ားမွား ဆုိးသြမ္းတဲ့သူငယ္မ်ားက ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ ဆင္းရဲ့ဒုကၡမ်ား စြာကို ၾကားေနၾကရတာပါ။ တုိင္းျပည္မ်ားစြာမွာ ငယ္ရြယ္ႏုပ်ဳိတဲ့ လူငယ္မ်ား ဆုိးသြမ္းရျခင္းအေၾကာင္းမွာ -
ဒီငယ္ရြယ္တဲ့လူငယ္မ်ားဟာ သူတုိ့ရဲ့မိဘမ်ားထံမွ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ညြန္ၾကားခ်က္ကို မရရွိခဲ့ဘူး-ဆုိတဲ့ အခ်က္ ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လုိ့ တရားသူၾကီးမ်ားႏွင့္ရဲအရာရွိၾကီးမ်ားက ေျပာဆုိသုံးသပ္ၾကပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အခ်ဳိ့သူ မ်ားက “ဆုိးသြမ္းတဲ့ကေလးေတြ-လုိ့ ေျပာဆုိဖုိ့ မသင့္ဘူး၊ ဆုိးသြမ္းတဲ့မိဘမ်ား-လုိ့ ေျပာဆုိသင့္တယ္”လုိ့ ယူဆ လာၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ကိစၥအားလုံးမဟုတ္လ်င္ေတာင္ အခ်ဳိ့ကိစၥမ်ားမွာ မွန္ကန္ေနပါတယ္။

ငယ္ရြယ္ႏုပ်ဳိမႈေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ၾကမ္းတမ္းဆုိးရြားမႈမ်ားစြာမွာ ဆုိးသြမ္းတဲ့မိဘမ်ားက အမွားအယြင္းအားလုံးကို ျဖစ္ေစခဲ့တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ဒါေပမယ့္ ကေလးဟာ မိဘမဲ့ကေလးျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့အခ်က္နဲ့ ေကာင္းတဲ့လမ္း ညြန္မႈကို ရရွိဖုိ့ အေမအေဖမရွိ ဆုိတဲ့ အခ်က္က မွားယြင္းေစျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အားလုံးေသာ လူသားသတၱ၀ါ မ်ားကုိ ညီအကုိေမာင္ႏွမမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ရမယ္ဆုိတာကုိ ဗုဒၶဘာသာဆုိင္ရာက ေျပာျပထားပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မိဘမဲ့ကေလးမ်ားကုိ သူတုိ့ရဲ့ကုိယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာအတြက္ ေကာင္းတဲ့သတင္း အခ်က္အလက္ မ်ား၊ ေကာင္းတဲ့အကူအညီျဖစ္ေစမယ့္ လမ္းညြန္ခ်က္မ်ားကုိ ေပးႏုိင္ဖုိ့ ၾကဳိးစားသင့္ပါတယ္။

မ်က္ေမွာက္ကမၻာမွာ စစ္ပြဲႏွင့္ပတ္သက္တဲ့ အဆက္မျပတ္ျဖစ္ေနတဲ့ ေၾကာက္လန့္မႈမ်ားရွိေနတယ္ဆုိတာ အား လုံး သိရွိၾကျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာေလာကၾကီးရဲ့ မ်ားစြာေသာအစိတ္အပုိင္းမ်ားမွာ ဘာသာတရားကို ေမ့ေလ်ာ့ ေနခဲ့ျခင္းကပဲ ဒီအေျခအေနအတြက္ တစ္ခုေသာအေၾကာင္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အေမမ်ားဟာ ဘာသာတရားမွာ ေတြ့ရွိရတဲ့ ၾကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္တဲ့အမွန္တရားမ်ားကုိ သူတုိ့၏ကေလးမ်ားသုိ့ သင္ၾကားမေပးတဲ့အခါ ျငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ကမၻာၾကီးအျဖစ္ ေမ်ာ္လင့္ရန္ ခက္ခဲပါလိမ့္မယ္။

လူသားအားလုံးနဲ့ပတ္သက္တဲ့ အေကာင္းဆုံးဘာသာတရားရွိတယ္ဆုိတာကုိ ဗုဒၶ၀ါဒီမ်ားက ယုံၾကည္ၾကျပီးသား ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဗုဒၶ၀ါဒယုံၾကည္မႈကို ရုိေသဖုိ့ ကေလးကုိေစာင့္ေရွာက္ေမြးျမဴတဲ့အိမ္၊ သန္မာတဲ့ကိုယ္က်င့္တရား ရွိပုံေပၚတဲ့ ကေလးရွိတဲ့အိမ္၊ ဘ၀ေနထုိင္မႈပုံစံ ေအာင္ျမင္မႈရရွိတဲ့အိမ္မ်ားဟာ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့တဲ့အိမ္အျဖစ္ ေတြ့ျမင္ေနရတာပါ။

ေယာက်ာ္းမ်ားဟာ အလုပ္ကိစၥမ်ား၊ ေငြရေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ဟုိက္ဒရိုဂ်င္ဗုံးကို ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ စစ္ပြဲကုိ ဖန္တီး ျခင္း၊ စစ္ပြဲျပီးတဲ့ေနာက္ တစ္ဖန္ကမၻာၾကီးကုိ ေျဖာင့္မတ္ေအာင္ ၾကဳိးစားျခင္းျဖင့္ ပုံမွန္အားျဖင့္ ဦးေဆာင္မႈကုိ ယူေလ့ရွိတယ္ဆုိတာကုိ ဘယ္အခ်ိန္မဆုိ ကမၻာၾကီးမွာ ဒီအတုိင္းေတြ့ေနရတာပါ။
ဒါေပမယ့္ မိန္းမသားအုပ္စု တစ္စုက စစ္ပြဲတစ္ပြဲကုိ စတင္ဖန္တီးခဲ့တယ္ဆုိတာကုိေတာ့ သံသယရွိစရာေကာင္းတဲ့ ေ၀ါဟာရတစ္ခုပါ။ တကယ္ေတာ့ ေယာက်ၤားသားတုိင္းဟာ မိခင္ျဖစ္သူက ခ်မွတ္ေပးထားတဲ့ ဥပမာမ်ားကုိ သတိရသင့္ျပီး ဖ်က္ဆီး ၾကမယ့္အစား ျငိမ္းခ်မ္းမႈအတြက္ ၾကဳိးစားသင္႔ႀကတယ္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ လူ့အဖြဲ့အစည္းကုိ ကူညီသူ၊ လႈမႈေရးနဲ့ပတ္သက္တဲ့ တုိးတက္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ေစသူ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ကို ေစာင့္ေရွာက္တဲ့သူ၊ ႏုးညံ့ျပီးကူညီမႈကို ေပးတဲ့သူမ်ားဟာ မိန္းမသားမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးရုံအတြက္၊ မိဘမဲ့ကေလးမ်ားေဂဟာအတြက္၊ ဒါမွမဟုတ္ မ်က္မျမင္ နားမၾကားေဂဟာမ်ားအတြက္ လုိအပ္တဲ့ မည္သည့္အခ်ိန္ျဖစ္ျဖစ္ ပုံမွန္အားျဖင့္ အဲဒီအရာကုိ ျဖည့္ဆည္းေပးေနသူမ်ားမွာ လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို ဂရုစိုက္ရတဲ့ လူ့အဖြဲ့အစည္းျဖစ္တဲ့ မိန္းမသားမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ “မိန္းမသားမ်ားအားလုံး ဗုဒၶ၀ါဒီလူ့အဖြဲ့အစည္းအသင္းအပင္းမွ ရုတ္တရက္ ထြက္ခြါသြားၾကလ်င္ ခုိင္မာေသာဗုဒၶဘာသာ လူ့အဖြဲ့အစည္း က်န္ရစ္လိမ့္မည္ မဟုတ္။ မိန္းမသားမ်ားသည္ ဘာသာတရားတည္းဟူေသာ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ ႏွလုံးသားကို ထည့္ေပးထားၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္”ဟု ေျပာဆုိၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အသက္ၾကီးသူမ်ားႏွင့္ဆင္းရဲသူမ်ားအတြက္ လုိအပ္ခ်က္မ်ား၊ ဘုရားေက်ာင္းကန္မ်ားအတြက္ အသုံးအေဆာင္ မ်ား အဲဒီအရာမ်ားအတြက္ ေထာက္ပ့ံမႈအားလုံးဟာ မိန္းမသားမ်ားရဲ့ လုံးလစြမ္းပကားေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆုိယင္ လြန္လြန္းရာက်မယ့္ အဆုိမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ “မိန္းမသားမ်ားသာ မရွိလွ်င္ အားလုံးေသာဒါနသည္ အဆုံးတစ္ခုသုိ့ လားေရာက္လုနီးပါး ျဖစ္လိမ့္မည္”ဟု ေျပာဆုိၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

တုိင္းျပည္အသီးသီးမွာ ကေလးမ်ားႏွင့္တိရိစၦာန္မ်ားကို ၾကမ္းတမ္းစြာျပဳမူျခင္းမွ တားျမစ္ရန္ ဥပေဒမ်ားကို ခ်မွတ္ခဲ့ျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ မိန္းမသားမ်ားဟာ အခ်ဳိ့ေသာဥပေဒမ်ားကုိ ခ်မွတ္ရန္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပါ။ ကမၻာေပၚရွိ တုိင္းျပည္အမ်ားစုမွာ ဆရာမ်ားဟာ မိန္းမသားမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးမ်ားရဲ့ ေကာင္းမြန္မွန္ကန္ တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားဆုိင္ရာကို ပုံစံသြင္းရာမွာ အေမျဖစ္သူမ်ားကုိ ကူညီဖုိ့ဟာ သူတုိ့ရဲ့ တာ၀န္အျဖစ္ ခံယူထားၾကတာပါ။

ၾကက္ေျခနီအလုပ္ဆုိတာ သိတဲ့အတုိင္း ေဘးဒုကၡရွိတဲ့ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဘယ္အခ်ိန္ျဖစ္ျဖစ္ ျပဳလုပ္ ရပါတယ္။
ဒီျမင့္ျမတ္တဲ့ အဖြဲ့အစည္းေတြဟာ ျမင့္ျမတ္တဲ့ မိန္းမတစ္ေယာက္စီ၏ တာ၀န္သိစိတ္ေႀကာင္႔ ၿဖစ္ေပၚလာတဲ႔ အလုပ္ရဲ့အက်ဳိးဆက္ မ်ား အသီးသီး ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ထဲက ပထမတေယာက္က Florence Nightingle ပါ။ ကင္ဆာခံစားေနရတဲ့ လူနာေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာဟာ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုသမႈနဲ့ အခ်ဳိ့ေသာသက္သာမႈကုိ ရရွိခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီေရဒီယမ္ကို ရွာေဖြသူ ကေတာ့ မိန္းမသားတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Madame Curie ျဖစ္ပါတယ္။
လူသားက်ြန္ ဘ၀စနစ္ကို ျဖတ္သိမ္းႏုိင္ဖုိ့ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့သူမ်ားထဲမွာ မိန္းမသားတစ္ေယာက္ ပါ၀င္ပါတယ္။ သူကေတာ့ Harrief Beechar Stow ျဖစ္ပါတယ္။ အုိမဲအိမ္မဲ့ ျဖစ္ေနသူကေလးမ်ားကုိ ျပဳစုေစာင့္ေလွ်ာက္သူ မိန္းမသားတစ္ဦး ရွိပါတယ္။
သူက ေတာ့ Mother teresa ျဖစ္ပါတယ္။ အျခားေသာ တုိင္းႏုိင္ငံအသီးသီးမွာလည္း သူ့အစြမ္းနဲ့သူ ရွိေနၾကတဲ့ မိန္းမသားမ်ား မ်ားစြာရွိေနတာပါ။

ဒီေတာ့ ဘယ္ရႈေထာင့္က ၾကည့္ၾကည့္ အေၾကာင္းတခုကေတာ့ ကမၻာေလာကမွာ မိန္းမသားမ်ားရဲ့ လႊမ္းမုိး မႈဟာ မ်ားစြာအေရးၾကီးတဲ့ လႊမ္းမုိးမႈျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ ေကာက္ခ်က္ခ်ဖုိ့ ခြန္အားျဖစ္ေစခဲ့တယ္ ဆုိတာ သမိုင္းဆုိင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြက ေၿပာၿပေပးေနပါတယ္။ အခ်ဳပ္အားၿဖင္႔ေတာ႔ ယေန႔ ဆိုးသြမ္း ေပေတ ရမ္းကားေနတဲ႔ လူငယ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ မိဘ သို႔မဟုတ္ မိခင္ရဲ႕ ရင္ခြင္ ကေန ကင္းကြာၿပီး ဆိုဆုံးမမွဳ႕ ေမတၱာကုိ မရရွိ မခံစားခဲ႔ရတဲ႔အတြက္ဆုိတာ ေသခ်ာပါတယ္။

“ လူတြင္ ရႈပ္ေထြး၊ ကိုယ္ေရးျပည႔္မႈ၊ စုံတစ္ခုလည္း၊ ဗုိလ္ထုအမ်ား၊ လက္ရုံးအားျဖင့္၊ ေယာက်ၤားေဆာင္သီး၊ မျပီးကိစၥ၊ တစ္ေယာက္မွ်ပင္၊ မိန္းမရြက္ေဆာင္၊ ေအာင္သည္တစ္မ်ဳိး။ ”
“ ကိစၥတသီး၊ အေရးၾကီး၍၊ မျပီးႏုိင္က၊ ၾကံမရေသာ္၊ မိန္းမကုိသာ၊ တုိင္ပင္ရာဟု၊ ပညာယွိမ်ား၊ အစဥ္ၾကားလ်က္၊ ထင္ရွားမိန္ ့မွာ၊ ဥဒါန္လာ၏ ”

စသည္ၿဖင္႔ မိခင္ မိန္းမသားမ်ား၏ ပညာရွိပုံ အထင္မေသးသင္႔ပုံ၊ ကိစၥႀကီးငယ္ ႀကဳံလာခဲ႔ေသာ္ မေၿဖရွင္းနိုင္က ၿဖတ္ထိုးဥာဏ္ ပင္ကုိုယ္ဥာဏ္ ေကာင္းမြန္ေသာ မိန္းမသားမ်ားကို တုိင္ပင္သင္႔ပုံေတြကို မန္လည္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက ဘုရားေဟာ က်မ္းဂန္ေတြကို ေထာက္ဆကာ မဃေဒ၀ လကၤာသစ္မွာ မွတ္တမ္းတင္ေတာ္မူထားခဲ႔ဖူးတယ္။
ကိုယ္ေမြးထားတဲ႔ သား သမီးကုိ စြန္႔ပစ္တဲ႔ မိခင္ ဆုိတာ အေယာက္တစ္ရာမွာ တစ္ေယာက္မရွိနိုင္ပါဘူး၊ မိခင္ဆိုတာ ေႏြးေထြးတဲ႔ ေမတၱာေတြကို ေပးေနတဲ႔ ကိုယ္႔ဘ၀တေလ်ာက္လုံးကို ေၿပာင္းလဲေပးနိုင္တဲ႔ လက္တစ္စုံပဲ ၿဖစ္တယ္ ဆိုတာ ယုံႀကည္ လက္ခံလ်င္ေတာ႔ အဲဒီေႏြးေထြးတဲ႔ လက္တစ္စုံကို မပစ္ပယ္ႀကပဲ ေႏြးေထြးစြာ ႀကိဳဆုိႀကပါစို႔လို႔ တုိက္တြန္းစကား ဆုိပါရေစ။

မိခင္ရဲ႕ ေမတၱာကို ရရွိၿပီး ပညာၿဖင္႔ ေလာက ကို အလွဆင္နိုင္ႀကပါေစ --

မိခင္ ေမတၱာ ေဖာ္က်ဴးေသာ မူရင္းေရးသားသူ ေမာင္တင္႔ယဥ္ ၏ ပို႔စ္အား ၿပန္လည္ ၿဖည္႔စြက္ တင္ၿပပါသည္။

အရွင္သုနႏၵာလကၤာရ

http://www.dhammayaungchi.com/

Happy Chinese New Year

ႏွစ္သစ္မွာ က်န္းမာ ခ်မ္းသာ ေဘးရန္ကြာ၍ လိုရာဆႏၵ ျပည့္၀ၾကပါေစ

新年快樂, 恭賀新禧, 身體健康, 國家和平

Happy Chinese New Year

ဗုဒၶသာသနာသကၠရာဇ္

ဗုဒၶသာသနာသကၠရာဇ္

ျမတ္ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံသည့္ႏွစ္မွစ၍ သာသနာသကၠရာဇ္ ၁-အျဖစ္ စတင္ေရတြက္ခဲ့သည္မွာ အစဥ္အလာမွတ္သား
ခ်က္အရ ယေန႔ (ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၅၆ ခုႏွစ္) ဆိုလွ်င္ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၄၈ ႏွစ္ေျမာက္သို႔ ေရာက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။
ခရစ္သကၠရာဇ္ႏွင့္ယွဥ္၍ဆိုရမူ ေရာက္ဆဲ ခရစ္ ၂ဝဝ၄ခုႏွစ္ကို သာသနာ ၂၅၄၈ မွ ႏုတ္ေသာ္ ၅၄၄-ႏွစ္ က်န္
သည္။ ယင္းသည္ ခရစ္မတိုင္မီႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ဘီစီႏွစ္ ျဖစ္သျဖင့္ ဘီစီ ၅၄၄ သည္ ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္စံေသာ
ႏွစ္ျဖစ္သည္။ ပရိနိဗၺာန္စံသည့္ႏွစ္ကိုႏုတ္၍ သက္ေတာ္ ၈ဝ-ကို ထည့္ေပါင္းေသာ္ (၅၄၃+၈ဝ=၆၂၃) ဘီစီ ၆၂၃
ျဖစ္သည္။ ယင္းခုႏွစ္ကို သီဟိုဠ္၊ ျမန္မာ၊ ယိုးဒယား၊ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအိုစေသာ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံ
မ်ား၌ ျမတ္ဗုဒၶဖြားျမင္ေတာ္မူေသာႏွစ္အျဖစ္ အတည္ျပဳလက္ခံၾကသည္။

ဤသည္မွာ သီရိလကၤာႏိုင္ငံႏွင့္ဗုဒၶသာသနာ သမိုင္းဦးကိုေဖာ္ျပေသာ မဟာဝံသက်မ္းႏွင့္အညီျဖစ္သည္။ ယင္း က်မ္းကို သီရိလကၤာႏိုင္ငံ အႏုရာဓၿမိဳ႕ရွိ မဟာဝိဟာရ ေက်ာင္းတိုက္၌ ေရးသားခဲ့ၿပီး သီဟိုဠ္ဘာသာ မဟာဝံသမူရင္းက်မ္းမွာ အ႒ကထာက်မ္းမ်ားမတိုင္မီ အေတာ္ေရွး က်သည့္ကာလကပင္ မဟာဝံသဟူေသာအမည္ သို႔မဟုတ္ အျခား အမည္တစ္မ်ဳိးျဖင့္ တည္ရွိခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ အရွင္မဟာဗုဒၶေဃာသ၏ ဝိသုဒၶိမဂၢအ႒ကထာကိုပင္
ေဝဖန္ခဲ့သည့္ သဒၶမၼပၸကာသနီအမည္ရွိ ပဋိသမၻိဒါမဂၢအ႒ ကထာက်မ္းျပဳ အရွင္မဟာနာမသည္ ပဇၨပေဒါ႐ုဝံသေခၚ ပါဠိဘာသာ မဟာဝံသ (ပထမပိုင္း)ကို ရးသားခဲ့ေၾကာင္း ပညာရွင္တို႔လက္ခံၾကသည္။ သဒၶမၼပၸကာသနီကို ပထမ ေမာဂၢလႅာနမင္း (ေအဒီ ၄၉၅-၅၁၃) ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ သုံးႏွစ္အၾကာ (ေအဒီ ၅၁၆)တြင္ ေရးၿပီးသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ပါဠိဘာသာ မဟာဝံသက်မ္းကိုလည္း သဒၶမၼပၸကာသနီႏွင့္
မေရွးမေႏွာင္းမွာပင္ ေရးသားခဲ့ဖြယ္ရွိသည္။ မဟာဝိဟာရေက်ာင္းတိုက္ကား ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ
၏ဌာနခ်ဳပ္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ေထရဝါဒႏိုင္ငံအားလုံး သည္ ေဝဖန္ျငင္းဆိုခ်က္မရွိဘဲ မဟာဝံသႏွင့္ ယင္းက်မ္း
အဆက္ စူဠဝံသ၌ေဖာ္ျပသည့္ ခုႏွစ္စဥ္အတိုင္း မွတ္ယူသုံး စြဲၾကသည္။ မဟာဝိဟာရေက်ာင္းတိုက္ မေထရ္စဥ္ဆက္
မွတ္ယူလာသည့္အတိုင္းပင္ ေထရဝါဒအ႒ကထာက်မ္းမ်ား၌လည္း မဟာဝံသအဆိုႏွင့္ တူညီၾကသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ ဘီစီ ၆၂၃ တြင္ ဖြားျမင္သည္ဟူေသာ အဆိုမွာ ေထရဝါဒက်မ္းမ်ား သို႔မဟုတ္ သီဟိုဠ္အစဥ္အလာ သို႔မဟုတ္ ေထရဝါဒအစဥ္အလာကို အေျခခံသည္။

သီဟိုိဠ္ဘုရင္ ပထမပရကၠမဗာဟုမင္းသည္ ဗုဒၶပရိ နိဗၺာန္စံၿပီးေနာက္ ၁၆၉၇-ႏွစ္ ေျမာက္တြင္ အဘိသိက္ခံ
ေၾကာင္း ¤င္းေရးထိုးေသာေက်ာက္စာ၌ ဆိုသည္။ ယင္း သည္ သီဟိုဠ္သမိုင္းအရ ေအဒီ ၁၁၅၃-ျဖစ္သည္။ ထို႔
ေၾကာင့္ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံႏွစ္ကို ဘီစီ ၅၄၄-ျဖစ္ေၾကာင္း (၁၆၉၇-၁၁၅၃=၅၄၄) ဆိုလိုရာေရာက္သည္။ ပရကၠမဗာဟု
ေက်ာက္စာရက္စြဲမွာ အိႏၵိယေတာင္ပိုင္း ဗမစေုုောေ ေဒသ ႊငမကလေူင်လေမေ ဘုရားေက်ာင္း ေက်ာက္စာႏွင့္ကိုက္ညီသည္။ စူဠဝံသက်မ္း(၅၆း၁၆)၌ ပရကၠမဗာဟု နန္းစံႏွစ္ႏွင့္ ယင္းမတိုင္မီ မင္းဆက္ ၆-ဆက္ေျမာက္ ပရကၠမပ႑ဳမင္း နန္းစံႏွစ္ ႏွစ္ခု၏ အၾကားကာလကို ၁ဝ၇-ႏွစ္ဟုဆိုသည္။
ပထမပရကၠမနန္းစံႏွစ္(ဗုဒၶႏွစ္ ၁၆၉၇)မွ ေနာက္သို႔ ျပန္ေရ ေသာ္ ၁၅၉ဝ ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ သီဟိုဠ္သမိုင္းအရ
ေအဒီ ၁ဝ၄၆ ျဖစ္သည္။ တစ္ဖန္ အိႏၵိယေတာင္ပိုင္း ေညငာေညါေူော ေက်ာက္စာႏွင့္လည္း ထပ္တူညီသည္။
ယင္းေက်ာက္စာ၌ ေစာဠဘုရင္ ပထမရာဇာဓိရာဇသည္ သီဟိုဠ္ဘုရင္ ပရကၠမပ႑ဳကို ဗုဒၶႏွစ္ ၁၅၉ဝ (ေအဒီ
၁ဝ၄၆)တြင္ ကြပ္မ်က္ေၾကာင္း ဆိုထားသည္။

စူဠဝံသ၌ပရကၠမပ႑ဳနန္းသက္ကို ၂-ႏွစ္ ျပေသာ္လည္း ေက်ာက္စာ၌ အဘိသိက္ခံသည့္ႏွစ္ႏွင့္ ကြပ္မ်က္သည့္ႏွစ္ကို အတူတူဆိုသည္။ ဤသည္မွာ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံႏွစ္ကို ဘီစီ ၅၄၄ ျဖစ္ေၾကာင္း (၁၅၉ဝ-၁ဝ၄၆=၅၄၄) ဆိုလိုရာေရာက္သည္။
အထက္ပါ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအရ သာရတၴဋီကာရွင္တို႔ ေခတ္ ေအဒီ ၁၂-ရာစုႏွစ္လယ္ေလာက္ထိ သီဟိုဠ္၌ ဗုဒၶ ပရိနိဗၺာန္စံႏွစ္ကို ယေန႔ ျမန္မာအပါအဝင္ ေထရဝါဒႏိုင္ငံ တို႔၌ အသုံးျပဳေနသည့္အတိုင္း ခရစ္မေပၚမီ ၅၄၄ အျဖစ္
မကြဲမျပား အတည္ ျပဳဆဲျဖစ္ေၾကာင္း မွတ္သားရသည္။ သို႔ရာတြင္ ဘီစီ ၆၂၃ တြင္ ျမတ္ဗုဒၶဖြားျမင္သည္ဟူ
ေသာအဆိုႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမည့္ အ ေထာက္အထားမ်ားကို ယခုအခါ ပညာရွင္တို႔ ေတြ႔ရွိလာ ကသည္။ မဟာဝံသႏွင့္ အ႒ကထာက်မ္းမ်ားအဆို၊ မဇၩိမ ေဒသမင္းဆက္ ကမၻာ့သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ား၊ သံဂါယနာ မွတ္တမ္းမ်ား၊ ဆရာစဥ္ေဖာ္ျပခ်က္၊ အေသာကေက်ာက္စာ၊ ေျမာက္ပိုင္းဗုဒၶဘာသာမွတ္တမ္းမ်ား၊ အိႏၵိယေတာင္ပိုင္းမွ ေရွးေဟာင္းေက်ာက္စာအခ်ဳိ႕တို႔ကို ၫွိႏႈိင္းတိုက္
ဆိုင္ၿပီးေနာက္ ယင္းသို႔ေတြ႔ရွိလာရျခင္းျဖစ္သည္။ ¤င္းတို႔က ဘီစီ ၅၆၃ တြင္ ျမတ္ဗုဒၶဖြားျမင္သည္ဟု
ယူဆၾကသည္။ ယင္းအယူအဆလည္း မဟာဝံသ၌ေဖာ္ျပ သည့္ အစဥ္အလာယူဆခ်က္ကိုပင္ အေျခခံျပန္သည္။
အတိအက်ဆိုေသာ္ မဟာဝံသ(၅း၂၁)၌ေဖာ္ျပသည့္ ဘုရင္ အေသာကသည္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ ပရိနိဗၺာန္စံၿပီးေနာက္ ၂၁၈-ႏွစ္ အၾကာတြင္ နန္းတက္သည္ဟူေသာ အခ်က္ကို ပင္ အေျခခံျခင္း ျဖစ္သည္။

မဟာဝံသအလိုအရ အဇာတသတၱဳ (ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္မစံ မီ ၈+ စံၿပီးေနာက္) ၂၄၊ ဥဒယဘဒၵ ၁၆၊ အႏု႐ုဒၶ ႏွင့္ မု႑
၈၊ နာဂဒါသက ၂၄၊ သုသုနာဂ ၁၈၊ ကာဠာေသာက ၂၈၊ ¤င္း၏သား ဆယ္ေယာက္ ၂၂၊ နႏၵမင္းသား ကိုးေယာက္
၂၂၊ စႏၵဂုတၱ ၂၄၊ ဗိႏၵဳသာရ ၂၈၊ အေသာက အဘိသိက္ မခံမီ ၄+နန္းစံ ၁၈၊ ေပါင္း ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံၿပီးေနာက္ ၂၃၆-
အၾကာတြင္ အေသာက၏သားေတာ္ (ဟူယင္ဆန္မွတ္တမ္း အလို အေသာက၏ညီေတာ္) အရွင္မဟိႏၵ သီရိလကၤာသို႔
ေရာက္သည္(မဟာဝံသ၊ ၂း၃၁-၃၂၊ ၄း၁-၇၊ ၅း၁၄-၁၈)။ အရွင္မဟိႏၵ သီဟိုဠ္ေရာက္ႏွစ္ ၂၃၆ မွ အေသာက
နန္းသက္ ၁၈-ႏွစ္ကိုႏုတ္ေသာ္ အေသာကနန္းတက္ႏွစ္မွာ ၂၁၈-ျဖစ္သည္။ အေသာကသည္ ဗိႏၵဳသာရ၏သားျဖစ္ၿပီး
စႏၵဂုတၱမွာ ဗိႏၵဳသာရ၏ဘခင္ အေသာက၏ဘိုးေတာ္ ျဖစ္ သည္။ အေသာကသည္ နန္းရၿပီး ၄-ႏွစ္ၾကာမွ အဘိသိက္ ခံသည္(မဟာဝံသ၊ ၅း၁ဝဝ-၁ဝ၁။ ဝိ-႒ ၁၊ ၅၄)။ ဘိုးေတာ္ စႏၵဂုတၱေမာရိယမင္းသည္ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံၿပီးေနာက္ ၁၆၂- ႏွစ္ အၾကာ (၂၁၈–၅၆) တြင္ နန္းစိုက္သည္။ ယင္းသည္ အိႏၵိယသမိုင္းအရ ဘီစီ ၃၂၁ တြင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအရမူ ဗုဒၶ ပရိနိဗၺာန္စံသည့္ႏွစ္မွာ (၃၂၁+၁၆၂) = ၄၈၃ ျဖစ္သည္။ သက္ေတာ္ ၈ဝ ေပါင္းမူ ျမတ္ဗုဒၶ ေမြးဖြားႏွစ္မွာ ဘီစီ ၅၆၃ ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့သမိုင္းအရ ဂရိဘုရင္ အလက္စႏၵာသဂရိတ္ သည္ ဘီစီ ၃၂၇ တြင္ အိႏၵိယအေနာက္ေျမာက္ပိုင္းကို တိုက္ခိုက္သည္။ ဘီစီ ၃၂၅ တြင္ ပန္ဂ်ပ္ျပည္နယ္အထိ ေအာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အလက္စႏၵာသဂရိတ္သည္ အိႏၵိယမွ အျပန္ ဘီစီ ၃၂၃ တြင္ လမ္းခရီး၌ ကြယ္လြန္သည္။ ယင္း ၏အဆက္အႏြယ္မ်ားကို အိႏၵိယဘုရင္ စႏၵဂုတၱေမာရိယ မင္းက ေတာ္လွန္ႏွိမ္နင္းခဲ့သည္။ စႏၵဂုတၱေမာရိယသည္ မဂဓဘုရင္ နႏၵမင္းမ်ားကို ႏွိမ္ နင္း၍ မင္းျပဳလာသူျဖစ္သည္။ ¤င္းသည္ ေနာင္အခါ ဂ်ိန္းဘုန္းႀကီး အျဖစ္ခံယူၿပီး ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အစာမစား ဘဲက်င့္ၿပီးေနာက္ ကြယ္လြန္ခဲ့ေၾကာင္းအဆုိရွိသည္။ ¤င္း၏သား ဗိႏၵဳသာရေမာရိယသည္ အိႏၵိယေတာင္ပိုင္း မိုင္ဆိုရီ (ၾပ်သမန)ေဒသအထိ အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ဗိႏၵဳသာရ၏သား
အေသာကသည္ ¤င္း၏ဘခင္ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ ေလးႏွစ္ အၾကာတြင္ ထီးနန္းစိုက္ၿပီး အိႏၵိယကို ၃၇-ႏွစ္ၾကာ အုပ္
ခ်ဳပ္သည္။

အေသာကသည္ အိႏၵိယေတာင္ဖ်ား ကလိဂၤ တိုင္း (ယခု ၾသရိႆ)အထိ အင္ပါရာကို တိုးခ်ဲ႕ႏိုင္ခဲ့သည္။
အေသာကကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ ေမာရိယအင္ပါရာ ၿပိဳကြဲ သြားသည္။ ¤င္း၏သားမ်ားက အိႏၵိယႏိုင္ငံကို ခြဲျခမ္း
အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည္ဟု အိႏၵိယသမိုင္းတို႔ကဆိုသည္။ စႏၵဂုတၱသည္ အေသာကထက္ ၅၆-ႏွစ္ ေစာသည္။
ထိုအခ်ိန္က အေသာကမင္း မေမြးဖြားေသးဟု အိႏၵိယ သမိုင္းႏွင့္ ကမၻာ့သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ား၌ဆိုသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ သာသနာသကၠရာဇ္သည္ ဘီစီ ၅၄၄ တြင္ စတင္သည္ဟုယူဆလွ်င္ အေသာကႏွင့္ အလက္စႏၵာတို႔ကို
ေခတ္ၿပိဳင္ဟု ဆိုရလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ စႏၵဂုတၱႏွင့္ အလက္ စႏၵာေခတ္ၿပိဳင္ဟုဆိုထားေသာ ကမၻာ့သမိုင္းအဆိုႏွင့္မူ ဆန္႔ က်င္သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ သီဟိုဠ္၊ ျမန္မာ၊ ယုိးဒယား စေသာ ေထရဝါဒႏိုင္ငံတို႔၌ ဘီစီ ၅၄၄ ကို သာသနာႏွစ္ (ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံႏွစ္)အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္း၌ စဥ္းစားဖြယ္ တစ္ရပ္ပါႏိုင္သည္ဟု သမိုင္းပညာရွင္တို႔ တြက္ဆခ်က္ကိုစဥ္းစားရမည့္ အေျခအေနျဖစ္လာသည္။

ပါေမာကၡ ဝီလ်ံဂိုင္ဂါ (ႊၽငူ့နူာ ြနငါနမ) သည္ ၁၉ဝ၇ ခုႏွစ္တြင္ မဟာဝံသပါဠိကို အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္ၿပီး ယင္း
မဟာဝံသပါဠိသမိုင္းက်မ္း၏ အဆိုတစ္ခ်ဳိ႕ကို ေဝဖန္သုံး သပ္ခဲ့သည္။ ဂုိင္ဂါသည္ မဟာဝံသမွ တိမ္ျမဳပ္ခ်က္မ်ား၊
မွားယြင္းခ်က္မ်ားကို ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ မဟာဝံသ အဆက္ စူဠဝံသက်မ္းမွ ကြဲလြဲခ်က္တစ္ခ်ဳိ႕ကိုလည္း ေဖာ္
ထုတ္ခဲ့သည္။ ဂိုင္ဂါအလိုအရ ၆၂-ႏွစ္ခန္႔ ပိုထြက္လာၿပီး ယင္းသည္ ေအဒီ ၁ဝဝဝ ခန္႔တြင္ ေစာဠတိုင္းသားတို႔ သီရိ
လကၤာကို က်ဴးေက်ာ္သည့္ အခ်ိန္တြင္ျဖစ္သည္။ စူဠဝံသ(၅၃း၄ဝ)၌ တတိယဥဒယ ဘုရင္ႏွင့္ ပရကၠမ
ပ႑ဳဘုရင္တို႔ အၾကားကာလကို ၉၃-ႏွစ္ႏွင့္ ၈-ရက္ဟု ဆိုသည္။ ပရကၠမပ႑ဳသည္ ဗုဒၶႏွစ္ ၁၅၉ဝ တြင္ နန္း
စိုက္ၿပီး တတိယဥဒယမူ ဗုဒၶႏွစ္ ၁၄၉၇ တြင္ နန္းစံသည္။ တတိယဥဒယမင္းသည္ အိႏၵိယေတာင္ပုိင္း ႊေညျသမန နယ္မွ ေစာဠဘုရင္ ရာဇိႁႏၵရာဇေစာဠေဒဝႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္သည္။ ေစာဠေဒဝေရးထိုးခဲ့သည့္ ေက်ာက္စာ၌ စူဠဝံသ(ၫႊန္းၿပီး) ကဲ့သို႔ပင္ တတိယဥဒယဘုရင္ နန္းစံၿပီးစတြင္ ေစာဠတိုင္း သားတို႔ သီရိလကၤာသို႔ စစ္ခ်ီျခင္းအေၾကာင္းကိုေဖာ္ျပ သည္။ ေစာဠေဒဝ၏ နန္းတက္ႏွစ္ကို ေအဒီ ၁ဝ၁၁ ကုန္ ခါနီးႏွင့္ ၁ဝ၁၂ ႏွစ္လယ္ပိုင္းဟု အိႏၵိယသမိုင္းဆရာတို႔ဆိုသည္။ ေစာဠတို႔ သီဟိုဠ္သို႔ စစ္ခ်ီသည္မွာ ေစာဠေဒဝမင္း နန္းစံ ၄-ႏွစ္ႏွင့္ ၆-ႏွစ္ေျမာက္(ေအဒီ ၁ဝ၁၅ ႏွင့္ ၁ဝ၁၈) တြင္ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ စူဠဝံသက်မ္းလာ တတိယဥဒယ နန္းစံႏွစ္ ၁၄၉၇(ဗုဒၶႏွစ္)ႏွင့္ တူညီေနသည္။ ဗုဒၶႏွစ္ ၁၄၉၇ မွ ေအဒီ ၁ဝ၁၅ ကို ႏုတ္ေသာ္ ၄၈၂ က်န္သည္။ ယင္း ကိန္းသည္ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံႏွစ္မွာ ဘီစီ ၄၈၃ ျဖစ္ေၾကာင္း အဓိပၸါယ္သက္ေရာက္ေစသည္။

တတိယဥဒယဘုရင္မွစ၍ ပထမပရကၠဗာဟုမင္း တိုင္ ေအာင္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို အေသးစိတ္ေရးသားခဲ့သူ
စူဠဝံသ က်မ္းျပဳဆရာသည္ တတိယဥဒယနန္းတက္ႏွစ္ကို ဗုဒၶႏွစ္ ၁၄၉၇ (ေအဒီ ၁ဝ၁၅)၊ ပရကၠမပ႑ဳနန္းတက္
ႏွစ္ကို ယင္း ၁၅၉ဝ (ေအဒီ ၁ဝ၄၆)၊ ပထမပရကၠမဗာဟု နန္းတက္ႏွစ္ကို ယင္း ၁၆၉၇ (ေအဒီ ၁၁၅၃) ဟုေဖာ္ျပ
ခဲ့ေသာ္လည္း တတိယဥဒယနန္းတက္ႏွစ္မွာ က်န္ဘုရင္ ႏွစ္ပါးနန္းတက္ႏွစ္ႏွင့္ မတူသည့္အေျခခံ (သမိုင္းမွတ္တမ္း မ်ား)မွ လာေၾကာင္း သတိမျပဳမိခဲ့ေခ်။ တတိယဥဒယႏွင့္ ပရကၠမဘ႑ဳအၾကား ¤င္းက ၉၃-ၾကာသည္ဆိုေသာ္လည္း အမွန္အားျဖင့္ ၃၁-ႏွစ္ (ေအဒီ ၁ဝ၁၅-၁ဝ၄၆)သာ ကြာ ေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။
ယင္းသို႔ ၆၂-ႏွစ္ ပိုထြက္လာျခင္းမွာ မည္သည့္မင္း ဆက္တြင္ျဖစ္သည္ဟု အတိအက်ဆိုရန္ ခဲယဥ္းေၾကာင္း
ဆိုၿပီး သံသယျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိသည့္ ေရွးမင္းဆက္အခ်ဳိ႕ကို ဂိုင္ဂါက ေဝဖန္သုံးသပ္ခဲ့သည္။ ¤င္းအလိုအရ ဝိဇယမွ ေဒဝါနံပိယတိႆမင္း တုိင္ ေအာင္ ေရွးဦးပိုင္းသီဟိုဠ္သမိုင္း၌ မွားယြင္းမႈရွိႏိုင္သည္။ ဝိဇယဘုရင္ သီဟိုဠ္သို႔ေရာက္သည့္ႏွစ္ကို ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံ သည့္ႏွစ္ႏွင့္ ထပ္တူျပဳထားသည္။ ပ႑ဳကာဘယႏွင့္ မုဋ
သိဝဘုရင္မ်ား၏ နန္းသက္ေဖာ္ျပခ်က္ မွားယြင္းႏိုင္သည္။ ပ႑ဳဝါသုေဒဝမကြယ္လြန္မီ ႏွစ္အနည္းငယ္တြင္မွ ¤င္း၏
သား ပ႑ဳကာဘယေမြးဖြားသည္။ ပ႑ဳကာဘယ မင္းမျပဳ ႏိုင္မီ ဦးေလးျဖစ္သူ အဘယမင္း ၂ဝ-ႏွစ္ နန္းစံသည္။

ယင္းေနာက္ မင္းမရွိဘဲ ၁၇-ႏွစ္ ၾကာသည္။ ပ႑ဳကာဘယ မင္းျပဳေသာ အခါ အသက္ ၃၇-ႏွစ္ ရွိၿပီ။ နန္းသက္ ၇ဝ- ႏွစ္ ၾကာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဤမင္း အသက္ ၁ဝ၇-ႏွစ္ ရွည္သည္။ ယင္းသို႔ျဖစ္ျခင္းမွာ သဘာဝမက်ေခ်။
ပ႑ဳကာဘယကို ¤င္း၏သား မုဋသိဝ ဆက္ခံသည္။ မုဋသိဝသည္ ပ႑ဳကာဘယ မင္းမျဖစ္မီ လက္ထပ္ခဲ့ေသာ
မိဖုရားသုဝဏၰဝတီမွ ဖြားျမင္သူျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ¤င္း မင္းျပဳေသာအခါ အေတာ္အတန္အသက္ ႀကီးရင့္ၿပီ ဟုဆို ႏိုင္သည္။ သို႔ရာတြင္ ¤င္းသည္ နန္းစံသက္တမ္း ၆ဝ- ႏွစ္ရွိခဲ့ေၾကာင္း မဟာဝံသ၌ ဆိုသည္။
ေနာက္တစ္ခ်က္မွာ ေဒဝါနံပိယတိႆသည္ မုဋသိဝ ၏ဒုတိယသား ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ ထီးနန္းရေသာအခါ
အသက္အ႐ြယ္ အေတာ္အတန္ႀကီးၿပီျဖစ္သည္။ ¤င္း၏ ညီ သုံးေယာက္ ဥတၱိယ၊ မဟာသိဝႏွင့္ သူရိယတိႆတို႔က
တစ္ေယာက္ကို ၁ဝ-ႏွစ္စီ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ျပင္ ဒမိဠႏွစ္ေယာက္ ေသနႏွင့္ ဂုတၱိလတို႔က ၁၂-ႏွစ္ၾကာ
အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသးသည္။ ယင္းေနာက္ ေလးေယာက္ေျမာက္ ညီျဖစ္သူ အေသလမင္းက ၁ဝ-ႏွစ္ၾကာ အုပ္ခ်ဳပ္ျပန္သည္။

သို႔ျဖစ္၍ မုဋသိဝဘုရင္၏ သားေလးေယာက္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ သက္တမ္းမွာ ေဒဝါနံပိယတိႆနန္းစံႏွစ္ ၆ဝ-အပါအဝင္
စုစုေပါင္း ၉၂-ႏွစ္ ၾကာသည္။ သီဟိုဠ္အစဥ္အလာသမိုင္းသည္ အခ်ဳိ႕ျဖစ္စဥ္မ်ားကို အမွန္အတိုင္း ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္မည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ဘုရင္မင္းတို႔၏ နန္းစံႏွစ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍မူ ဝိဇယမင္း
သီဟိုဠ္၌ နန္းစံႏွစ္ကို ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံႏွစ္ႏွင့္ ထပ္တူျဖစ္ ေအာင္ ဆြဲဆန္႔ထားဖြယ္ရွိသည္ဟု ဂိုင္ဂါကယူဆခဲ့သည္။
ယင္းသို႔ ယူဆသည့္အတိုင္း ဂိုင္ဂါသည္ မဟာဝံသ အဆို ဘီစီ ၅၄၄ ႏွစ္မွ (ကမၻာ့သမိုင္းႏွင့္အညီ) ၆၁-ႏွစ္ကို
ေလွ်ာ့ပစ္သျဖင့္ အေနာက္တိုင္း ပါဠိစာေပပညာရွင္တို႔ အ ၾကား၌ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံသည့္ႏွစ္သည္ ဘီစီ ၄၈၃ ျဖစ္သြား
ၿပီး ဗုဒၶဖြားျမင္ႏွစ္ကို ဘီစီ ၅၆၃ ဟု ဆိုၾကျခင္းျဖစ္သည္။ မဟာဝံသအဆိုအရ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံသည့္ႏွစ္တြင္ ဝိဇ
ယမင္း တမၺပဏၰိသို႔ေရာက္သည္။ သို႔ရာတြင္ ပထမဆုံး ေသာ ျဗဟၼီအကၡရာျဖင့္ ေရးထိုးထားသည့္ အႏုရာဓပုရၿမိဳ႕ ရွိ ဆိရမ္ ေဒရနိယဂါလ(ွငမေည ီနမေညငပေါေူေ) ေက်ာက္ စာအရ အဆိုပါဝိဇယမင္း သီဟိုဠ္ိသု႔ိေရာက္ခ်ိန္သည္ ဘီစီ ၄၈ဝ-ခန္႔တြင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ မဟာဝံသအလို ဝိဇယ ဘုရင္ သီဟိုဠ္သို႔ ေရာက္သည့္ႏွစ္ႏွင့္ ယင္းျပာကရိတ္ ျဗဟၼီေက်ာက္စာ အဆိုတို႔မွာ ကြဲလြဲလ်က္ရွိသည္။ တစ္
ဆက္တည္းတြင္ ဂိုင္ဂါ၏အယူအဆ(ဘီစီ ၅၆၃ ဗုဒၶဖြား) ကို ေထာက္ခံသကဲ့သို႔လည္း ျဖစ္ေနျပန္သည္။
သီရိလကၤာအစိုးရက အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေဝ သည့္ ဗုဒၶဝါဒစြယ္စုံက်မ္းႏွင့္ ေဒါက္တာ ဝါလ္ပိုလာရာဟု
လာ၊ ေဒါက္တာ ဂ်ီစီ မန္ဒိစ္ကဲ့သို႔ေသာ သမိုင္းပညာရွင္ မ်ားသည္ ဘီစီ ၄၈၃ ကို ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံသည့္ မွန္ကန္
သည့္ ခုႏွစ္အျဖစ္ လက္ခံခဲ့ၾကသည္။ အကယ္၍ ဤအယူ အဆကို လက္ခံခဲ့လွ်င္ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံသည့္ ၂၅ဝဝ-ျပည့္
(ဗုဒၶဇယႏၲိ) အခမ္းအနားကို လာမည့္ ခရစ္ႏွစ္ ၂ဝ၁၇- ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပရလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ မဟာ
ဝံသအဆိုအတိုင္းပင္ သီရိလကၤာ၊ ျမန္မာႏွင့္ ယိုးဒယား ႏိုင္ငံတို႔၌ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္တြင္ ဗုဒၶဇယႏၲိ အခမ္းအနားမ်ားကို
ခမ္းနားစြာ က်င္းပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံႏွစ္ျဖင့္ သတ္မွတ္သည့္ သမိုင္းစဥ္ဝင္ ပုဂၢဳိလ္မ်ားမွာ အစဥ္အဆက္ သတ္မွတ္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္၍
ယင္းျဖစ္ရပ္မ်ားကို ခရစ္ႏွစ္ျဖင့္ၫွိယူရန္ ခဲယဥ္းႏိုင္သည္။ ဂရိဘုရင္ အလက္စႏၵာသဂရိတ္ အိႏၵိယႏိုင္ငံကို က်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပိုက္သည့္ျဖစ္ရပ္သည္ သာသနာသကၠရာဇ္ကို ႏွစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေစသည္။ ဂုိင္ဂါ၏ ဘီစီ ၄၈၃ ခုႏွစ္ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံ အယူအဆသည္ ေခတ္ၿပိဳင္မိတ္ေဆြမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ အေသာကႏွင့္ ေဒဝါနံပိယတိႆတို႔၏ ေခတ္ေနာက္ပိုင္း အတြက္ ေဆြးေႏြးရန္မလိုဟု ယူဆပါသည္။ မဟာယာနႏိုင္ငံမ်ားကမူ ဘီစီ ၅၆၃ ႏွစ္တြင္ ျမတ္ဗုဒၶ ေမြးဖြားသည္ဟူေသာ အယူအဆကို ႏွစ္သက္ၾကပုံရသည္။ ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ ယင္းသို႔ ဗုဒၶသာသနာသကၠရာဇ္ ႏွစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေနရျခင္းမွာ သဘာဝမက်သည့္ျပင္ ဗုဒၶဘာသာသမိုင္း ကို ေလ့လာရာ၌ ခက္ခဲေစသည္။ သို႔ရာတြင္ ပညာရွင္တို႔ ယူဆသည္ဆိုတုိင္းလည္း မွန္သည္ဟူ၍ကား မဆိုႏိုင္ေခ်။ အခ်ဳိ႕ပညာရွင္မ်ားမွာ တစ္ခုေသာ ရင္းျမစ္ကို အေျချပဳ၍ အစအဆုံး ေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္လိုၾကသည္။

'ဗုဒၶသာသနာသကၠရာဇ္အမွန္'(ဃသမမနခအ ႀကိိ့င်အ ႏမေ) အမည္ရွိ စာအုပ္ကိုေရးသူ ဂ်ီအိတ္ခ်္ေဒဇုိင္ဆာ(ြ. ံ. ိန
ဇသပ်ေ)၏ သုေတသနျပဳခ်က္အရ ဘုရင္အေသာကသည္ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္ျပဳၿပီးေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၆-ႏွစ္အၾကာတြင္ နန္းတက္ေၾကာင္းဆိုသည္။ ¤င္းအလိုမူ မဟာဝံသအဆို မွားယြင္းၿပီး ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ ပရိနိဗၺာန္စံသည့္ေန႔မွာပင္ ဝိဇယဘုရင္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္သည္ဆိုေသာ မဟာဝံသေထရ္ႀကီးမ်ား၏အဆိုကို ၫွိယူန္ ႏွစ္ ၁ဝဝ-မွ်ပင္ ကြာဟသြားသည္။ ယင္းလွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္ကို ျပဳျပင္ရန္ သမိုင္းကို ႏွစ္ ၁ဝဝ- မွ် ျပဳျပင္ရလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ သီရိလကၤာဘုရင္သုံးပါးျဖစ္ သည့္ မုဋသိဝ၊ ပ႑ဳကာဘယႏွင့္ ေဒဝါနံပိယတိႆတို႔
အသက္ ၁ဝ၇၊ ၁၂ဝ ႏွင့္ ၁၃ဝ ခန္႔ရွည္ခဲ့သည္ဟုဆိုႏိုင္ ရန္လည္း ¤င္းတို႔၏နန္းစံႏွစ္မ်ားကို တိုးရလိမ့္ဦးမည္။
မစၥတာ ဇိုင္ဆာက 'မဟာဝံသဗုဒၶႏွစ္အလိုအရ အထင္ရွား ဆုံး သမိုင္းယုတၱိမတန္မႈမွာ အေသာကဘုရင္ႏွင့္ အလက္
စႏၵာဘုရင္တို႔ ေခတ္ၿပိဳင္က်ေရာက္ၿပီး တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ စႏၵဂုတၱဘုရင္ေခတ္ထက္ ရာစုႏွစ္ဝက္မွ် ေစာေနသည္ကို
ေတြ႔ရျခင္းျဖစ္သည္' ဟုေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဇုိင္ဆာ ကိုးကားခဲ့သည့္ ေခတ္ၿပိဳင္ကို အေျချပဳေသာ ေခတ္သတ္မွတ္ခ်က္သီအိုရီႏွင့္ မ်ဳိးဆက္လူ႔သက္တမ္း သီ
အိုရီအရ ဗုဒၶသာသနာႏွစ္ အစစ္အမွန္မွာ ဘီစီ ၃၈၄- ျဖစ္သည္။ ¤င္းအလိုအရ ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံတို႔ အသုံးျပဳေန
သည့္ အျခားႏွစ္ကာလသတ္မွတ္ခ်က္ ႏွစ္မ်ဳိးလည္း မမွန္ ေတာ့ေခ်။ ¤င္းက မဟာဝံသက်မ္းျပဳဆရာမ်ားသည္ ပထမ ႏွင့္ ဒုတိယသံဂါယနာအၾကား ေခတ္ကို ရာစုႏွစ္ တစ္ခု အျဖစ္ မွားယြင္းစြာ ပုံဖ်က္ထားသည္ဟု ဆိုသည္။
ဤသို႔ျဖင့္ မဟာဝံသက်မ္းျပဳပုဂၢဳိလ္မ်ားသည္ အသက္ ၁၂ဝ-ရွည္သည့္မေထရ္ အနည္းဆုံး ၈-ပါး ဒုတိယသံဂါ
ယနာသို႔တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပသည္။ ယင္းမေထရ္ ၈-ပါးသည္ ဗုဒၶဘုရားရွင္ကို ကိုယ္တိုင္ဖူးေျမာ္လိုက္ရၿပီး
စိတ္ပိုင္းအရေရာ ကိုယ္ခႏၶာအရပါ က်န္းမာဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပသည္။ မစၥတာဇိုင္ဆာအဆိုအရမူ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံၿပီး ေနာက္ ႏွစ္ ၆ဝ-ခန္႔ အၾကာတြင္ ဒုတိယသံဂါယနာတင္ သည္။ ယင္းသံဂါယနာတြင္ ဗုဒၶဘုရားရွင္အား ကိုယ္တိုင္ ဖူးျမင္လိုက္ႏိုင္သည့္ မေထရ္မ်ားသည္ အနည္းဆုံး သက္ ေတာ္ ၈ဝ-ႏွင့္ ၉ဝ-ရွိသည္ဆိုလွ်င္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသည္ဟု ¤င္းက ယူဆသည္။

ကမၻာ့အျဖစ္အပ်က္အားလုံးႏွင့္ သမိုင္းဆိုင္ရာ ရက္စြဲ မ်ားသည္ ဇိုင္ဆာဆိုသည့္အတိုင္း ျဖစ္ႏိုင္ေျခႏွင့္ တူညီျခင္း သို႔ က်ေရာက္သည္ဟုထင္ရျပန္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ဗုဒၶ သကၠရာဇ္အမွန္မွာ ¤င္းဆိုတုင္း ဘီစီ ၃၈၄ ျဖစ္ႏိုင္သည္
ဟုျဖစ္သည္။ အလက္စႏၵာဘုရင္ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ျခင္း ႏွင့္ အေသာက၏သံ႐ုံးတို႔ကို ဒုတိယပတိုေလမီ(ဏအသူနာပ ႈႈ)၊ အလက္စႏၵရီးယားၿမိဳ႕မွ ဖီလာေဒဖတ္စ္ (ဏ့ငူေိနူစ့က်)၊ အေသာကေက်ာက္စာရက္စြဲတို႔ႏွင့္ ၫွိ၍ ဆိုထားသည္။ ပ႑ဳကာဘယ၊ မုဋသိဝႏွင့္ ေဒဝါနံပိယတိႆတို႔၏ နန္းစံ
သက္တမ္းမ်ားကိုလည္း မဟာဝံသက်မ္းျပဳပုဂၢဳိလ္မ်ား၏ အလိုႏွင့္ ဆန္႔က်င္လ်က္ ၄၅၊ ၃၅ ႏွင့္ ၃ဝ ႏွစ္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇိုင္ဆာ၏ က်မ္းစာ၌ေဖာ္ျပထားသည္။ ယင္းက်မ္းအဆိုကို ဗုဒၶဘာသာသမို္င္းပညာရွင္မ်ား
ႏွင့္ စာေပပညာရွင္မ်ားအေနျဖင့္ ဂ႐ုတစိုက္ေလ့လာၿပီး လက္ခံ သို႔မဟုတ္ လက္မခံႏိုင္လွ်င္ ျပန္လည္ေခ်ပသင့္
ပါသည္။ ဂိုင္ဂါအေနျဖင့္ မဟာဝံသဗုဒၶပရိနိဗၺာန္စံႏွစ္(ဘီစီ ၅၄၄)မွ ¤င္းအလို ပိုလာသည့္ ၆၁-ႏွစ္ကုိ ႏုတ္ပစ္ျခင္းမွာ လည္း အစမွအဆုံးထိ ကြဲလဲြမႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။

ယင္းပုဂၢဳိလ္တုိ႔၏ ေဝဖန္ခ်က္မ်ားသည္ အျခားေသာ ဗုဒၶဘာသာပညာရွင္မ်ားႏွင့္ သမိုင္းပညာရွင္မ်ား၏ စြမ္း
ရည္ႏွင့္ မွန္ကန္မႈကို ျပန္လည္သုံးသပ္ႏိုင္ရန္ စိန္ေခၚမႈ တစ္ရပ္ပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ဗုဒၶဘာသာသမိုင္းဆရာ
တို႔သည္ မွန္ကန္သည့္သာသနာသကၠရာဇ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယေန႔တိုင္ သေဘာတူညီမႈ မရႏိုင္ေသးဘဲရွိသည္။ ယင္း
သို႔ ဗုဒၶသာသနာႏွစ္ မတိက်ျဖစ္ေနျခင္းသည္ ဗုဒၶသာသနာ သမိုင္းကိုေလ့လာရာ၌ ႐ႈပ္ေထြးေစသည္။
ေအဒီ ၁၆-ရာစု ဥေရာပအုပ္ခ်ဳပ္မႈအာဏာ ေအာက္ သို႔ မေရာက္မီအခ်ိန္အထိ သီရိလကၤာႏိုင္ငံတြင္ ဗုဒၶသာ
သနာသကၠရာဇ္ကို အသုံးျပဳခဲ့ၿပီး ယခုမူ ခရစ္ႏွစ္ကိုပင္ တြင္က်ယ္စြာ အသုံးျပဳလ်က္ရွိေၾကာင္းသိရသည္။ ယေန႔
ျမန္မာသကၠရာဇ္၏ ရင္းျမစ္လည္း အမွန္ေသာ္ သာသနာ သကၠရာဇ္ပင္ ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ႀကိမ္ၿဖိဳသကၠရာဇ္ ႏွစ္ရပ္
ေပါင္း ဧကဧကအ႒ေဒြး(၁၁၈၂)ႏွင့္ ေရာက္ဆဲ ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၃၆၆ ကို ေပါင္းေသာ္ ေရာက္ဆဲ သာသနာႏွစ္ ၂၅၄၈ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ မဟာဝံသအစဥ္အလာကို လက္ခံ ေၾကာင္း (၂၅၄၈-၂ဝဝ၄=၅၄၄) သိႏိုင္သည္။

ွသကမခန်ၚ
၁. ႊ့န ၾေ့ေလော်ေ ဘပ ႊၽ. ြနငါနမ
၂. ဃသမမနခအ ႀကိိ့င်အ ႏမေ ဘပ ြ. ံ. ိန ဇသပ်ေ
၃. ႊ့န ွကညိေပ ဥဘ်နမလနမယ ဗကါ ၁၈ယ ၂ဝဝ၂
--------------------------------------------
ဗ့်ငည ဳနူေ်ေ
၁၆၅၁ ႏ ၾေည့ေအအသည ီမငလန
ႊနာစနယ ဗဇ ၈၅၂၈၂ယ ႕ွဗ.
အရွင္ေကလာသ

နိကာယ္(၅)ရပ္အားစနစ္တက်ေလ့လာျခင္း

နိကာယ္(၅)ရပ္အားစနစ္တက်ေလ့လာျခင္း

“ဗုဒၶဘာသာကို စနစ္တက် ေလ့လာခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္လို ေလ့လာရပါမလဲ” လို႔ ႏိုင္ငံျခားသား ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ဦးက ကၽြန္ေတာ္အား ေမးဖူးသည္။ အေၾကာင္းရင္းကို ေမးၾကည့္ေတာ့၊ “ဟိုဟိုဒီဒီ စာအုပ္ေတြ ဖတ္၊ တရားေတြ နာလို႔ သိတာေတြလည္း အေတာ္မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဟိုတစ္စ, ဒီတစ္စ ျဖစ္ေနၿပီး, ေသျခာ မသိေသးသလိုျဖစ္ေနလို႔ပါ” ဟုအေျဖေပးသည္။ ‘စနစ္က်ျခင္း’ဟူေသာ ေ၀ါဟာရ၏ အနက္ အဓိပၸါယ္ကို ျပန္၍ စဥ္းစားမိသည္။ ဤတြင္ ေလွကားထစ္တက္သကဲ့သို႔ လြယ္ရာမွ ခက္ရာသို႔ တစ္ဆင့္ၿပီး တစ္ဆင့္ (step-by-step) ေလ့လာျခင္းကို စနစ္တက် ေလ့လာျခင္း ဟုဆိုႏိုင္သည္။ တနည္းအားျဖင့္လည္း တုိင္, ထုတ္, ယက္မ, ဒိုင္း, နံရံ, အမိုးစေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို သူ႔ေနရာႏွင့္သူ ခ်ိတ္ဆက္ေပါင္းစပ္၍ အိမ္တစ္ခုတည္ ေဆာက္သကဲ့သို႔၊ ဟိုတစ္စ, ဒီတစ္စ ျပန္႔က်ဲေနေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားအား တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု ဆက္စပ္ေပါင္းစည္းကာ တစ္စုတစ္စည္းတည္း သိမ္းယူတည္ေဆာက္၍ part-whole အားျဖင့္ ေလ့လာျခင္းမ်ိဳးကိုလည္း ဆိုႏိုင္ပါသည္။ တစ္ဆင့္ၿပီး တစ္ဆင့္ အစဥ္အတိုင္း ေလ့လာသည္ျဖစ္ေစ, အစိတ္အပိုင္းမ်ားအား စုစည္းေပါင္းစပ္ကာ ၿပီးျပည့္စံုေသာ အျမင္တစ္ခုရရန္ ေလ့လာသည္ျဖစ္ေစ, ရည္႐ြယ္ခ်က္တစ္ခုသ႔ို ပို႔ေဆာင္ေပးႏိုင္ေစရပါမည္။

ဗုဒၶျမတ္စြာ ၄၅-ႏွစ္တာ ေဟာၾကားခဲ့ေသာတရားေတာ္မ်ား၏ အႏွစ္သာရ, ရည္႐ြယ္ခ်က္ပန္းတိုင္သည္ ‘၀ိမုတၱိရသ’ ေခၚ လြတ္ေျမာက္မႈ ခ်မ္းသာျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ပုဂၢိဳလ္တို႔၏ ဉာဏ္အတိမ္အနက္, ကိေလသာအထူအပါး, အက်င့္စ႐ိုက္, ၀ါသနာတို႔ကိုလိုက္ကာ ႐ႈေထာင့္အမ်ိဳးမ်ိဳး, နည္းပရိယာယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ တရားဓမၼကို ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့သည္။ ၀ိမုတၱိရသ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကို လက္လွမ္း မမွီႏိုင္ေသးသူတို႔အားလည္း အပါယ္ဒုဂၢတိသို႔ မက်ေရာက္ေစရန္ တမလြန္ အက်ိဳးစီးပြား (သမၸရာယိက ဟိတသုခ) အတြက္ ေဟာၾကားသည္။ ထို႔အတူ မ်က္ေမွာက္ဘ၀ ႀကီးပြားေရး, စီးပြားေရး, လူမႈေရး, ႏိုင္ငံေရးစေသာ အက်ိဳး စီးပြားမ်ား (ဒိ႒ဓမၼ ဟိတသုခ) အတြက္လည္း ေဟာၾကားသည္။ ျမတ္စြာဘုရား ပြင့္ထြန္းလာျခင္းသည္ ေလာကသားတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ျဖစ္သည္ ဟူေသာစကားအတိုင္း နိကာယ္ ၅-ရပ္တို႔၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္သည္ (၁) မ်က္ေမွာက္ အက်ိဳးစီးပြား (ဒိ႒ဓမၼ ဟိတသုခ)၊ (၂) တမလြန္ အက်ိဳးစီးပြား (သမၸရာယိက ဟိတသုခ) (၃) ၀ိမုတၱိသုခ ဟူေသာ အက်ိဳးသံုးပါးျဖစ္သည္။

ထိုရည္႐ြယ္ခ်က္တို႔အား ပို႔ေဆာင္ရန္ တရားေဒသနာတို႔ကို တစ္ဆင့္ၿပီး တစ္ဆင့္လြယ္ရာမွ ခက္ရာသို႔ အစဥ္အတိုင္း ေဟာၾကားထား၏။ ဤသို႔ေဟာၾကားျခင္းအား အႏုပုဗၺိကထာ (အစဥ္အတိုင္းေသာ စကား) ဟု ေခၚသည္။ ဒါန, သီလမွ အစျပဳ၍ ကာမဂုဏ္တို႔၏ အျပစ္၊ ကာမဂုဏ္တို႔မွ လြတ္ေျမာက္ျခင္းအက်ိဳးတို႔ကို ေဟာၾကားကာ ေနာက္ဆံုးတြင္ သစၥာေလးပါးတရားအား ေဟာၾကားေသာ အစီအစဥ္ ျဖစ္သည္။ ေဟာစဥ္အရ ဤသို႔ အႏုပုဗၺိကထာျဖင့္ ေဟာၾကားသကဲ့သို႔ က်င့္စဥ္အရလည္း သီလ, ဣေႁႏၵတုိ႔ကို လံုၿခံဳေအာင္ ေစာင့္ထိန္းျခင္း, ေရာင့္ရဲျခင္း, သမာဓိထူေထာင္ျခင္း စေသာ အႏုပုဗၺသိကၡာ, အႏုပုဗၺကိရိယာ, အႏုပုဗၺပဋိပဒါ ေခၚ လုပ္ငန္းစဥ္, က်င့္စဥ္မ်ားကို ေဟာၾကားထားသည္။ ထိုေဟာစဥ္မ်ားအားျဖစ္ေစ, က်င့္စဥ္မ်ားအားျဖစ္ေစ အက်ဥ္းၿခံဳးလိုက္ပါက သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဟူေသာ သိကၡာသံုးပါး၊ အုပ္စုသံုးစုရသည္။ နိကာယ္ ၅-ရပ္တို႔၏ အႏွစ္သည္ သီလ, သမာဓိ, ပညာဟူေသာ ေဒသနာစဥ္သံုးပါး၊ က်င့္စဥ္သံုးပါးျဖစ္သည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ ရွင္မဟာဗုဒၶေဃာသ ျပဳစုခဲ့ေသာ ‘၀ိသုဒၶိမဂၢ’ အ႒ကထာသည္ ဤ သီလ, သမာဓိ, ပညာသံုးပါးအား အက်ယ္ျပန္လည္ဖြင့္ဆိုထားေသာ နိကာယ္ ၅-ရပ္တို႔၏ အဖြင့္က်မ္းတစ္ဆူ ျဖစ္သည္။

ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားခဲ့ေသာ ေဒသနာေတာ္မ်ားသည္ သုတၱန္ အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အသြင္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားေနေသာ္လည္း တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ၀ိေရာဓိျဖစ္မေနပဲ၊ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနသည္။ တိုင္, ထုတ္, ယက္မ, ဒိုင္းတို႔ျဖင့္ အခ်ိဳးညီညီ တည္ေဆာက္ထားေသာ အိမ္တစ္လံုးကဲ့သို႔ နိကာယ္ ၅-ရပ္၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေပါင္းစပ္သိမ္းယူႏိုင္သည္။ နိကာယ္ ၅-ရပ္၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေပါင္းစပ္၍ ၿခံဳငံုၾကည့္ပါက တရားဦး ဓမၼစၾကာေဒသနာတြင္ ေဟာၾကားခဲ့ေသာ သစၥာေလးပါးတရားကို ေတြ႔ရပါမည္။ ကုန္းသတၱ၀ါတို႔၏ ေျခရာမ်ားသည္ ဆင္ေျခရာတြင္ အက်ံဳး၀င္သကဲ့သို႔ ကုသိုလ္တရားအားလံုးတုိ႔သည္ သစၥာေလးပါးတရား၌ အက်ံဳး၀င္သည္ဟု ရွင္သာရိပုတၱမေထရ္က မဟာဟတၳိပေဒါပမသုတ္တြင္ ေဟာၾကားထားသည္။

အနီးမွၾကည့္လွ်င္ သစ္ပင္ပန္းမာလ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုေတြ႔ႏိုင္၍ အေ၀းမွလွမ္း၍ ၾကည့္လွ်င္ ဥယ်ာဥ္ ေတာအုပ္ကို ေတြ႔ရမည္။ ထို႔အတူပင္ နိကာယ္ ၅-ရပ္တြင္ ပဋိစၥသမုပါဒ္ေဒသနာ, သတိပ႒ာန္ေဒသနာ, အနတၱေဒသနာ, ေဗာဓိပကၡိယတရား, ခႏၶာ, အာယတန, ဓာတ္, ကိေလသာ, သံေယာဇဥ္, နီ၀ရဏစသျဖင့္ ႐ႈေထာင့္အမ်ိဳးမ်ိဳးမွ ေဒသနာအမ်ိဳးမ်ိဳး ေတြ႔ႏိုင္ေသာ္လည္း ထိုေဒသနာမ်ားအား ဒုကၡ, ဒုကၡျဖစ္ျခင္း (သမုဒယ), ဒုကၡခ်ဳပ္ျခင္း (နိေရာဓ), ဒုကၡခ်ဳပ္ျခင္းသို႔ေရာက္ေစႏုိင္သည့္ အက်င့္လမ္း (မဂၢ) ဟူ၍ သစၥာေလးပါးတရားတြင္ အက်ံဳး၀င္ပါသည္။ မည္သို႔ဆက္စပ္ အက်ံဳး၀င္ပံုကို ေအာက္ပါ mind-map ျဖင့္ စိတ္ကူးပံုေဖာ္ ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။ mind-map ဟုဆိုသည့္အတိုင္း ၿဂိဳလ္တုမွ႐ိုက္ထားေသာ အတိအက် ေျမပံုမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ၿပီးျပည့္စံုေသာ ပံုစံတစ္ခု မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ဤပံုစံျဖင့္ နိကာယ္ ၅-ရပ္မွ ေဒသနာ အေတာ္မ်ားမ်ားအား အေ၀းျမင္႐ႈခင္းမွ ၾကည့္႐ႈေလ့လာႏိုင္ပါသည္။ နိကာယ္ ၅-ရပ္ဟူေသာ ေတာအုပ္တြင္းသို႔ ၀င္၍ သစ္ပင္ပန္းမာလ္တို႔အား လွည့္လည္ ႐ႈေမာသံုးသပ္ႏိုင္ပါေစ။

http://www.sonata-cantata.co.cc/2009/01/blog-post_8002.html

Thursday, January 8, 2009
နိကာယ္ ၅-ရပ္အား စနစ္တက် ေလ့လာျခင္း (၂)

နိကာယ္ ၅-ရပ္၏ ေနာက္ဆံုးပန္းတိုင္သည္ ၀ိမုတၱိရသေခၚ ဒုကၡခပ္သိမ္း ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသည့္ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာျဖစ္သည္။ နိကာယ္ ၅-ရပ္အား အက်ဥ္းၿခံဳးလိုက္ပါက အရိယသစၥာ (ျမတ္ေသာ အမွန္တရား) ေလးပါးကို ရသည္။ အနာသိမွ ေဆးရွိသည္ဟူေသာ စကားအတိုင္း အနာေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသေပးမည့္ သမားေတာ္သည္ အနာေရာဂါ၏ လကၡဏာကို သိသည္။ အနာေရာဂါ၏ ျဖစ္ေၾကာင္း ေရာဂါဇစ္ျမစ္ကို သိသည္။ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္သည္ကို သိသည္။ ေဆးႏွင့္ ကုထံုးကိုလည္း သိသည္။ ထို႔အတူပင္ ဒုကၡခပ္သိမ္း ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေအာင္ ကုသမည့္ သမားေတာ္သည္လည္း ဒုကၡ, ဒုကၡျဖစ္ေပၚျခင္း (သမုဒယ), ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္း (နိေရာဓ), ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္းသို႔ ေရာက္ေစမည့္ အက်င့္လမ္း (မဂၢ) တို႔ကို သိရသည္။ ဤကား အရိယသစၥာေလးပါး ျဖစ္၏။ ေရာဂါကုသရာတြင္ ေရာဂါသည္သည္ မိမိတြင္ေရာဂါရွိေၾကာင္းသိ၍ ကုသလိုစိတ္ ရွိရန္သာလိုသည္။ ေရာဂါဇစ္ျမစ္ႏွင့္ ေဆး, ကုထံုးတို႔ကိုသိရန္မွာ သမားေတာ္၏ တာ၀န္ျဖစ္သည္။ ဒုကၡကို ကုစားမည့္သူသည္ကား သစၥာေလးပါးကို ကိုယ္တိုင္ သိရွိ၍ ကိုယ္တိုင္ ကုသရန္ လိုအပ္ေလသည္။ နိကာယ္ငါးရပ္သည္ကား ဗုဒၶၫႊန္ၾကားခဲ့ေသာ ေဆးက်မ္းႀကီး ျဖစ္၏။ နိကာယ္ငါးရပ္သည္ ေရာဂါကုထံုး ေဆးက်မ္းႀကီးသာ မဟုတ္ေသး။ ေရာဂါရွိသူတို႔အား မိမိတို႔၏ ေရာဂါကို ရိပ္စားမိေစရန္၊ ေရာဂါ၏ ဆိုးက်ိဳးအျပစ္တို႔ကို သိရွိနားလည္ေစရန္ ျပသကာ အခ်ိန္မီ ကုစားႏိုင္ၾကေစရန္ ပညာေပးေသာ က်န္းမာေရး ပညာေပးက်မ္းလည္းျဖစ္၏။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္ တရားဦးဓမၼစၾကာေဒသနာတြင္ အရိယသစၥာေလးပါးအား ေဟာၾကားခဲ့သည္။

(၁) ဣဒံ ေခါ ပန, ဘိကၡေ၀, ဒုကၡံ အရိယသစၥံ – ဇာတိပိ ဒုကၡာ, ဇရာပိ ဒုကၡာ, ဗ်ာဓိပိ ဒုေကၡာ, မရဏံပိ ဒုကၡံ, အပၸိေယဟိ သမၸေယာေဂါ ဒုေကၡာ, ပိေယဟိ ၀ိပၸေယာေဂါ ဒုေကၡာ, ယံပိစၧံ န လဘတိ တံ ပိ ဒုကၡံ, သံခိေတၱန ပၪၥဳပါဒါနကၡႏၲာ ဒုကၡာ။

ေမြးဖြားျခင္း (ဇာတိ), အိုျခင္း (ဇရာ), နာျခင္း(ဗ်ာဓိ), ေသျခင္း (မရဏ), မႏွစ္သက္ေသာသူ, မႏွစ္သက္ေသာအရာတို႔ႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ရျခင္း (အပၸိေယဟိ သမၸေယာေဂါ), ႏွစ္သက္ေသာသူ, ႏွစ္သက္ေသာအရာတို႔ႏွင့္ ကြဲကြာရျခင္း (ပိေယဟိ ၀ိပၸေယာေဂါ), လိုခ်င္သည္တို႔ကို မရျခင္း (ဣစၧိတာလာဘ) တုိ႔သည္ ဒုကၡမ်ား ျဖစ္သည္။ စိတ္မခ်မ္းသာျခင္း, စိတ္ဆင္းရဲျခင္း, ထိတ္လန္႔ျခင္း, စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း, ငိုေႂကြးျခင္းတို႔ကို ‘ဒုကၡ’ ဟုေခၚသည္။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုက ဥပါဒါနကၡႏၶာ ၅-ပါးတို႔သည္ ‘ဒုကၡ’ ျဖစ္သည္ဟု ဓမၼစၾကာေဒသနာတြင္ ေဟာၾကားထား၏။

‘ခႏၶာ’ဟူေသာ ပါဠိေ၀ါဟာရသည္ ‘အေပါင္းအစု, အစုအေ၀း’ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။ Aggregates ဟု အဂၤလိပ္ဘာသာ ျပန္ေလ့ရွိသည္။ ျမန္မာ အသံုးအႏႈန္းတြင္ ‘ခႏၶာ’အား ‘ကိုယ္’ဟူေသာ ေ၀ါဟာရႏွင့္တြဲဖက္၍ ‘ခႏၶာကိုယ္’ဟုသံုးစြဲသည့္ ကာယ (Body) ဟူေသာ အဓိပၸါယ္မ်ိဳး မဟုတ္။ ‘ခႏၶာ’သည္ အာ႐ံုတုိ႔အား ေတြ႔ႀကံဳခံစားခိုက္တြင္ ျဖစ္ပ်က္ေနေသာ တရားမ်ားကို ဆိုလိုသည္။ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေသာ တရားမ်ားကို ဆိုလိုသည္။ အာ႐ံုသိမႈအေတြ႔အႀကံဳ (experience) အား ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၾကည့္ပါက အုပ္စုငါးစု ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသည္။ ယင္း အုပ္စု ငါးစု, အစုအေပါင္း ငါးပါးအား ခႏၶာငါးပါး (ပၪၥ + ခႏၶာ = ပၪၥကၡႏၶာ) ဟုေခၚသည္။

စံပယ္ပန္းတစ္ပြင့္အား ျမင္ေသာအခါ အဆင္းအာ႐ံုကို သိျခင္းဟူေသာ သိမႈ၀ိညာဏ္ (consciousness) ျဖစ္သည္။ စံပယ္ပန္းဟု အမွတ္ျပဳ၍ သိေသာ သညာ (perception) ျဖစ္သည္။ သာယာေသာ ခံစားမႈ ေ၀ဒနာ (feeling) ျဖစ္သည္။ ထိုအာ႐ံု, မ်က္စိအၾကည္ႏွင့္ သိစိတ္၀ိညာဏ္တို႔ ထိေတြ႔ျခင္းဟူေသာ ဖႆ (contact) ျဖစ္သည္။ အျခားအာ႐ံုမ်ားအား အာ႐ံုမျပဳပဲ စံပယ္ပန္းအား အာ႐ံုျပဳျခင္းဟူေသာ မနသိကာရ (attention) ျဖစ္သည္။ သိျခင္း, မွတ္သိျခင္း, ခံစားျခင္း, ထိေတြ႔ျခင္းစေသာတရားတို႔အား သိေစ, မွတ္သိေစ, ခံစားေစ, ထိေတြ႔ေစရန္ ေစ့ေဆာ္ေပးေသာ ေစတနာ (intention) လည္း ျဖစ္သည္။ ဤဖႆ, မနသိကာရ, ေစတနာစေသာ ျပဳျပင္စီရင္တတ္ေသာ သခၤါရတရားမ်ား (mental formations) ဟုေခၚသည္။ အဆင္းအာ႐ံုႏွင့္ မ်က္စိအၾကည္ဟူေသာ ႐ုပ္တရားမ်ားလည္း ျဖစ္သည္။ စံပယ္ပန္းတစ္ပြင့္အား ျမင္ေသာ အာ႐ံုအေတြ႔အႀကံဳတြင္ ဤနည္းအားျဖင့္ ႐ုပ္, ေ၀ဒနာ, သညာ, သခၤါရာ, ၀ိညာဏ္ဟူေသာ ခႏၶာငါးပါးျဖစ္ေပၚသည္။

“အတိတ္, အနာဂတ္, ပစၥဳပၸန္, အတြင္း, အျပင္, အၾကမ္း, အႏု, အယုတ္, အျမတ္, အေ၀း, အနီး…အလံုးစံုေသာ” အာ႐ံုအေတြ႔အႀကံဳမ်ားမွ ႐ုပ္တရားအားလံုးအား စုေပါင္း၍ ႐ုပ္အစုေ၀း (႐ူပကၡႏၶာ) ဟုေခၚသည္။ ခံစားမႈအားလံုးအား ခံစားမႈအစုအေ၀း (ေ၀ဒနာကၡႏၶာ)ဟုေခၚသည္။ မွတ္သားမႈ အားလံုးအား မွတ္သားမႈအစုအေ၀း (သညာကၡႏၶာ)၊ ျပဳျပင္စီရင္မႈ အားလံုးအား ျပဳျပင္စီရင္မႈအစုအေ၀း (သခၤါရကၡႏၶာ)၊ အာ႐ံုသိမႈ အားလံုးအား သိမႈအစုအေ၀း (၀ိညာဏကၡႏၶာ)ဟု ေခၚသည္။

ထို ခႏၶာငါးပါးမွ တစ္ပါးပါးကိုျဖစ္ေစ, အားလံုးကိုျဖစ္ေစ ပုထုဇဥ္က ‘ငါ’ဟု မွတ္ယူထားသည္။ ‘ငါ့ဟာ’ဟု မွတ္ယူထားသည္။ သာမန္မွ် မွတ္ယူျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္။ ဖားကို ေႁမြဖမ္းသကဲ့သို႔ မလႊတ္တမ္း ဆုပ္ကိုင္ထားျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္သည္။ ယင္းကို “စြဲလမ္းျခင္း” (ဥပါဒါန) ဟုေခၚသည္။ ဥပါဒါန္ျဖင့္ စြဲလမ္းေသာ ခႏၶာငါးပါးအား ပၪၥဳပါဒါနကၡႏၶာ (ပၪၥ + ဥပါဒါန + ခႏၶာ) ဟုေခၚသည္။ သခၤါရတရားဟူသမွ်တို႔သည္ မၿမဲ။ မိမိက “ငါ, ငါ့ဟာ”ဟု စြဲလမ္းမွတ္ယူထားေသာ အရာတို႔ မၿမဲ, ပ်က္စီး, ေဖာက္ျပန္ေသာအခါ၊ စိတ္ပ်က္ျခင္း, ထိတ္လန္႔ျခင္း, စိတ္ပူပန္ျခင္း, စိတ္ဆင္းရဲျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။ ဤသည္ကိုပင္ ဓမၼစၾကာေဒနာတြင္ “သံခိေတၱန ပၪၥဳပါဒါနကၡႏၶာ ဒုကၡာ- အက်ဥ္းအားျဖင့္ စြဲလမ္းရာ ခႏၶာငါးပါးသည္ ဒုကၡျဖစ္၏” ဟုေဟာၾကားထားျခင္း ျဖစ္သည္။

“ဒုကၡသည္ စြဲလမ္းရာ ခႏၶာငါးပါးျဖစ္သည္”ဟုသိျခင္းသည္ ပထမအရိယသစၥာျဖစ္ေသာ ဒုကၡသစၥာကို သိျခင္းျဖစ္၏။

*****
စာၫႊန္း
၁။ သံ-၅-၁၀၈၁-သစၥသံယုတ္-ဓမၼစကၠပ၀တၱနသုတ္
၂။ သံ-၃-၇-ခႏၶသံယုတ္-နကုလပိတု၀ဂ္-ဥပဒါနပရိတႆနာသုတ္
၃။ မ-၃-၈၆၊ေဒ၀ဒဟ၀ဂ္-မဟာပုဏၰမသုတ္
၄။ မ-၁-၃၀၆၊ ၾသပမၼ၀ဂ္-မဟာဟတၳိပေဒါပမသုတ္

နိကာယ္ ၅-ရပ္အား စနစ္တက် ေလ့လာျခင္း (၃)

စံပယ္ပန္းတစ္ပြင့္ ျမင္ျခင္းစေသာ အာ႐ံုအေတြ႔အႀကံဳ တစ္ခုျဖစ္တိုင္း ႐ုပ္, ေ၀ဒနာ, သညာ, သခၤါရ, ၀ိညာဏ္ဟူေသာ ခႏၶာငါးပါး ျဖစ္ေပၚၾကသည္။ အရိယာတို႔၏ ႐ႈေထာင့္တြင္ ခႏၶာငါးပါးသည္ ခႏၶာငါးပါး သက္သက္သာျဖစ္သည္။ ‘စံပယ္ပန္းအား ျမင္ျခင္း’သည္ ‘စံပယ္ပန္းအား ျမင္ျခင္း’သာျဖစ္သည္။ ပုထုဇဥ္က ‘စံပယ္ပန္းအား ျမင္ျခင္း’ကို ‘ငါ့စံပယ္ပန္း, ငါႏွစ္သက္ေသာ စံပယ္ပန္း, ငါျမင္ေသာ စံပယ္ပန္း’ဟု ႐ႈျမင္သည္။ ပုထုဇဥ္က ခႏၶာငါးပါးအား ‘ငါ, ငါႏွင့္ပတ္သက္ေသာအရာ, ငါ့ဟာ’ဟု ႐ႈျမင္သည္။ မွန္တြင္ၾကည့္က မိမိ၏ ပံုရိပ္ကိုျမင္သကဲ့သို႔၊ ခႏၶာငါးပါးအား ပုထုဇဥ္က ‘မိမိ, မိမိႏွင့္ပတ္သက္ေသာအရာ (အတၱ, အတၱနိယ)’ အျဖစ္ျမင္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ ‘မိမိႏွင့္ ေလာက’ ဟုျမင္သည္။ ခႏၶာငါးပါးသည္ ခႏၶာငါးပါးသက္သက္ မဟုတ္ေတာ့။ ‘ငါ့ဟာ, ငါ’ဟု စြဲလမ္းေသာ ဥပါဒါန္ႏွင့္တြဲ၍ ျမင္သည္။ ခႏၶာငါးပါးသည္ ဥပါဒါနကၡႏၶာ ငါးပါး ျဖစ္သြားသည္။

ပုထုဇဥ္၏ အျမင္တြင္ “ငါရွိ သည္။ စံပယ္ပန္းအား ျမင္ေသာငါ ရွိသည္။ ဤစံပယ္ပန္းသည္ ႏွစ္သက္ဖြယ္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဤစံပယ္ပန္းအား ငါႏွစ္သက္သည္။” ဟုျမင္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ ပုထုဇဥ္၏ အျမင္တြင္ “ငါရွိ၍ တပ္မက္ျခင္းျဖစ္သည္” ဟုျမင္သည္။ အရိယာတို႔ကမူ “တပ္မက္ျခင္း(တဏွာ)ျဖစ္၍ ‘ငါ’ ဟူေသာအထင္ ျဖစ္သည္” ဟု သိျမင္ၾကသည္။

တဏွာသည္ အရပ္သံုးေ၀ါဟာရအရ ‘ေရငတ္ျခင္း, မြတ္သိပ္ျခင္း’ ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။ တဏွာသည္ သာယာမႈ, ခ်မ္းသာမႈကို မြတ္သိပ္သည္။ သာယာမႈအား တပ္မက္မြတ္သိပ္ျခင္းသည္ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းႏွင့္ ယွဥ္တြဲေန၏။ ထပ္မံ၍ သာယာမႈ, သာယာဖြယ္ အာ႐ံုမ်ားကို ရွာေဖြသည္။ ရရွိလာေသာ သာယာဖြယ္ အာ႐ံုမ်ားအားမွီ၍ ဆံုးျဖတ္မႈျပဳသည္။ ငါ့ဟာဟု သိမ္းပိုက္ေသာ တဏွာ၀ိနိစၧယျဖင့္ ဆံုးျဖတ္သည္။ ငါဟု သတ္မွတ္ေသာ ဒိ႒ိ၀ိနိစၧယျဖင့္ ဆံုးျဖတ္သည္။ ဤသို႔ ဆံုးျဖတ္ျခင္းသည္ သာယာမႈအား လိုလားတပ္မက္မႈ ဆႏၵရာဂကို ထပ္မံ ျဖစ္ေပၚေစျပန္၏။ ႏွစ္သက္တပ္မက္မႈ နႏၵိရာဂကို ထပ္မံ ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ပါဠိတြင္ ျဖစ္ျခင္းကို ‘ဘ၀’ ဟုေခၚသည္။ ျဖစ္ျခင္းသည္ ေစတနာ စိတ္ေဇာဆႏၵတုိ႔ ျဖစ္ေပၚျခင္း (ကမၼဘ၀)ႏွင့္ ထိုစိတ္ေဇာဆႏၵတို႔ေၾကာင့္ ခႏၶာအသစ္, ဘ၀အသစ္ျဖစ္ျခင္း (ဥပပတၱိဘ၀)ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။ ဘ၀အသစ္ျဖစ္ျခင္းသည္ ေမြးဖြားျခင္း, အိုျခင္း, ေသျခင္း, စိတ္ပ်က္ျခင္း, ထိတ္လန္႔ျခင္း, စိတ္ပူပန္ျခင္းစေသာ ဒုကၡအေပါင္း ျဖစ္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

(၂) ဣဒံ ေခါ ပန, ဘိကၡေ၀, ဒုကၡသမုဒယံ အရိယသစၥံ။ ယာယံ တဏွာ ေပါေနာဗၻ၀ိကာ, နႏၵိရာဂ သဟဂတာ တၾတ တၾတာဘိနႏၵိနီ။ ေသယ်ထိဒံ - ကာမတဏွာ, ဘ၀တဏွာ, ၀ိဘ၀တဏွာ။

ဘ၀သစ္ကို တစ္ဖန္ျဖစ္ေစတတ္ေသာ (ေပါေနာဗၻ၀ိကာ = ပုန- တဖန္ + ဘ၀ိက- ျဖစ္ေစတတ္ေသာ)၊ ႏွစ္သက္တပ္မက္ျခင္းႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ (နႏၵိရာဂ သဟဂတာ)၊ ထိုထိုအာ႐ံုတို႔အား အလြန္ႏွစ္သက္တပ္မက္ေသာ (တၾတတၾကာဘိနႏၵိနီ = တၾတတၾတ- ထုိထို + အဘိနႏၵိနီ- အလြန္ႏွစ္သက္ေသာ) တဏွာအား ဒုကၡျဖစ္ေၾကာင္း (ဒုကၡသမုဒယ)အျဖစ္ ဓမၼစၾကာေဒသနာတြင္ ေဟာၾကားထားသည္။

ကာမတဏွာ, ဘ၀တဏွာ, ၀ိဘ၀တဏွာဟု တဏွာသံုးမ်ိဳးရွိသည္။ ႏွစ္သက္ဖြယ္သာယာေသာ အဆင္း, အသံ, အနံ႔, အရသာ, အေတြ႔အထိဟူေသာ အာ႐ံုငါးပါးအား ကာမဂုဏ္ငါးပါးဟု ေခၚသည္။ ထိုကာမဂုဏ္အာ႐ံုမ်ားမွ ရေသာ သာယာမႈခ်မ္းသာကို တပ္မက္ျခင္းအား ကာမတဏွာဟုေခၚသည္။ ဘ၀အား ႏွစ္သက္တပ္မက္၍ ဘ၀ခ်ဳပ္ျခင္းအား တြန္႔ဆုတ္ေသာ အျမင္ ရွိၾကသည္။ ဤသို႔ဘ၀ကို တပ္မက္ျခင္းအား ဘ၀တဏွာဟုေခၚသည္။ အခ်ိဳ႕သူတို႔သည္ကား ဘ၀ကို ၿငီးေငြ႔စက္ဆုတ္ၾက၍ ေသလြန္ၿပီးေသာ္ ဘ၀ကင္းျပတ္ျခင္းကို ႏွစ္သက္ၾက၏။ ဤသို႔ ဘ၀မွလြန္ေျပးေသာ အျမင္ျဖင့္ ဘ၀ကင္းျပတ္ျခင္းကို တပ္မက္မႈအား ၀ိဘ၀တဏွာဟုေခၚသည္။ ‘ငါ့ဟာ, ငါ’ ဟု သိမ္းပိုက္ျခင္း, သတ္မွတ္ျခင္းရွိသူတို႔သည္ ဘ၀ကို ကပ္ၿငိေသာအားျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ ဘ၀ကို စက္ဆုတ္ေသာအားျဖင့္ ျဖစ္ေစ တပ္မက္မႈ တဏွာတို႔ျဖစ္ကာ ဘ၀မွ မလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေတာ့။ ဒုကၡမွ မလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေတာ့။

(၃) ဣဒံ ေခါ ပန, ဘိကၡေ၀, ဒုကၡနိေရာဓံ အရိယသစၥံ။ ေယာ တႆာေယ၀ တဏွာယ အေသသ၀ိရာဂနိေရာေဓာ စာေဂါ ပဋိနိႆေဂၢါ မုတၱိ အနာလေယာ။

ဤတဏွာသံုးမ်ိဳးလံုး အႂကြင္းမဲ့ပယ္စြန္႔၍ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္း (အေသသ၀ိရာဂနိေရာဓ), စြန္႔ျခင္း (စာဂ), ေ၀းစြာစြန္႔ျခင္း (ပဋိနိႆဂၢ), လြတ္ျခင္း (မုတၱိ), မကပ္ၿငိျခင္း (အနာလေယာ)အား ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္း (ဒုကၡနိေရာဓ)ဟု ဓမၼစၾကာေဒသနာတြင္ ေဟာၾကားထား၏။ “တဏွာနိေရာေဓာ နိဗၺာနံ” ဟုဆိုသည့္အတိုင္း တဏွာခ်ဳပ္ျခင္းသည္ ဒုကၡခ်ဳပ္ျခင္း နိဗၺာန္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။

ဥပါဒါနကၡႏၶာ ငါးပါးသည္ ဆင္းရဲျခင္း ဒုကၡသစၥာျဖစ္၍ ပိုင္းျခားသိရမည့္(ပရိေညယ်) တရားျဖစ္သည္။ တဏွာသည္ ဒုကၡျဖစ္ေၾကာင္း သမုဒယသစၥာျဖစ္၍ ပယ္စြန္႔ရမည့္(ပဟာတဗၺ) တရားျဖစ္သည္။ တဏွာ အႂကြင္းမဲ့ခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္းသည္ ဒုကၡခ်ဳပ္ျခင္း နိေရာဓသစၥာျဖစ္၍ မ်က္ေမွာက္ျပဳရမည့္(သစၥိကာတဗၺ) တရား ျဖစ္သည္။

စာၫႊန္း
၁။ သံ-၅-၁၀၈၁-သစၥသံယုတ္-ဓမၼစကၠပ၀တၱနသုတ္
၂။ သံ-၃-၈၃၊ ခႏၶသံယုတ္-ေထရ၀ဂ္-အာနႏၵသုတ္
၃။ ဒီ-၂-၁၁၂၊ မဟာနိဒါနသုတ္
၄။ အံ-၉-၃၄၊ မဟာ၀ဂ္-နိဗၺာနသုခသုတ္
၅။ ဥဒါန-၃၀၊ နႏၵ၀ဂ္-ေလာကသုတ္
၆။ ဣတိ၀ုတၱက-၄၉၊ ဒုကနိပါတ္-ဒုတိယ၀ဂ္-ဒိ႒ိဂတသုတ္

နိကာယ္ ၅-ရပ္အား စနစ္တက် ေလ့လာျခင္း (၄)

ေယ ဓမၼာ ေဟတုပၸဘ၀ါ, ေတသံ ေဟတုံ တထာဂေတာ အာဟ။
ေတသၪၥ ေယာ နိေရာေဓာ၊ ဧ၀ံ၀ါဒီ မဟာသမေဏာ။

အၾကင္တရားတို႔သည္ အေၾကာင္းကိုမွီ၍ ျဖစ္ကုန္၏။ ထိုအေၾကာင္းတရားတို႔ကို လည္းေကာင္း, ထိုတရားတို႔ ခ်ဳပ္ျခင္းကို လည္းေကာင္း တထာဂတသည္ ေဟာေတာ္မူ၏။ ရဟန္းျမတ္သည္ ဤသို႔အယူရွိ၏။

ဗုဒၶ၏ လက္ယာေတာ္ရံမေထရ္ ျဖစ္လာမည့္ အရွင္သာရိပုတၱရာပရိဗိုဇ္အား ပၪၥ၀ဂီငါးပါးအနက္မွ တစ္ပါးျဖစ္ေသာ အရွင္အႆဇိမေထရ္ အက်ဥ္းေဟာၾကားေသာ ဂါထာျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းကိုမွီ၍ျဖစ္ေသာ (ေဟတုပၸဘ၀ါ) တရားမ်ားဟူသည္မွာ ခႏၶာငါးပါးကို ဆိုလိုသည္။ တစ္နည္းလည္း ဒုကၡသစၥာကိုဆိုလိုသည္။ ယင္းခႏၶာငါးပါး၏ အေၾကာင္းတရားသည္ ဒုကၡျဖစ္ေၾကာင္း သမုဒယသစၥာျဖစ္၏။ ဒုကၡ၏အေၾကာင္းႏွင့္ ဒုကၡတို႔ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္းသည္ နိေရာဓသစၥာျဖစ္သည္။ ထိုေၾကာင့္ ထိုဂါထာေလးသည္ ဒုကၡ, သမုဒယ, နိေရာဓတို႔ကို ေဟာၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုး မဂၢသစၥာအား တိုက္႐ိုက္ ေဟာမထားေသာ္လည္း၊ သစၥာေလးပါးတို႔သည္ တၿပိဳင္နက္တည္းသိေသာ (ဧကပဋိေ၀ဓ) သေဘာရွိ၍ အရိယသစၥာေလးပါးလံုးအား ေဟာၾကားေသာ ေဒသနာဟု ဆိုႏိုင္သည္။

“ေယာ, ဘိကၡေ၀, ဒုကၡံ ပႆတိ, ဒုကၡသမုဒယမၸိ ေသာ ပႆတိ, ဒုကၡနိေရာဓမၸိ ပႆတိ, ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနႎ ပဋိပဒမၸိ ပႆတိ။ … ”

ရဟန္းတို႔ … အၾကင္သူသည္ ဒုကၡကို ျမင္၏။ ထိုသူသည္ ဒုကၡျဖစ္ျခင္းကိုလည္း ျမင္သည္။ ဒုကၡခ်ဳပ္ျခင္းကိုလည္း ျမင္သည္။ ဒုကၡခ်ဳပ္ျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာအက်င့္ကိုလည္း ျမင္သည္။ …

ဒုကၡသစၥာျမင္သူသည္ သမုဒယ, နိေရာဓ, မဂၢသစၥာတို႔လည္း တၿပိဳင္နက္ျမင္သည္။ ထို႔အတူ သမုဒယကိုျမင္သူသည္ ဒုကၡ, နိေရာဓ, မဂၢသစၥာတို႔ကိုလည္း ျမင္သည္။ သစၥာတစ္ပါးကို ျမင္လွ်င္ က်န္သစၥာသံုးပါးအား တၿပိဳင္နက္ ျမင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒုကၡသစၥာဟူေသာ ဥပါဒါနကၡႏၶာငါးပါးအား ထိုးထြင္းသိျမင္ျခင္းသည္ သစၥာေလးပါးလံုးအား သိျမင္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

သစၥာေလးပါးအား မသိျမင္ေသာ ပုထုဇဥ္သည္ ဥပါဒါနကၡႏၶာငါးပါးအား “ငါ့ဟာ, ငါ, ငါ့အတၱ” ဟု႐ႈျမင္သည္။ တိုင္၌ခ်ည္ထားေသာ ေခြးသည္ တိုင္ကိုသာပတ္၍ ရပ္ျခင္း, ထိုင္ျခင္း, ေျပးျခင္းျပဳသကဲ့သို႔ ပုထုဇဥ္သည္ ဥပါဒါနကၡႏၶာငါးကိုသာ တဏွာ, မာန, ဒိ႒ိတို႔ျဖင့္ ရစ္ပတ္လွည့္လည္ကာ မလြန္ေျမာက္ႏိုင္ပဲ ရွိသည္။ အခ်ိဳ႕က ဘ၀ကို ကပ္ၿငိေသာအျမင္ျဖင့္ ဘ၀တြင္ ပုန္းေအာင္းၾကသည္ (ၾသလီယႏၲိ)။ အခ်ိဳ႕က ဘ၀ကိုစက္ဆုတ္ေသာ အျမင္ျဖင့္ ဘ၀ကို လြန္ေျပးၾကသည္ (အတိဓာ၀ႏၲိ)။ တိုင္မွ မလြတ္ႏိုင္ပဲ တိုင္ကိုသာ ပတ္ေျပးေနရေသာ ေခြးကဲ့သို႔ ပုထုဇဥ္သည္ ဘ၀မွ မလြတ္ႏိုင္ပဲ ဘ၀တြင္ ပုန္းေအာင္း၍ျဖစ္ေစ, ဘ၀ကို လြန္ေျပး၍ျဖစ္ေစ အစြန္းတစ္ဖက္ဖက္သို႔ ေရာက္ေနၾကသည္။ ဤသည္ကိုပင္ ဓမၼစၾကာေဒသနာတြင္ အစြန္းတရား (အႏၲာ) ႏွစ္ပါး ဟုေဟာၾကားခဲ့သည္။

ေဒြ ေမ, ဘိကၡေ၀, အႏၲာ ပဗၺဇိေတန န ေသ၀ိတဗၺာ။ ကတေမ ေဒြ?
ေယာ စာယံ ကာေမသု ကာမသုခလႅိကာႏုေယာေဂါ ဟီေနာ ဂေမၼာ ေပါထုဇၨနိေကာ အနရိေယာ အနတၱသံဟိေတာ၊
ေယာ စာယံ အတၱကိလမထာႏုေယာေဂါ ဒုေကၡာ အနရိေယာ အနတၱသံဟိေတာ။

ရဟန္းတို႔… အိမ္ယာစြန္႔ခြာ ရဟန္းျပဳလာသူတို႔ မမွီ၀ဲအပ္ေသာ အစြန္းတရား ႏွစ္ပါးရွိ၏။ အဘယ္ ႏွစ္ပါးတို႔နည္း။
(၁) ယုတ္ညံ့၍ အိမ္ယာထူေထာင္သူ လူမ်ားစုတို႔၏ အေလ့အက်င့္သာျဖစ္ေသာ, ျမတ္ေသာအက်င့္မဟုတ္ေသာ, အက်ိဳးမရွိေသာ ‘ကာမခ်မ္းသာကိုလိုက္စားျခင္း’ (ကာမသုခလႅိကာႏုေယာဂ)
(၂) ကိုယ္စိတ္ဆင္းရဲျခင္းကိုျဖစ္ေစတတ္ေသာ, ျမတ္ေသာအက်င့္မဟုတ္ေသာ, အက်ိဳးမရွိေသာ ‘မိမိကိုမိမိ ပင္ပန္းဆင္းရဲေအာင္ အားထုတ္ျခင္း’ (အတၱကိလမထာႏုေယာဂ) ႏွစ္ပါးတို႔တည္း။

ဤတြင္ လူအမ်ားစုတုိ႔သည္ ဘ၀တြင္ ပုန္းေအာင္းေနသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ကာမဂုဏ္ခ်မ္းသာတြင္ နစ္ေမ်ာကာ ကာမဂုဏ္အာ႐ံုမ်ားေနာက္ လိုက္စားေပ်ာ္ေမြ႔ေနၾကသည္။ ကာမသုခလႅိကာႏုေယာဂ (ကာမသုခ+ လိက - ကပ္ၿငိေသာ + အႏုေယာဂ - အားထုတ္ျခင္း) အစြန္းဟုေခၚသည္။ အခ်ိဳ႕ကား ဘ၀ကို စက္ဆုတ္, ရွက္႐ြံ႕သည္ျဖစ္၍ လြန္ေျပးသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ထိုသူတုိ႔သည္ မိမိကိုယ္ မိမိႏွိပ္စက္ ညႇဥ္းပန္း, ပင္ပန္းဆင္းရဲေအာင္ က်င့္ႀကံ၍ ဘ၀ကင္းျပတ္မႈကို ရွာေဖြၾကသည္။ အတၱကိလမထာႏုေယာဂ (အတၱ- မိမိ + ကိလမထ - ပင္ပန္းျခင္း + အႏုေယာဂ - အားထုတ္ျခင္း) အစြန္းဟုေခၚသည္။ ထိုအစြန္းတရားႏွစ္ပါးတို႔သို႔ မကပ္ေသာ အလယ္အလတ္က်င့္စဥ္ (မဇၩိမပဋိပဒါ) သည္ အဂၤါ အစိတ္အပိုင္း ရွစ္ပါးပါ၀င္ေသာ အက်င့္လမ္း (အ႒ဂႋကမဂၢ = အ႒-ရွစ္ + အဂၤ-အစိတ္အပိုင္း + ဣက - ရွိေသာ + မဂၢ - လမ္း) ျဖစ္သည္။ ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္းသို႔ ေရာက္ေသာအက်င့္လမ္း (ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ) မဂၢသစၥာပင္ ျဖစ္သည္။

(၄) ဣဒံ ေခါ ပန, ဘိကၡေ၀, ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစၥံ။ အယေမ၀ အရိေယာ အ႒ဂႋေကာ မေဂၢါ။ ေသယ်ထိဒံ- သမၼာဒိ႒ိ သမၼာသကၤေပၸါ သမၼာ၀ါစာ သမၼာကမၼေႏၲာ သမၼာအာဇီေ၀ါ သမၼာ၀ါယာေမာ သမၼာသတိ သမၼာသမာဓိ။

ရဟန္းတို႔… ဤကား ဒုကၡနိေရာဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစၥာ (ဆင္းရဲခ်ဳပ္ျခင္းသို႔ေရာက္ေသာ အက်င့္လမ္း ဟူသည့္ အရိယာတို႔သိအပ္ေသာ အမွန္တရား- မဂၢသစၥာ) တည္း။ ဤသည္တို႔ကား -
၁။ သမၼာဒိ႒ိ (မွန္ကန္စြာ သိျမင္ျခင္း)
၂။ သမၼာသကၤပၸ (မွန္ကန္စြာ ႀကံစည္ျခင္း)
၃။ သမၼာ၀ါစာ (မွန္ကန္စြာ ေျပာဆိုျခင္း)
၄။ သမၼာကမၼႏၲ (မွန္ကန္စြာ ျပဳမူျခင္း)
၅။ သမၼာအာဇီ၀ (မွန္ကန္စြာ အသက္ေမြျခင္း)
၆။ သမၼာ၀ါယာမ (မွန္ကန္စြာ အားထုတ္ျခင္း)
၇။ သမၼာသတိ (မွန္ကန္စြာ ေအာက္ေမ့ျခင္း)
၈။ သမၼာသမာဓိ (မွန္ကန္စြာ တည္ၾကည္ျခင္း) ဟူေသာအဂၤါရွစ္ပါးရွိေသာ အက်င့္လမ္း (အ႒ဂႋကမဂၢ) ျဖစ္သည္။

သစၥာေလးပါးအား ဉာဏ္သံုးပါး, အျပန္သံုးျပန္အားျဖင့္ (တိပရိ၀႗) သိျမင္ပံုကို ဓမၼစၾကာေဒသနာတြင္ ေဟာၾကားထားသည္။ ဥပါဒါနကၡႏၶာငါးပါးသည္ ဒုကၡသစၥာ၊ တဏွာသည္ ဒုကၡျဖစ္ျခင္း သမုဒယသစၥာ၊ တဏွာခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္းသည္ ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္း နိေရာဓသစၥာ၊ မဂၢင္ရွစ္ပါးသည္ ဒုကၡခ်ဳပ္ျခင္းသို႔ေရာက္ေသာ အက်င့္လမ္း မဂၢသစၥာဟု သိျခင္းသည္ သစၥာသိျမင္ေသာ သစၥဉာဏ္ ျဖစ္သည္။

ဥပါဒါနကၡႏၶာငါးပါးသည္ ပိုင္းျခား၍ သိရမည့္တရား (ပရိေညယ်)၊ တဏွာ (ႏွင့္တကြေသာ ကိေလသာတို႔)သည္ ပယ္သတ္ရမည့္တရား (ပဟာတဗၺ)၊ ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္သည္ မ်က္ေမွာက္ျပဳ ဆုိက္ေရာက္ရမည့္တရား (သစၥိကာတဗၺ)၊ မဂၢင္ရွစ္ပါးသည္ က်င့္ႀကံပြားမ်ားရမည့္တရား (ဘာေ၀တဗၺ)ဟု “သိ-ပယ္-ဆိုက္-ပြား” ကိစၥတာ၀န္ ေလးရပ္ႏွင့္ တြဲဖက္ သိျမင္ျခင္းသည္ ကိစၥဉာဏ္ျဖစ္သည္။

ပိုင္းျခားသိရမည့္ တရားတို႔အား သိၿပီးၿပီ၊ ပယ္သတ္ရမည့္ တရားမ်ားအား ပယ္သတ္ၿပီးၿပီ၊ မ်က္ေမွာက္ျပဳရမည့္ တရားမ်ားအား မ်က္ေမွာက္ျပဳၿပီးၿပီ၊ ပြားမ်ားရမည့္ တရားမ်ားအား ပြားမ်ားၿပီးဟု သိျမင္ျခင္းသည္ ကတဉာဏ္ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ သစၥဉာဏ္, ကိစၥဉာဏ္, ကတဉာဏ္ဟူေသာအျပန္သံုးပါးျဖင့္ သစၥာေလးပါးအား အျခင္းရာ ၁၂-ပါး ( ၄ x ၃ = ၁၂ ဒြါရသကာရ) ျဖင့္ ဟုတ္တိုင္းမွန္စြာ ထိုးထြင္း၍ သိၿပီးမွသာ ဘုရားအျဖစ္ကို ၀န္ခံေၾကာင္း မိန္႔ၾကားသည္။

စာၫႊန္း
၁။ သံ-၅-၁၀၈၁-သစၥသံယုတ္-ဓမၼစကၠပ၀တၱနသုတ္
၂။ ၀ိနည္းမဟာ၀ါ-၆၀၊ သာရိပုတၱေမာဂၢလာနပဗၺဇကထာ
၃။ သံ-၅-၁၁၀၀-သစၥသံယုတ္၊ ေကာဋိဂါမ၀ဂ္၊ ဂ၀မၸတိသုတ္
၄။ သံ-၃-၉၉-ခႏၶသံယုတ္၊ ပုပၹ၀ဂ္၊ ဂဒၵဴလဗဒၶသုတ္
၅။ ဣတိ၀ုတၱက-၄၉၊ ဒုကနိပါတ္-ဒုတိယ၀ဂ္-ဒိ႒ိဂတသုတ္

Nikaya (နိကာယ္(၅)ရပ္အားစနစ္တက်ေလ့လာျခင္း ) http://www.sonata-cantata.co.cc)